SZCZEGÓŁY ATRAKCJI TURYSTYCZNEJ
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Krzyże pokutne Ziemi Cieszyńskiej


Zwyczaj stawiania krzyży pokutnych kultywowany był na ziemiach polskich od XIII w., a utrzymywał się powszechnie do w. XVII, (a także później). Morderca, chcąc uniknąć kary, mógł zawrzeć z rodziną swej ofiary tzw. traktat pokutny, obejmujący pewną ilość warunków. Do obowiązków sprawcy należało pokrycie kosztów przewodu sądowego i pogrzebu ofiary oraz świadczenie wobec kościoła (np. zakup wosku na świece); musiał także odbyć boso pielgrzymkę do miejsca świętego. Symbolicznym zakończeniem pokuty było postawienie krzyża. Tradycja, pomimo zapewne okazji do wielu nadużyć, wpisywała się w głęboką chrześcijańską symbolikę. Krzyż stanowił tutaj zarówno wyraz zadośćuczynienia za grzech zabójstwa, jak i stwarzał szanse na pojednanie zabójcy z rodziną ofiary. Znaki męki Chrystusa, równocześnie świadczący o zbrodni i pokucie, skłaniał przechodniów do modlitwy za dusze ofiary oraz zabójcy. Służył wreszcie ku przestrodze. Zabójca musiał także łożyć na utrzymanie rodziny swej ofiary. Tradycja stawiania krzyży przetrwała do 1532 r., kiedy w Rzeszy (obejmującej także Księstwo Cieszyńskie) zaczął obowiązywać kodeks karny cesarza Karola V „Constitutio Criminalis Carolina”. Po tej dacie stawiano je już tylko na pamiątkę wydarzenia. Krzyże wykuwane były z miejscowego surowca, którym w przypadku ziem polskich był zazwyczaj granit, piaskowiec, lub zlepieniec. Krzyże różniły się wielkością i kształtem, a ich wysokość wahała się od 30 do 250 cm. Sklasyfikowano kilkanaście ich odmian. Często wyryte są na nich różne napisy, znaki bądź przedstawienia przedmiotów zbrodni, takich jak noże, kusze, widły, topory, później także broń palna. Na terenie Polski naliczono ok. 600 takich obiektów, przede wszystkim na Śląsku. W ubiegłych latach krzyże padały niestety ofiarami wandalizmu, a co szczególnie gorszące, używano ich jako materiału budowlanego. W Cieszynie zobaczymy krzyż pokutny przy ul. Majowej. Drugi z tego rodzaju obiektów znajduje się na zboczu góry Łazek, gdzie dojść można w 40 min. od przystanku PKS Brenna Skrzyżowanie. Krzyż znajduje się przy kamienistej drodze stanowiącej przedłużenie ul. Wierzbowej. Trzeci krzyż stoi w Pruchnej przy drodze z Cieszyna. Napis na nim głosi: „Roku 1645 dnia 25 lutego został w tym miejscu przez lekkomyślnych towarzyszy syn pana Jana Czerwenki, obywatela starego Cieszyna zamordowany. Boże bądź miłościw duszy jego. Amen.”
Lokalizacja
ulica Majowa 77
43-300 Cieszyn
Cieszyn
Beskidy i Śląsk Cieszyński
w mieście
Informacje ogólne
: miejsca symboliczne
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie
Audiowycieczki z tego miasta
Zapraszamy na audiowycieczkę po Cieszynie - mieście przez wielu uważanym za jedno z najpiękniejszych w Polsce!
Zapraszamy na audiowycieczkę po centrum Cieszyna!
Zapraszamy na przygotowaną specjalnie dla dzieci audiowycieczkę po centrum Cieszyna!
Zapraszamy na przygotowaną specjalnie dla dzieci audiowycieczkę po wzgórzu zamkowym w Cieszynie!
Pliki dźwiękowe
0034
/Media/Default\.MainStorage/Poi/2bozpxmm.vhw\0034.mp3

W pobliżu
Cieszyn
Tor motocrossowy w Cieszynie znajduje się na terenie Boguszowic, północnej dzielnicy miasta, pomiędzy ulicami Motokrosową i Bukową. Gospodarzem obiektu jest utytułowany Cieszyński Klub Motorowy. Powierzchnia toru wynosi ponad 11 ha, a mogą z niego korzystać entuzjaści takich sportów motorowych, jak enduro, motocross, quad czy off-road. Po ostatniej modernizacji tor zalicza się do najnowocześniejszych w Polsce.
Cieszyn
Rezerwat przyrody „Kopce” położony jest w cieszyńskiej dzielnicy Marklowice. Na powierzchni około 15 ha chroni się rzadki kompleks leśny, charakterystyczny niegdyś dla Pogórza Cieszyńskiego. Las rośnie na stromym, prawym brzegu Olzy i przecięty jest wieloma malowniczymi wąwozami. Występuje tutaj 14 gatunków roślin chronionych, w tym cieszynianka oraz liczne ptaki, płazy i owady. Ciekawostką geologiczną są wychodnie cieszynitu (rodzaju drobnokrystalicznej skały wulkanicznej, składającej się m.in. z labradoru, biotytu, amfibola sodowego i innych minerałów).
Cieszyn
Przy ulicy Hażlaskiej w Cieszynie znajdują się dwa żydowskie cmentarze: stary i nowy. Miłośników historii Żydów przyciąga zwłaszcza ten pierwszy, uważany za jeden z najstarszych kirkutów na ziemiach polskich, gdzie odnajdziemy nagrobek z 1686 roku. W pobliżu ulokowano także drugi, tzw. nowy cmentarz żydowski. Powstał w pierwszych latach ubiegłego wieku, a ostatni pochówek na nim miał miejsce w roku 1961.
Cieszyn
Cmentarz komunalny przy ul. Katowickiej w Cieszynie to najważniejsza nekropolia miasta nad Olzą. Został założony w 1891 roku na podłużnej działce, zajmując z czasem około 7 ha powierzchni. Na cmentarz wchodzi się przez okazałą, zwieńczoną ładną kopułą, bramę w stylu baroku austriackiego. Miejsce ostatniego spoczynku znaleźli tutaj m.in. ks. Józef Londzin, Paweł Stalmach, Gustaw Morcinek i Karol Miarka.
Cieszyn
Cieszyn może się pochwalić jedną z najstarszych nekropolii żydowskich w Polsce. Stary cmentarz przy ulicy Hażlaskiej powstał już w 1647 roku i pełnił swą rolę aż do początku ubiegłego wieku. Powstanie kirkutu wiąże się z postacią Jakuba Singera, który założył go dla swojej rodziny i służby. Najstarsze macewy pochodzą z XVII wieku. Na cmentarzu leżą przedstawiciele najsłynniejszych rodzin żydowskich z terenu całego Śląska Cieszyńskiego.
Cieszyn
Muzeum 4 Pułku Strzelców Podhalańskich zostało otwarte w 2008 roku. W jego zbiorach znalazły się eksponaty takie, jak umundurowanie i wyposażenie, a także dokumenty związane z pułkiem, którego historia trwała od I do II wojny światowej. Zobaczymy tu m.in. odbudowany wóz pod ciężki karabin maszynowy oraz motocykl Elfa-Sachs z 1938 r. Placówka, która powstała dzięki zbiorom prywatnym i utrzymywana jest społecznie, udostępniana jest po uprzednim uzgodnieniu terminu. Organizowane są tu również lekcje historii dla dzieci i młodzieży.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Cieszyn
Restauracja Hotelu Liburnia*** powstała w miejscu dawnego zakładu produkcyjnego – CEFANY. Przy aranżacji wnętrza archite... więcej>>
Wisła
Restauracja Chata Olimpijczyka Jasia i Helenki jest usytuowana w samym sercu pięknej, urokliwej Wisły.
Pawłowice
Restauracja na ziemi Śląskiej przy drodze krajowej nr 81 na trasie Wisła-Katowice w bezpośrednim sąsiedztwie stacji pali... więcej>>
Wodzisław Śląski
Restauracja znanego śląskiego kucharza Remigiusza Rączki, serwująca tradycyjne dania śląskie, ale nie tylko.