Pomnik „Porozumienia Jastrzębskiego” w Jastrzębiu Zdroju

Miejscowość:
Jastrzębie-Zdrój
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Znajdujący się przed Kopalnią Węgla Kamiennego "Borynia-Zofiówka" w Jastrzębiu Zdroju pomnik upamiętnia Porozumienie Jastrzębskie z 3 września 1980 r., będące fragmentem tzw. Porozumień Sierpniowych, zawartych między władzami PRL a społeczeństwem. Pomnik "Porozumienia Jastrzębskiego" wybudowano spontanicznie i odsłonięto w pierwszą rocznicę zawarcia porozumienia. Jego autorem był górnik Joachim Paruzel. Niedługo później, w stanie wojennym, władze PRL dokonały brutalnej pacyfikacji strajkującej kopalni.

Porozumienie Jastrzębskie

„Porozumienie Jastrzębskie” 3 września 1980 r. podpisane zostało przez Komisję Rządową oraz Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego, którego przewodniczącym był Jarosław Sienkiewicz. Strajkujący górnicy do słynnych 21 postulatów wysuniętych przez załogi zakładów Wybrzeża dołączyli własne, dotyczące spraw płacowych, socjalno-bytowych oraz związanych z organizacją pracy. Władze zaakceptowały wówczas m.in. postulat wprowadzenia wolnych sobót i niedziel, zaliczenie pylicy płuc do chorób zawodowych, a także poprawę zaopatrzenia sklepów - co miało niebagatelne znaczenie w wadliwie działającej, centralnie sterowanej gospodarce PRL.

Porozumienia Sierpniowe

Na mocy porozumień przedstawiciele władz oraz załogi czuwać mieli nad realizacją postanowień i dopilnować, by nie stosowano wobec strajkujących górników jakichkolwiek represji. Porozumienia te należały do czterech, zawartych w sierpniu i wrześniu 1980, zwanych później Porozumieniami Sierpniowymi. Wydarzenia te miały niebagatelne znaczenie moralne dla społeczeństwa, które żyjąc w niesuwerennym kraju, pod rządami partii komunistycznej, po raz kolejny upomniało się o swoje prawa.

Narodowy zryw

Jednym z impulsów do tych wydarzeń był wybór papieża Jana Pawła II w 1978 roku. Latem 1980 rozpoczął się niespotykany na dotychczasową skalę ruch społeczny, którego symbolem była rejestracja związku zawodowego „Solidarność”. Kilkunastomiesięczny okres względnej wolności związany był choćby ze złagodzeniem cenzury oraz ograniczeniem represji komunistycznego reżimu. Choć okres ten zakończył się 13 grudnia 1981 roku wprowadzeniem stanu wojennego, to ówczesny narodowy zryw stanowił jedno z ogniw długiego łańcucha wydarzeń, których finałem był upadek komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej.

Władze PRL

O tym, jak władze PRL w istocie podchodziły do porozumień ze społeczeństwem, mogą świadczyć wydarzenia mające miejsce na terenie tutejszej kopalni po wprowadzeniu stanu wojennego. Wówczas, nocą 13 grudnia, na wieść o aresztowaniach członków „Solidarności”, część z nich - pozostająca na wolności - ukryła się w kopalni, której załoga rozpoczęła strajk okupacyjny. 15 grudnia 1981 doszło do pacyfikacji zakładu przez siły milicji i wojska, które dokonywały kilkakrotnych ataków na bramy przy pomocy czołgów.

Kopalnia „Manifest Lipcowy” była pierwszym z miejsc, w których władza użyła wówczas przeciw robotnikom ostrej amunicji. O perfidii i okrucieństwie władz PRL świadczyć może fakt utrudniania dostępu do rannych przybyłemu na miejsce pogotowiu oraz próby tuszowania sprawy: skonfiskowanie przez funkcjonariuszy SB kul wyjętych z ran górników.

Wyświetlenia:  0
Lokalizacja:

Ul. Rybnicka
44-335 Jastrzębie-Zdrój
Gmina: Jastrzębie-Zdrój


Region turystyczny: 
Region Rybnicko-Raciborski
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe


Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Trasa narciarska
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
2020-07-04
11.46 km
Nordic walking to forma rekreacji polegająca na marszach ze specjalnymi kijami. Można ją uprawiać bez względu na wiek, kondycję czy tuszę – przez cały rok! Badania wykazały, że dobry trening techniki nordic walkingu pozwala osiągnąć takie korzyści zdrowotne jak: usprawnienie układu oddechowego i sercowo-naczyniowego, odciążenie stawów w tym dolnego odcinka kręgosłupa.
2020-07-06
11.48 km
„Żabi Kraj” to obszar o wyjątkowo bogatym i zróżnicowanym środowisku naturalnym i pięknym krajobrazie. Walory przyrodnicze i krajobrazowe sprawiają, że jest on wyjątkowy z punktu widzenia możliwości uprawiania turystyki pieszej i rowerowej. Dziś zachęcamy wszystkich miłośników dwóch kółek do poznania Wiślanej Trasy Rowerowej. Jej część przebiega również przez gminę Strumień.
2020-10-25
11.53 km
Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Strumieniu zaprasza do udziału w jubileuszowej XX edycji Ogólnopolskiego Konkursu Sztuki Nieprofesjonalnej im. Emilii Michalskiej!
Rybnik
2020-11-18
15.60 km
RYJEK to festiwal premier kabaretowych z dwudziestopięcioletnią tradycją. Siłą festiwalu jest jego niepowtarzalna formuła i klimat, który udziela się kabaretom oraz widzom. Rybnicka Jesień Kabaretowa stawia na nowości – w Konkursie Głównym zgłoszone kabarety rywalizują ze sobą w podanych przez organizatorów kategoriach, tworząc do nich premierowe, nigdy wcześniej nie prezentowane skecze.
W pobliżu
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Jastrzębie-Zdrój
4.33 km
Pawłowice
6.80 km
Pielgrzymowice
7.17 km
Pielgrzymowice
7.17 km
Warszowice
7.18 km
Gastronomia w pobliżu
Jastrzębie-Zdrój
1.56 km
Jastrzębie-Zdrój
2.25 km
Jastrzębie-Zdrój
2.28 km
Jastrzębie-Zdrój
2.66 km
Jastrzębie-Zdrój
3.26 km