Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Zabytkowy układ urbanistyczny Bytomia


Początki Bytomia są związane ze Wzgórzem św. Małgorzaty. Lokacja miasta na terenach położonych na północ od rzeki Bytomki miała miejsce w 1254 roku. Wtenczas ukształtował się średniowieczny Bytom z kwadratowym Rynkiem (obecny jest dwa razy większy - z powodu wyburzenia całego kwartału zachodniego) oraz z szachownicowym układem ulic, wychodzących z rogów placu rynkowego oraz ze środka dłuższych jego pierzei. Miasto otoczone było murem (zachowały się nieliczne pozostałości), śladem których są nazwy ulic Murarskiej i Wałowej. Jako że Bytom leżał na ważnym szlaku handlowym, prowadzącym z Małopolski na Śląsk, wprowadzały do niego bramy: na wschodzie Krakowska, a na zachodzie Gliwicka i Pyskowicka.

Rynek w Bytomiu obecnie

Do dziś niewiele pozostało z czasów średniowiecznego miasta. Najcenniejszym zabytkiem jest kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - nieopodal Rynku, co świadczy o jego przedlokacyjnym pochodzeniu. Ponadto przetrwały gotyckie portale i sklepienia w piwnicach obecnie nieistniejącego już domu Gorywodów. Wiele odsłoniły również prace archeologiczne, prowadzone przy okazji rewitalizacji Rynku czy budowy centrum handlowego na placu Kościuszki. Obecna zabudowa miasta to wynik dynamicznego jego rozwoju w XIX i na początku XX wieku oraz zniszczeń spowodowanych przez II wojnę światową i czasy powojenne. Po pozbyciu się murów miasto rozrastało się - tworzono nowe place, bulwary, reprezentacyjne ulice. Na przełomie XIX i XX wieku powstał szereg pięknych kamienic, projektowanych we wszystkich stylach historycznych oraz w stylu modnej secesji. Do rejestru zabytków wpisano układ urbanistyczny miasta, zamknięty ulicami: Matejki, Piłsudskiego, Kwietniewskiego i Katowicką.

Lokalizacja
Bytom
Bytom
Aglomeracja Górnośląska
w centrum miasta
Informacje ogólne
: zabytkowa zabudowa/układ urbanistyczny
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Zobacz też wirtualne wycieczki

Pliki dźwiękowe
0204
/Media/Default\.MainStorage/Poi/dwabtsuv.t5j\0204.mp3

W pobliżu
Bytom
„Kronika”, będąca częścią Bytomskiego Centrum Kultury, powstała w 1991 roku. Działalność placówki wykracza poza funkcjonowanie samej galerii; stawia ona sobie za zadanie łączenie różnych dziedzin sztuki - malarstwa, grafiki, architektury, filmu, teatru, muzyki - w jeden przekaz artystyczny. W roku 2006 instytucja przeszła reorganizację. Dokonano również remontu jej siedziby. Działalność galerii wykracza zresztą także poza sztukę. Placówka prowadzi np. wypożyczalnię rowerów.
Bytom
Piwnice Gorywodów należą do najstarszych, zachowanych śladów średniowiecznego pochodzenia Bytomia. Odnajdziemy je pod współczesnym pawilonem handlowym na rogu Rynku i ul. Strażackiej. Dzięki temu, że w piwnicach mieści się obecnie popularna restauracja, możemy tutaj dotknąć XIII-wiecznych murów, zbudowanych z ciosów dolomitowych oraz przejść pod gotyckimi portalami. Do połowy ubiegłego wieku nad piwnicami wznosił się barokowy dom Gorywodów.
Bytom
Parafia pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny jest najstarszą w Bytomiu. Pierwszy, gotycki kościół wzniesiono tutaj już około 1230 roku. Do naszych czasów zachowały się tylko fragmenty tamtej świątyni. Budynek współczesny to efekt wielokrotnych przebudów. Chociażby charakterystyczna, ceglana nadbudowa wieży pochodzi z drugiej połowy XIX wieku. Wewnątrz podziwiać można gotyckie sklepienia, barokowe ołtarze i piękną ikonę Matki Bożej Bytomskiej.
Bytom
Kościół pod wezwaniem św. Wojciecha, przy placu Klasztornym w Bytomiu, związany jest z 750-letnią historią bytomskich franciszkanów, którzy zostali tutaj sprowadzeni prawdopodobnie już w 1258 roku. Przez stulecia świątynia za patrona miała św. Mikołaja, wezwanie św. Wojciecha otrzymała dopiero po II wojnie światowej. W obecnym kształcie jest to budowla barokowa, z gotyckim prezbiterium. Wnętrze także jest barokowe.
Bytom
Żydzi odegrali ważną rolę w gospodarce i kulturze Bytomia od XVIII do połowy XX w., ale najstarsze wzmianki o ich obecności w mieście pochodzą z XIV w. W poł. XVIII w. od właścicieli bytomskiego państwa stanowego, hr. Henckel von Donnersmarcków, dostali oni grunt i prawo założenia na wałach miejskich cmentarza. Pod koniec XIX w. był on już za ciasny dla społeczności żydowskiej i założono nowy cmentarz w 1860 r. przy ul. Piekarskiej. Pod koniec XIX w. na starym kirkucie odbył się ostatni pochówek, a w latach 60. XX w. cmentarz zniszczono, a macewy usunięto.
Bytom
Muzeum Górnośląskie w Bytomiu kontynuuje tradycje lokalnego muzeum, powołanego do życia na początku XX wieku przez członków Bytomskiego Towarzystwa Historycznego i Muzealnego (Beuthener Geschichts- und Museumsverein). Instytucja posiada liczne eksponaty z zakresu archeologii, etnografii, historii sztuki, historii i przyrody. Ekspozycje można oglądać w modernistycznym budynku przy pl. Sobieskiego oraz w neogotyckim gmachu dawnego starostwa powiatowego przy ul. Korfantego.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Katowice
Restauracja Kuchnia Otwarta specjalizuje się w potrawach tradycyjnej kuchni polskiej, a wszystkie serwowane dania opiera... więcej>>
Katowice
Restauracja sunlight to wizytówka hotelu, dostępna nie tylko dla gości hotelowych. Wypełniona światłem i otwarta, choć j... więcej>>
Katowice
Moodro restaurant to niepowtarzalny lokal w starej maszynowni należącej do Muzeum Śląskiego w Katowicach. Tradycje nasze... więcej>>
Katowice
W hotelu znajduję się nowoczesna Restauracja SmaQ, która ze względu na swoją lokalizację w centrum miasta, stanowi ideal... więcej>>
Noclegi
Bytom
Hotel Bristol, wybudowany w 1858r., znajduje się przy secesyjnym pasażu spacerowo-handlowym w pobliżu Rynku i Placu Kościuszki.
Piekary Śląskie
Rezydencja Luxury Hotel**** znajduje się na północ od centrum Katowic. W bliskiej odległości autostrady A1 łączącej Gliwice, Zabrze, Bytom i lotnisko w Katowicach-Pyrzowicach. Hotel dysponuje 68 kompleksowo wyposażonymi i klimatyzowanymi pokojami, z których każdy jest inny. Specjalnie przygotowana Strefa Relaksu z sauną fińską, jacuzzi, siłownią i grotą solną, dodatkowo uczynią pobyt wyjątkowym.
zobacz więcej