Cmentarz Hutniczy w Gliwicach

Miejscowość:
Gliwice
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Powstanie Królewskiej Odlewni Żeliwa w 1798 roku było punktem przełomowym w dziejach Gliwic. Wówczas właśnie rozpoczął się proces gwałtownego uprzemysłowienia miasta. Do Gliwic zjechali wybitni specjaliści – hutnicy i artyści-modelarze, którzy zajęli szczególne miejsce w miejskiej społeczności. Dla nich zarząd huty założył cmentarz, tzw. Cmentarz Hutniczy.

Cmentarz Hutniczy

Nekropolia powstała najpewniej w 1808 roku, na niewielkiej działce położonej w pobliżu huty. Obecnie teren ten zajmuje 0,57 ha. Cmentarz Hutniczy założono na planie prostokąta. Jego układ był bardzo klarowny: główna aleja pośrodku i kilka alejek poprzecznych. W centrum, na głównej alei, stanął – zachowany do dziś – żeliwny krzyż. Przed nim po obu stronach alei umieszczono rzeźby czuwających lwów. Za krzyżem, do czasów powojennych znajdowała się najbardziej okazała budowla cmentarna – zbudowany w 1833 roku grobowiec starosty górniczego Ferdynanda von Einsiedela. Grób zaprojektowano w stylu neoklasycystycznym, z kolumnami w porządku doryckim.

Nagrobki

Jednak największą ozdobą nekropolii były nagrobki, wykorzystujące artystyczną produkcję huty: tablice z nazwiskami, krucyfiksy, obeliski, kapliczki, misterne ogrodzenia. W 1846 roku na cmentarzu spoczął szkocki wynalazca i przedsiębiorca, założyciel wielu zakładów na Śląsku – John Baildon. Pochowano tutaj również wybitnego rzeźbiarza, wieloletniego współpracownika Królewskiej Odlewni Żeliwa – Theodora Kalidego oraz Carla Schotteliusa, twórcę najstarszego obecnie w Europie wiszącego mostu całkowicie wykonanego z żelaza.

Wybuch

W gorącym czasie plebiscytu i powstań śląskich, na cmentarzu doszło do tragedii. W 1922 roku wybuch nielegalnego składu amunicji niemieckiej formacji Selbstschutz, spowodował śmierć wielu żołnierzy francuskich, nadzorujących stosunki polsko-niemieckie, a także zniszczenie kaplicy grobowej hrabiego von Einsiedela. Podczas wojny i w okresie tuż po niej na cmentarzu chowano ofiary hitlerowców, działań wojennych, terroru Armii Czerwonej oraz zmarłych na tyfus w polskim obozie dla niemieckich przesiedleńców. Po wojnie chowano tu także repatriantów. Ostatni pochówek miał miejsce w roku 1949.

Dewastacja

Do największej dewastacji doszło w latach 50. ubiegłego wieku, kiedy zapoczątkowano akcję skuwania niemieckich napisów z nagrobków. Później rozkradziono żeliwne elementy praktycznie wszystkich grobów. Obecnie, siłami społecznymi członków i sympatyków stowarzyszenia Gliwickie Metamorfozy, Cmentarz Hutniczy został odrestaurowany. Odtworzono część zabytkowych nagrobków i umieszczono tablice informacyjne o historii obiektu i pochowanych na nim osobach.

Wyświetlenia:  41
Lokalizacja:

Ul. Robotnicza 6
44-100 Gliwice
Gmina: Gliwice
Powiat: gliwicki


Region turystyczny: 
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytki sakralne

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
Gliwice
2024-03-08
1.93 km
Fotorelacja z otwarcia wystawy: „Zofia Stryjeńska – tajemnicze i radosne opowieści”
Zabrze
2024-06-18
4.45 km
Czy czarno-biała fotografia może zatrzymać czas i uwiecznić duszę architektury? Odpowiedź znajdziecie na wystawie fotografii Seweryna Kawińskiego, którą można podziwiać od 18 czerwca do 4 sierpnia 2024 roku w Bistro Szyb Maciej.
Zabrze
2024-07-06
4.45 km
Zapraszamy na cykl bezpłatnych koncertów w Szybie Maciej. Zapewniamy przyjazny, weekendowy klimat z muzyką na żywo. Co sobotę od godz. 19:00 do 20:45 czas umilać Wam będą soliści, duety czy zespoły z pogranicza różnych gatunków. Gwarantujemy, że każdy znajdzie coś dla siebie.
Zabrze
2024-07-19
4.45 km
Już 19 lipca 2024 roku czeka na Was noc pełna zagadek i tajemnic, skrywanych na terenie Zabytkowego Kompleksu Szyb Maciej w Zabrzu-Maciejowie. Dajcie się zaskoczyć i poznajcie ciekawą historię tego obiektu.
Zabrze
2024-06-03
6.98 km
Taka wiadomość na początek lata! Od czerwca możecie kupić SuperTicket, dzięki któremu zwiedzicie dwie wyjątkowe atrakcje w niższej cenie!
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Gliwice
0.89 km
Gliwice
0.93 km
Gliwice
1.20 km
Gliwice
1.26 km
Gastronomia w pobliżu
Gliwice
1.21 km
Gliwice
1.26 km
Gliwice
1.31 km
Gliwice
1.34 km