Nowy cmentarz żydowski w Gliwicach

Miejscowość:
Gliwice
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Historia Żydów gliwickich sięga XVII wieku, choć w większej liczbie zaczęli się oni tutaj osiedlać sto lat później. Pierwsza synagoga powstała w Gliwicach w roku 1812, zaś w 1861 otwarto kolejną. Cmentarz żydowski, położony przy obecnej ul. Poniatowskiego, zwany nowym, założony został w latach 1902 - 1903 z powodu ogromnego wzrostu ludności żydowskiej, a co za tym idzie przepełnienia starego cmentarza przy obecnej ul. Na Piasku. Pierwotnie powierzchnia nowego cmentarza wynosiła 2,5 ha.

Projekt cmentarza

Nowy cmentarz żydowski otwarto uroczyście 15 listopada 1903 r. wraz z wybudowanym przy nim domem przedpogrzebowym. Twórcą projektu kompleksu cmentarnego był wiedeński architekt Max Fleischer. Sam dom przedpogrzebowy stanowił imponującą, neogotycką budowlę, która mieściła kostnicę, pomieszczenie do rytualnych obmyć zwłok oraz salę uroczystości pogrzebowych. Nekropolia została ogrodzona ceglanym murem z dwiema dużymi bramami o kutych, żeliwnych kratach.

Historia cmentarza

Pierwszy pochówek miał tu miejsce w styczniu 1904 r. W lipcu 1930 r. postawiono tu pomnik poświęcony poległym podczas I wojny żydowskim żołnierzom z Gliwic, walczącym w szeregach armii niemieckiej. Nowy cmentarz żydowski ufundowany został przez Niemiecki Związek Żydowskich Żołnierzy Frontowych. Ponieważ Gliwice należały do Niemiec, ciężkie czasy dla tutejszej społeczności starozakonnej zaczęły się już w 1933 r. Pobicie rabina oraz bojkot sklepów i przedsiębiorstw żydowskich, spowodowały masowe wyjazdy z miasta. Prześladowania przybrały na sile z końcem lat 30-tych, gdy pozbawiono Żydów prawa do prowadzenia działalności gospodarczej, zaś podczas „nocy kryształowej” spalono synagogi i splądrowano żydowskie sklepy i mieszkania. W latach 1942-1943 Niemcy zgładzili niemal doszczętnie tutejszą starozakonną społeczność. Zdewastowano wówczas część cmentarza, wywożąc liczne nagrobki oraz urządzając w domu przedpogrzebowym magazyn wojskowy. Pochówki wznowione zostały od lutego 1946 r.

Nagrobki

Nowy cmentarz żydowski jest czynny, a więc obecnie stanowi jedną z trzech czynnych nekropolii żydowskich na Górnym Śląsku. Teren cmentarza podzielony jest na kilka kwater z około 800 grobami i zachowanymi około 600 nagrobkami. Najstarszy należy do Emanuela Zweiga zmarłego w 1904 r. Przy głównej alei i przy zachodnim murze znajdują się najokazalsze grobowce, m.in. gliwickiego rabina Wilhelma Münza, zmarłego w w 1917 r. Postawiono tu także pomnik Żydom , którzy zginęli w czasie tzw. marszu śmierci – marszu ewakuacyjnego z obozu Auschwitz-Birkenau w styczniu 1945 r..

Wyświetlenia:  20
Lokalizacja:

Ul. Poniatowskiego 23
44-100 Gliwice
Gmina: Gliwice
Powiat: gliwicki


Region turystyczny: 
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Kontakt:
Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytki sakralne

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
Gliwice
2022-08-15
1.99 km
Arena Gliwice zaprasza 15 sierpnia od godziny 17:15 na Biesiadę Śląską.
Gliwice
2022-07-08
2.09 km
Od 9 lipca do 10 października, w salach wystawienniczych Willi Caro oglądać można nie tylko wielkoformatowe obrazy, ale też rysunki i rzeźby tego wyjątkowego malarza - Wojciecha Siudmaka
Gliwice
2022-06-28
2.09 km
Muzeum w Gliwicach zaprasza na zajęcia dla półkolonii, grup zorganizowanych i osób indywidualnych.
Gliwice
2022-06-01
2.32 km
W kąciku zabawek. Wystawa zabytków ze zbiorów Muzeum w Gliwicach” to okazja aby zobaczyć nie tylko kolekcję tytułowych zabawek, której do tej pory nie prezentowano w całości, ale również dowiedzieć się czegoś na temat życia dzieci w tradycyjnych, wiejskich społecznościach początku XX w., za pośrednictwem archiwalnych zdjęć.
Gliwice
2022-08-14
3.08 km
Teatr Miejski w Gliwicach zaprasza 14 sierpnia o godzinie 15:00 na spektakl dla dzieci pt. Szpak Fryderyk.
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Gliwice
0.31 km
Gliwice
0.57 km
Gliwice
1.50 km
Gliwice
1.66 km
Gastronomia w pobliżu
Gliwice
0.12 km
Gliwice
0.55 km
Gliwice
0.84 km