Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Szpital przy ul. Strzelców Bytomskich w Chorzowie


Obiekty szpitalne przy ul. Strzelców Bytomskich w Chorzowie stanowią jeden z najstarszych tego rodzaju zespołów na Górnym Śląsku. Wznoszenie istniejących do dziś i pełniących nadal swoje funkcje gmachów rozpoczęto w latach 60-tych XIX. Przez kolejne dziesięciolecia powstawały kolejne budowle, z których najbardziej interesującą grupę stanowi kompleks z lat 1902-1916, łączący elementy historyzmu i secesji.

Szpitale w Chorzowie - historia

Pierwszy szpital na terenie Chorzowa, (czyli w ówczesnej Królewskiej Hucie) istniał już w początkach XIX w., a więc powstał w czasie bliskim założenia huty oraz towarzyszącej jej osady. Nie wiadomo, gdzie szpital ów się znajdował. Z uwagi na wzrost liczby ludności jeszcze przed połową XIX w. wzniesiono kolejny szpital, który leżał na terenie obecnego zespołu zabudowań dyrekcji Huty Kościuszko. Budowa istniejącego do dziś zespołu szpitalnego pierwotnie Spółki Brackiej, czyli górniczej Kasy Chorych - przy dzisiejszej ul. Strzelców Bytomskich trwała wiele lat, a zainicjowana została w latach 60-tych XIX w.

Zespół szpitalny

Najstarszym wzniesionym obiektem jest budynek obecnego Pawilonu V, który jako klinika kobieca powstał w 1866 r. Obiekt ten, na planie prostokąta, o trzech kondygnacjach, z ryzalitem od strony północnej, nakryty płaskim dachem, otrzymał dekoracyjną fasadę. Kolejne obiekty szpitalne, również na prostym planie prostokąta i o znacznie skromniejszej dekoracji fasad, aniżeli pierwszy budynek, wznoszono w latach 1873, 1875 i 1890. W 1883 powstała także reprezentacyjna willa dyrekcji szpitala, z pomieszczeniami administracyjnymi oraz mieszkaniem dyrektora. Ceglany budynek, zwracający uwagę ośmioboczną wieżyczką, posiada w elewacjach dekoracyjne formy neorenesansowe. Z biegiem czasu - przed końcem wieku XIX - powstało także kilka budynków o różnych przeznaczeniach. Kolejny kompleks budowli szpitalnych, zaprojektowanych przez znanego berlińskiego architekta Arnolda Hartmanna, wzniesiono w latach 1902-16. Otrzymały one interesujące formy architektoniczne i dekoracyjne. Należy do nich monumentalny budynek Oddziału Laryngologicznego i Chirurgii, o rozczłonkowanym układzie brył i secesyjnej ornamentyce. Innym ze wzniesionych w tym czasie obiektów jest oryginalny budynek kotłowni i warsztatów wraz z wieżą pełniącą równoczesne funkcje zabudowanego komina, wieży wodnej oraz wieży zegarowej, o typowej dla secesji fantazyjnej bryle. Interesujący jest także łączący secesję i modernizm obecny Pawilon II (Oddział Dializy Pozaustrojowej i Reumatologii) z dwoma owalnymi, kwiatowymi witrażami.

Wilhelm i Gerhard Wagner

Z tutejszym zespołem szpitalnym wiąże się osoba profesora neurochirurgii, Wilhelma Wagnera, który w 1877 r. osiedlił się w Królewskiej Hucie. Wilhelm Wagner był także botanikiem i propagatorem turystyki tatrzańskiej oraz działaczem społecznym i oświatowym. Zupełnie inaczej zapisał się w historii syn Wilhelma, Gerhard Wagner, jeden z prominentnych działaczy hitlerowskich. Przeszedł on błyskotliwą karierę, której etapami były m.in. stanowisko szefa Niemieckiego Związku Górnoślązaków oraz szefa Narodowosocjalistycznego Niemieckiego Związku Lekarskiego. Ukoronowaniem kariery były stanowiska Naczelnego Lekarza III Rzeszy oraz Pełnomocnika Führera ds. zdrowia publicznego. Gerhard Wagner był jednym z inicjatorów antyżydowskich ustaw norymberskich, a także współtwórcą programu eutanazji osób niepełnosprawnych.

Lokalizacja
ulica Strzelców Bytomskich 11
41-500 Chorzów
Chorzów
Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Kontakt
: 32 349 91 00
: http://www.zsm.com.pl/
Informacje ogólne
: zabytki architektury
Ceny i udogodnienia
: nie dotyczy
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie
Audiowycieczki z tego miasta
Zapraszamy na audiowycieczkę po Chorzowie!
Pliki dźwiękowe
0239
/Media/Default\.MainStorage/Poi/hljf2io0.fde\0239.mp3

W pobliżu
Chorzów
Neoromański kościół św. Jadwigi Śląskiej w Chorzowie, będący obecnie kościołem parafialnym (a początkowo, przez pewien czas, kościołem filialnym parafii św. Barbary), to budowla wzniesiona w drugiej połowie XIX w., konsekrowana 18 października 1874 r. W początkach XX stulecia, w związku ze wzrostem liczby parafian, świątynia została powiększona, a także wzbogacona o dwie, tylne wieże, chór organowy z nowym instrumentem oraz marmurowy ołtarz z figurą patronki.
Chorzów
Na początku XXI wieku budynek Komunalnej Kasy Oszczędności w Chorzowie, wysoki na 38 metrów, nie robi już takiego wrażenia, jakie robił w momencie budowy. W 1937 roku był to bowiem drugi pod względem wysokości „drapacz chmur” na Śląsku. Chorzów wyprzedziły tylko Katowice. Po ostatnim odświeżeniu wieżowiec prezentuje jednak wszystko, co najlepsze w polskiej architekturze modernistycznej okresu międzywojennego.
Chorzów
Muzeum w Chorzowie mieści się w XIX-wiecznym budynku w centrum miasta, przy ulicy Powstańców 25. Zakres jego działalności jest bardzo zróżnicowany, specjalizuje się bowiem w gromadzeniu numizmatów i medali, ale posiada także działy poświęcone historii i etnografii Śląska (ze szczególnym uwzględnieniem Chorzowa) oraz zbiory sztuki współczesnej o tematyce przemysłowej. Muzeum prowadzi ponadto działalność wydawniczą i edukacyjną.
Chorzów
Modernistyczny gmach, znajdujący się przy obecnej ul. Dąbrowskiego 36 w Chorzowie i mieszczący placówki należące do Akademickiego Zespołu Szkół Ogólnokształcących, wzniesiony został w latach 1931-32. Otwarto tu wówczas Liceum Koedukacyjne im. Josepha von Eichendorffa w Królewskiej Hucie. Akademicki Zespół Szkół Ogólnokształcących odwołuje się natomiast do tradycji przedwojennego gimnazjum im. Odrowążów przy ul. Gimnazjalnej, które z kolei jest spadkobiercą szkoły pochodzącej jeszcze z 1867 r.
Chorzów
Budynek IV Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie przy ul. Henryka Dąbrowskiego w Chorzowie został zbudowany na początku ubiegłego wieku jako siedziba najstarszej szkoły średniej w tym młodym, noszącym wówczas miano Królewskiej Huty, mieście. Budowlę wzniesiono w stylu eklektycznym, z czerwonej cegły, z wykorzystaniem elementów kamiennych. Po II wojnie światowej początkowo utrzymano żeński profil szkoły, dopiero w 1963 roku zmieniono ją w liceum koedukacyjne.
Chorzów
Zamiary stworzenia parafii św. Floriana w Chorzowie sięgają czasów przedwojennych. Rozwijające się miasto posiadało wówczas kilka kościołów parafialnych, które, przy wzroście liczby mieszkańców, okazywały się niewystarczające. Na przeszkodzie wzniesieniu nowej świątyni stanęła najpierw II wojna, potem zaś zaostrzający się w powojennej Polsce reżim stalinowski. Kościół zbudowany został ostatecznie w latach 60-tych XX w. Od 2001 r. jest on sanktuarium diecezjalnym.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Katowice
Restauracja Kuchnia Otwarta specjalizuje się w potrawach tradycyjnej kuchni polskiej, a wszystkie serwowane dania opiera... więcej>>
Katowice
Restauracja sunlight to wizytówka hotelu, dostępna nie tylko dla gości hotelowych. Wypełniona światłem i otwarta, choć j... więcej>>
Katowice
Moodro restaurant to niepowtarzalny lokal w starej maszynowni należącej do Muzeum Śląskiego w Katowicach. Tradycje nasze... więcej>>
Katowice
W hotelu znajduję się nowoczesna Restauracja SmaQ, która ze względu na swoją lokalizację w centrum miasta, stanowi ideal... więcej>>