Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Zabytkowy układ urbanistyczny Żor


Żory, na co wskazuje etymologia tej nazwy, stanęły w miejscu, gdzie pierwsi osadnicy uzyskali ziemię pod uprawę poprzez wypalenie miejscowych lasów. Powstała w ten sposób osada rozwinęła się dzięki położeniu na szlaku handlowym, łączącym Kraków ze Śląskiem. W drugiej połowie XIII wieku Żory awansowały do statusu miasta. Decyzję o jego założeniu podjął w 1272 roku, aktywny na tym polu książę opolsko-raciborski, Władysław.

Układ urbanistyczny

Ukształtowany na przełomie XIII i XIV wieku układ urbanistyczny Żor przetrwał do dziś. Gród otoczono murem, który wraz z fosą przypominał wyglądem wrzeciono (długie na 450 m i szerokie na 300). Na obu jego końcach wymurowano bramy: od strony wschodniej krakowską, od strony zachodniej cieszyńską. Pozostałością po rozebranym na początku XIX wieku murze jest biegnąca po owalu ul. Murarska, z nielicznymi parterowymi domkami, reliktami starej zabudowy oraz kapliczką św. Jana Nepomucena, wybudowaną w miejscu drewnianego kościółka Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, który spłonął w 1807 roku. Natomiast w miejscu dawnych bram postawiono ich pomniejszone rekonstrukcje. Fragmenty ceglanych obwarowań odnajdziemy np. pomiędzy kościołem parafialnym a starym cmentarzem.

Rynek

Centrum miasta Żory stanowił i stanowi prostokątny Rynek. Liczne pożary, trawiące miasto, spowodowały, że jego zabudowa pochodzi głównie z XIX i XX wieku. Na środku znajduje się zabytkowa figura św. Jana Nepomucena. Warto zwrócić uwagę na dwie kamienice znajdujące się w południowej pierzei Rynku: obok siebie stoi tam ratusz i skromny dom rodzinny Otto Sterna, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki. Na północ od placu Rynku wznosi się kościół parafialny pod wezwaniem św. św. Filipa i Jakuba. Wzniesiony w XV wieku, w stylu gotyckim, w następnych stuleciach był wielokrotnie niszczony i odbudowywany.

Lokalizacja
Żory
Żory
Region Rybnicko-Raciborski
w mieście, w centrum miasta
Informacje ogólne
: zabytkowa zabudowa/układ urbanistyczny
Ceny i udogodnienia
: Nie dotyczy
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Zobacz też wirtualne wycieczki

Audiowycieczki z tego miasta
Zapraszamy na audiowycieczkę po Żorach!
Zapraszamy na przygotowaną specjalnie dla dzieci audiowycieczkę po Żorach!
Pliki dźwiękowe
1410
/Media/Default\.MainStorage/Poi/mhtexqjp.vrz\1410.mp3

W pobliżu
Żory
Kościół świętych apostołów Filipa i Jakuba w Żorach to szczególny symbol życia duchowego miasta. Niezwykła jest też historia tej budowli, wielokrotnie padającej ofiarą katastrof i odbudowywanej. Kilkakroć niszczyły ją pożary, uderzały w nią pioruny. Waliło się sklepienie i wieża. Kościół w Żorach był też zniszczony podczas ostatniej wojny. W doświadczonej przez klęski świątyni, szczególną czcią otacza się łaskami słynący wizerunek Matki Bożej Miłosierdzia, zwanej Matką Boską Żorską.
Żory
Stary cmentarz katolicki w Żorach znajduje się w sąsiedztwie kościoła parafialnego pod wezwaniem św. św. Filipa i Jakuba. Przez stulecia zmarłych chowano pod samymi kościelnymi murami, dopiero w pierwszej połowie XIX wieku nekropolię przeniesiono - co prawda niedaleko - ale już poza miejskie obwarowania. Na cmentarzu stoją wiekowe nagrobki z napisami niemieckimi i polskimi, a także kamienny krzyż pokutny, który przeniesiono z ul. Rybnickiej.
Żory
Muzeum Miejskie w Żorach jest młodą placówką, powstałą w 2000 roku, z inicjatywy władz samorządowych miasta, członków Towarzystwa Miłośników Miasta Żory oraz Lucjana Buchalika, ówczesnego dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury. Podstawowym zadaniem muzeum jest gromadzenie eksponatów związanych z dziejami Żor.
Żory
Muzeum Ognia to jedyne w swoim rodzaju miejsce, w którym interaktywna ekspozycja obiektu umożliwia odwiedzającym naukę poprzez zabawę.
Żory
Park Wodny AQUARION - bo tak nazwano nowy twór w żorskiej architekturze miejskiej - otwarto dla użytkowników 28 stycznia 2012 roku o 6.00 rano.
Żory
Jednym z najbardziej ulubionych miejsc wypoczynku mieszkańców Żor, zabytkowego miasta, jest Park Piaskownia. Rozciąga się on na północ od centrum, w dzielnicy Kleszczówka. W ładnym lesie stworzono Leśny Ośrodek Edukacji Ekologicznej, którego elementem jest chociażby ścieżka dydaktyczna zapoznająca z siedliskami przyrodniczymi. Zgromadzono tu także kolekcję skał i minerałów oraz zbudowano ścieżkę zdrowia.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Orzesze
W zajeździe, który funkcjonuje jako Dom Śląskiej Kultury, oprócz spróbowania znakomitych dań kuchni śląskiej można wziąć... więcej>>
Pawłowice
Restauracja na ziemi Śląskiej przy drodze krajowej nr 81 na trasie Wisła-Katowice w bezpośrednim sąsiedztwie stacji pali... więcej>>
Pszczyna
Tradycja Karczmy w Brzeźcach sięga 1640 roku. Dziś lokal jest kontynuacją rodzinnej tradycji i słynie ze znakomitej śląs... więcej>>
Ornontowice
Cukiernia z tradycjami sięgającymi początku lat 90.
Noclegi
Żory
Hotel Alto – jest pierwszą „uśmiechniętą” marką hotelową w Polsce, stawiającą przede wszystkim na pozytywne doświadczenie i samopoczucie Gościa. Pierwszy obiekt zlokalizowany w Żorach to idealne miejsce na komfortowy wypoczynek w dobrej cenie zgodnie z zasadą „Im wcześniej rezerwujesz tym mniej płacisz”.
zobacz więcej