Zabytkowy układ urbanistyczny Żor

Miejscowość:
Żory
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Żory, na co wskazuje etymologia tej nazwy, stanęły w miejscu, gdzie pierwsi osadnicy uzyskali ziemię pod uprawę poprzez wypalenie miejscowych lasów. Powstała w ten sposób osada rozwinęła się dzięki położeniu na szlaku handlowym, łączącym Kraków ze Śląskiem. W drugiej połowie XIII wieku Żory awansowały do statusu miasta. Decyzję o jego założeniu podjął w 1272 roku, aktywny na tym polu książę opolsko-raciborski, Władysław.

Układ urbanistyczny

Ukształtowany na przełomie XIII i XIV wieku układ urbanistyczny Żor przetrwał do dziś. Gród otoczono murem, który wraz z fosą przypominał wyglądem wrzeciono (długie na 450 m i szerokie na 300). Na obu jego końcach wymurowano bramy: od strony wschodniej krakowską, od strony zachodniej cieszyńską. Pozostałością po rozebranym na początku XIX wieku murze jest biegnąca po owalu ul. Murarska, z nielicznymi parterowymi domkami, reliktami starej zabudowy oraz kapliczką św. Jana Nepomucena, wybudowaną w miejscu drewnianego kościółka Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, który spłonął w 1807 roku. Natomiast w miejscu dawnych bram postawiono ich pomniejszone rekonstrukcje. Fragmenty ceglanych obwarowań odnajdziemy np. pomiędzy kościołem parafialnym a starym cmentarzem.

Rynek

Centrum miasta Żory stanowił i stanowi prostokątny Rynek. Liczne pożary, trawiące miasto, spowodowały, że jego zabudowa pochodzi głównie z XIX i XX wieku. Na środku znajduje się zabytkowa figura św. Jana Nepomucena. Warto zwrócić uwagę na dwie kamienice znajdujące się w południowej pierzei Rynku: obok siebie stoi tam ratusz i skromny dom rodzinny Otto Sterna, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki. Na północ od placu Rynku wznosi się kościół parafialny pod wezwaniem św. św. Filipa i Jakuba. Wzniesiony w XV wieku, w stylu gotyckim, w następnych stuleciach był wielokrotnie niszczony i odbudowywany.

Wirtualne wycieczki
Wyświetlenia:  407
Lokalizacja:

Żory
Gmina: Żory
Powiat: Żory


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście, W centrum miasta
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 4.0 (Oddano 1 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Pliki dźwiękowe
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Żory
0.30 km
Pawłowice
1.27 km
Żory
1.27 km
Gastronomia w pobliżu
Żory
0.13 km
Żory
0.21 km
Żory
0.54 km
Żory
0.56 km
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2026-06-30
11.98 km
Śmiech to doskonała gimnastyka dla mózgu. Rybnicka Akademia Pogodnego Umysłu zaprasza na kolejne spotkanie pełne relaksu i pozytywnych emocji. Już 30 czerwca w Teatrze Ziemi Rybnickiej wyjątkowe warsztaty poprowadzi psychoterapeutka Katarzyna Bluszcz-Kadłubka 15 https://kadlubka15.com
Rybnik
2026-09-10
12.20 km
ZMIANA TERMINU WARSZTATU! Marzysz o tym, by wydobywać piękne, kojące dźwięki z instrumentu o niezwykłym brzmieniu? A może po prostu chcesz spróbować czegoś nowego i odprężającego? Zapraszamy na wyjątkowy warsztat gry na flecie indiańskim – intuicyjny, spokojny i dostępny dla każdego, nawet bez doświadczenia muzycznego.
Rybnik
2026-06-28
12.20 km
Masz pytania, które od dawna chodzą Ci po głowie? Coś, o czym nie wiesz? Czy warto rozmawiać z psychoterapeutą? A może po prostu chcesz dowiedzieć się, jak wygląda terapia od środka? Zapraszamy Cię na kawę z psychoterapeutą — nieformalnie, bez kanapy i bez formularzy. Tylko szczera rozmowa przy filiżance czegoś ciepłego.
Rybnik
2026-06-29
12.20 km
Na cykl „POGADAJmy o historii...” składają się spotkania w formie dyskusji z uczestnikami i zaproszonymi gośćmi dla których historia to pasja, zawód, albo po prostu hobby. Prowadzący Rafał Lodziński i jego goście przybliżać będą zagadnienia zarówno odległej historii, jak i tej najnowszej. Chcemy wspólnie poznawać i dyskutować o istotnych wydarzeniach i procesach historycznych wpływających na kształt dziejów naszego świata, szerzyć wiedzę i kształtować świadomość historyczną. Spotkania adresujemy do wszystkich osób zainteresowanych historią.
2026-06-26
16.37 km
Kraina Górnej Odry to wyjątkowe miejsce, w którym poznamy wspólną historię i kulturę krajów (Polski i Czech). Jednak przede wszystkim jest to miejsce bliskie naturze, co daje możliwość uprawiania turystyki aktywnej.