Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Zabytkowy układ urbanistyczny Sośnicowic


Jedna z legend o powstaniu Sośnicowic, nazywanych niegdyś Sośnierzowicami mówi, że miejscowy książę, który wybrał się na polowanie w tutejsze lasy, zabłądził w nich, a błąkając się przez wiele godzin, dotarł wreszcie na polanę z ubogą chatką drwala Sośniesza. Gościnny ów człowiek nakarmił księcia i udzielił mu noclegu. Władca, który polubił swego wybawcę i często tu wracał, po jego śmierci założyć miał w miejscu polany osadę, którą na cześć drwala nazwał Sośnierzowicami.

Założenie miasta i rozwój

W istocie problem założenia Sośnicowic oraz pierwszych lat ich istnienia nie został dostatecznie wyjaśniony przez badaczy. Jako wieś Sośnicowice wzmiankowane były w roku 1305, ale założone zostały prawdopodobnie w drugiej połowie XIII w. przez księcia Władysława Opolskiego. Miejscowość kilkakrotnie otrzymywała i traciła swoje prawa, będąc miastem w latach 1506-1742, 1853-1945 oraz znów od 1996 r.

Osada, leżąca na niewielkim wzniesieniu na pograniczu Wyżyny i Niziny Śląskiej, rozwijała się na szlakach handlowych wiodących z głębi Górnego Śląska ku Wrocławowi oraz Morawom. Wskutek różnych niesprzyjających czynników Sośnicowice nigdy nie stały się większym ośrodkiem miejskim. Były jednym z najmniejszych miasteczek całego regionu, a w czasach dynamicznego rozwoju śląskiego przemysłu znalazły się na uboczu jego głównych ośrodków.

Układ urbanistyczny

W dawnych wiekach, w stopniowo rozwijającej się miejscowości, wykształcił się układ przestrzenny, który stał się planem dzisiejszego miasta. Centralną część układu stanowi niewielki rynek, wokół którego zachowało się nieco XIX-wiecznych domów. W pobliżu znajduje się XV-wieczny kościół św. Jakuba Starszego, łączący (w wyniku przebudów) elementy gotyku i baroku, obok którego stoi średniowieczny krzyż pokutny. Nieopodal rynku, przy ul. Kozielskiej, obejrzeć możemy (z zewnątrz) późnobarokowy pałac z 1755 r. Warto też zwrócić uwagę na sośnicowickie, zabytkowe kapliczki oraz pomnik wzniesiony dla uczczenia pamięci powstańców śląskich.

Lokalizacja
Sośnicowice
Sośnicowice
Aglomeracja Górnośląska
w centrum miasta
Informacje ogólne
: zabytkowa zabudowa/układ urbanistyczny
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie
Pliki dźwiękowe
1100
/Media/Default\.MainStorage/Poi/cn1evatj.di3\1100.mp3

W pobliżu
Sośnicowice
Pałac w Sośnicowicach to okazała, późnobarokowa rezydencja, wzniesiona w połowie XVIII w. z inicjatywy Karola Józefa von Hoditza, na miejscu dawnego, średniowiecznego jeszcze zamku. Pomimo zniszczeń wojennych w 1945 r. we wnętrzach budowli zachowały się dekoracje w stylu regencji oraz wczesnego rokoka. Obecnie w pałacu mieści się Dom Pomocy Społecznej „Ostoja”. Gmach, obok którego znajduje się malowniczy park, nie jest udostępniony do zwiedzania.
Sośnicowice
Parafia w Sośnicowicach, dawnej, targowej osadzie, założonej w XIII w. przez księcia Władysława Opolskiego, jest tak stara jak sama miejscowość. Obecnie stojąca tu świątynia, nosząca wezwanie św. Jakuba Starszego, pochodzi po części z połowy wieku XIV, częściowo zaś jej bryła jest wynikiem XVII-wiecznej przebudowy w stylu barokowym oraz odbudowy dokonanej pod koniec XVIII wieku (po pożarze).
Rachowice
Zabytkowy kościół w Rachowicach to jeden z interesujących obiektów sakralnych powiatu gliwickiego. Świątynia jest częścią Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego. Rachowice to jedna z najstarszych wsi regionu. Wzmianki o tutejszej parafii pochodzą z początku XIV w. Obecna świątynia stanowi efekt prac budowlanych dokonywanych w różnych wiekach i jest obiektem drewniano-murowanym.
Smolnica
Smolnica, leżąca dziś w powiecie gliwickim, w gminie Sośnicowice, jak sugeruje nazwa była miejscowością zamieszkałą tradycyjnie przez węglarzy i smolarzy. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z początków XIII w. W drugiej połowie w. XIV ustanowiono tu parafię. Nie wiadomo, kiedy powstał w Smolnicy pierwszy kościół, ani gdzie się znajdował. Obecna świątynia św. Bartłomieja powstała na samym początku XVII w. jako kościół luterański.
Sierakowice
Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej, znajdujący się w Sierakowicach na terenie powiatu gliwickiego, stanowi obiekt filialny parafii w Rachowicach. Szczególnie interesujące dla miłośników zabytków są malowidła pokrywające całe wnętrze kościoła, przedstawiające sceny biblijne. Malowidła te, znajdujące się długo pod warstwą późniejszej farby, odkryto na początku naszego wieku. Sierakowicka świątynia to jeden z obiektów znajdujących się Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.
Gliwice
Jeden z wielu interesujących, drewnianych kościołów Śląska znajduje się w gliwickiej dzielnicy Ostropa. Obiekt, leżący kilka km na zachód od centrum miasta, znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego. Trudno jest dokładnie określić datę powstania pierwszej budowli na miejscu obecnej świątyni. Obiekt ten wzmiankowany był już w 1340 r. Wiemy natomiast, że budowla spalona została w czasie wojen husyckich. W XVII w. zastąpiła ją nowa świątynia.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Rybnik
Obiekt, dysponujący eleganckim i przestronnym wnętrzem z letnim patio, położony jest w uroczym miejscu nad Zalewem Rybni... więcej>>
Zabrze
Szyb Maciej to zespół obiektów dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Concordia" położony w dzielnicy Zabrza – Maciejowie. Ara... więcej>>
Jankowice
Restauracja Hotelu Spa LASKOWO *** słynie z doskonałej kuchni polskiej, w jej tradycyjnej jak i nowatorskiej odsłonie. K... więcej>>