Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Kirkut i ruiny synagogi w Krzepicach


Osadnicy żydowscy przybyli do Krzepic w XVII w., choć przez długi czas ich społeczność była tu nieliczna. Dopiero gdy w II połowie XVIII w. liczba tutejszych starozakonnych doszła do stu kilkunastu, założono dzielnicę żydowską o nazwie Nowe Miasto Krzepice. Jego ludność trudniła się przede wszystkim handlem i karczmarstwem, ale także rzemiosłem. Z początkiem XIX wieku społeczność żydowska stanowiła jedną piątą mieszkańców Krzepic. Niedużo później, w latach 1814-15, zaczęto wznosić w mieście nową synagogę, będącą zresztą drugim tego rodzaju obiektem (pierwsza, drewniana, stanęła tu w pierwszej połowie XVIII wieku). Zbudowana została w stylu neoklasycznym, z kamienia wapiennego. Obok znajdowała się szkoła żydowska, dom rabina oraz łaźnia do rytualnych obmyć. Krzepiccy Żydzi, który należeli dotychczas do gminy religijnej w Działoszynie, wkrótce po wzniesieniu synagogi utworzyli tu (w roku 1822) gminę samodzielną. Ich liczba ciągle rosła, dochodząc w 1931 r. do tysiąca sześciuset trzydziestu sześciu. W r. 1936 powstał „Cech Ogólnych Branży Rzemieślników Żydów w Krzepicach i Okolicy”. Podczas II wojny niemieccy okupanci utworzyli w Krzepicach otwarte getto, kierując następnie jego mieszkańców (latem 1942 r.) do getta w Częstochowie i na zagładę do obozu Auschwitz-Birkenau. Garstka ocalałych Żydów powróciła tu po wojnie, większość jednak wyjechała do nowopowstałego państwa Izrael. Ostatni miejscowy Żyd, pan Józef Judkowski, zmarł w Krzepicach w 1993 r. Mocno dziś zrujnowany budynek synagogi wzniesiony został na planie prostokąta o wymiarach 13 i pół na 24 m. We wschodniej części tego obiektu, o wysokich, półokrągło zakończonych oknach, znajdowała się główna sala modlitewna, a w zachodniej - przedsionek z umieszczonym na piętrze babińcem. Fasadę synagogi tworzy czterokolumnowy portyk z trójkątnym tympanonem. Nad wejściem znajduje się zachowana, kamienna tablica ze stylizowaną gwiazdą Dawida podtrzymywaną przez dwa lwy. Wewnątrz zachowała się wnęka po Aron ha-kodesz, czyli szafie ołtarzowej, służącej do przechowywania rodału - rodzaju skrzyni na zwoje Tory. Krzepicki cmentarz żydowski, czyli kirkut, stanowi unikat, jest bowiem jednym z największych w Europie skupisk żeliwnych macew. Na terenie Polski takie nagrobki występują w niewielu miejscach. Większość z macew wykonana została w hucie w Kuźnicy Starej. Niestety, kirkut ulegał dewastacji, a żeliwne nagrobki były obiektami kradzieży. W 1997 r. częściowej renowacji cmentarza dokonała Polska Unia Studentów Żydowskich pod kierownictwem Jana Jagielskiego z Żydowskiego Instytutu Historycznego. W roku 2000 młodzież ze szkół średnich z Warszawy i Krzepic, a także ze Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Borzęciczkach, dokonała gruntownego odnowienia nekropolii, ustawiając macewy, oczyszczając je i malując farbą antykorozyjną.
Lokalizacja
ulica Wieluńska 5
42-160 Krzepice
Krzepice
Region Lubliniecko-Kłobucki
w mieście
Kontakt
: http://www.kirkuty.xip.pl/krzepice.htm
Informacje ogólne
: źródła historii, zabytkowe cmentarze
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Zobacz też wirtualne wycieczki

Pliki dźwiękowe
0669
/Media/Default\.MainStorage/Poi/wvwincfd.3bi\0669.mp3

W pobliżu
Krzepice
Już w wieku XII na miejscu dzisiejszych Krzepic powstała drewniana warownia, później przebudowana na murowaną, z której do czasów dzisiejszych pozostał zarys fosy. Współczesny nam układ przestrzenny Krzepic pochodzi z czasów lokowania miasta przez Kazimierza Wielkiego w połowie XIV w., częściowo zaś jest, oczywiście, wynikiem rozwoju w kolejnych stuleciach. Do zabytków związanych z powstaniem miasta należy kościół św. Jakuba Apostoła - choć obecny kształt zawdzięcza on późniejszym przebudowom.
Opatów
Rezerwat „Modrzewiowa Góra” leży kilka kilometrów na południe od Krzepic i zajmuje niewielkie wzniesienie o urozmaiconej rzeźbie terenu. Obszar chroniony zajmuje ponad 50 ha, a porasta go cenny przyrodniczo las mieszany. Niektóre dęby mają około 250 lat, modrzewie zaś blisko 150. W rezerwacie spotkać można wiele gatunków chronionych roślin i zwierząt. Podglądanie przyrody ułatwia leśna ścieżka edukacyjna i dalekobieżny Szlak Rezerwatów Przyrody.
Zdaniem wielu kajakarzy Liswarta znajduje się w gronie najciekawszych turystycznie rzek w środkowej Polsce. Liswarta liczy około 95 km długości, a do spływu nadaje się odcinek mniej więcej 32-kilometrowy. Kajaki spuszcza się na wodę najczęściej w miejscowości Danków (tu ciekawe zabytki), następnie płynie się m.in. przez Popów, aż do ujścia do Warty, we wsi Kule. Rzeka płynie swoją naturalną doliną, wijąc się wśród łąk i sosnowych lasów.
Danków
Dzieje twierdzy w Dankowie sięgają średniowiecza. Jej rozbudowa następowała w kolejnych wiekach, przede wszystkim zaś za czasów osławionego Stanisława Warszyckiego, który otoczył ją bastionowymi fortyfikacjami. Do dziś zachowały się jedynie oblicowane murem wały ziemne, a także ruiny kamiennego gmachu (zwanego „Domem kasztelanowej”), resztka dwukondygnacyjnego budynku bramnego oraz ślady fos i inne, pomniejsze pozostałości.
Danków
W historycznym Dankowie znajduje się m.in. XVII-wieczny kościół, stanowiący sanktuarium Matki Bożej Dankowskiej. Obiekt ten jest drugą w ciągu wieków tutejszą świątynią. Obraz Najświętszej Marii Panny Dankowskiej jest wierną kopią obrazu jasnogórskiego, pochodzi zaś z czasów powstania budowli. W późnorenesansowej świątyni warto także zwrócić uwagę na cztery renesansowe portale, a także nagrobek Warszyckich.
Lipie
Dwór w Lipiu nieopodal Krzepic należy do najładniejszych tego typu budowli w okolicach Częstochowy. Budynek został wzniesiony w XVIII wieku. Obecny jego kształt pochodzi z pierwszych dziesięcioleci wieku XX, kiedy właścicielem tutejszego majątku była znana rodzina przemysłowców – Steinhagenowie. Dwór jest parterowy, z portykiem i mansardowym dachem. W jego sąsiedztwie warto zobaczyć ceglano-drewnianą wieżę ciśnień. Dwór otaczają stare drzewa i stawy
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Częstochowa
Restauracja znajduje się w samym centrum miasta, w zabytkowych piwnicach Ratusza Częstochowskiego.
Częstochowa
Dwupoziomowy lokal kusi własnym produkowanym na miejscu piwem oraz wyjątkową kuchnią z kultowymi już daniami regionalnym... więcej>>
Zawiercie
Obiekt położony jest w sercu Jury na obrzeżach miasta Zawiercie otoczonymi terenami leśnymi, blisko głównych dróg krajow... więcej>>
Zabrze
Szyb Maciej to zespół obiektów dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Concordia" położony w dzielnicy Zabrza – Maciejowie. Ara... więcej>>
Noclegi
Kamyk
Folwark Kamyk położony jest we wsi oddalonej o 15km na północ od Jasnej Góry, nad rzeczką Kocinką, pośród pól. To miejsce dla smakoszy idei Slow-Food, lubiących długie spacery, jazdę na rowerze, oraz wypoczynek na wsi.
Pawełki
Schronisko oferuje 60 miejsc noclegowych w pokojach 2, 3, 4, 5, 6 osobowych w tym 4 pokoje dwuosobowe z łazienkami oraz sale dydaktyczne, zaplecze sportowe: boisko do tenisa ziemnego, siatkówki, piłki nożnej, koszykówki, siatkówki plażowej, zadaszony grill, miejsce na ognisko, wypożyczalnie rowerów, stajnie dla koni, parking.
zobacz więcej
Gastronomia
Kamyk
Folwark Kamyk położony jest we wsi oddalonej o 15km na północ od Jasnej Góry, nad rzeczką Kocinką, pośród pól. To miejsce dla smakoszy idei Slow-Food, lubiących długie spacery, jazdę na rowerze, oraz wypoczynek na wsi.
Częstochowa
Pyszne jedzenie, miła obsługa, dobra lokalizacja, zapraszamy
Częstochowa
Pyszne jedzenie, miła obsługa, dobra lokalizacja, zapraszamy
zobacz więcej