Pomnik „Porozumienia Jastrzębskiego” w Jastrzębiu Zdroju

Miejscowość:
Jastrzębie-Zdrój
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Znajdujący się przed Kopalnią Węgla Kamiennego "Borynia-Zofiówka" w Jastrzębiu Zdroju pomnik upamiętnia Porozumienie Jastrzębskie z 3 września 1980 r., będące fragmentem tzw. Porozumień Sierpniowych, zawartych między władzami PRL a społeczeństwem. Pomnik "Porozumienia Jastrzębskiego" wybudowano spontanicznie i odsłonięto w pierwszą rocznicę zawarcia porozumienia. Jego autorem był górnik Joachim Paruzel. Niedługo później, w stanie wojennym, władze PRL dokonały brutalnej pacyfikacji strajkującej kopalni.

Porozumienie Jastrzębskie

„Porozumienie Jastrzębskie” 3 września 1980 r. podpisane zostało przez Komisję Rządową oraz Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego, którego przewodniczącym był Jarosław Sienkiewicz. Strajkujący górnicy do słynnych 21 postulatów wysuniętych przez załogi zakładów Wybrzeża dołączyli własne, dotyczące spraw płacowych, socjalno-bytowych oraz związanych z organizacją pracy. Władze zaakceptowały wówczas m.in. postulat wprowadzenia wolnych sobót i niedziel, zaliczenie pylicy płuc do chorób zawodowych, a także poprawę zaopatrzenia sklepów - co miało niebagatelne znaczenie w wadliwie działającej, centralnie sterowanej gospodarce PRL.

Porozumienia Sierpniowe

Na mocy porozumień przedstawiciele władz oraz załogi czuwać mieli nad realizacją postanowień i dopilnować, by nie stosowano wobec strajkujących górników jakichkolwiek represji. Porozumienia te należały do czterech, zawartych w sierpniu i wrześniu 1980, zwanych później Porozumieniami Sierpniowymi. Wydarzenia te miały niebagatelne znaczenie moralne dla społeczeństwa, które żyjąc w niesuwerennym kraju, pod rządami partii komunistycznej, po raz kolejny upomniało się o swoje prawa.

Narodowy zryw

Jednym z impulsów do tych wydarzeń był wybór papieża Jana Pawła II w 1978 roku. Latem 1980 rozpoczął się niespotykany na dotychczasową skalę ruch społeczny, którego symbolem była rejestracja związku zawodowego „Solidarność”. Kilkunastomiesięczny okres względnej wolności związany był choćby ze złagodzeniem cenzury oraz ograniczeniem represji komunistycznego reżimu. Choć okres ten zakończył się 13 grudnia 1981 roku wprowadzeniem stanu wojennego, to ówczesny narodowy zryw stanowił jedno z ogniw długiego łańcucha wydarzeń, których finałem był upadek komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej.

Władze PRL

O tym, jak władze PRL w istocie podchodziły do porozumień ze społeczeństwem, mogą świadczyć wydarzenia mające miejsce na terenie tutejszej kopalni po wprowadzeniu stanu wojennego. Wówczas, nocą 13 grudnia, na wieść o aresztowaniach członków „Solidarności”, część z nich - pozostająca na wolności - ukryła się w kopalni, której załoga rozpoczęła strajk okupacyjny. 15 grudnia 1981 doszło do pacyfikacji zakładu przez siły milicji i wojska, które dokonywały kilkakrotnych ataków na bramy przy pomocy czołgów.

Kopalnia „Manifest Lipcowy” była pierwszym z miejsc, w których władza użyła wówczas przeciw robotnikom ostrej amunicji. O perfidii i okrucieństwie władz PRL świadczyć może fakt utrudniania dostępu do rannych przybyłemu na miejsce pogotowiu oraz próby tuszowania sprawy: skonfiskowanie przez funkcjonariuszy SB kul wyjętych z ran górników.

Wirtualne wycieczki
Wyświetlenia:  167
Lokalizacja:

Ul. Rybnicka
44-335 Jastrzębie-Zdrój
Gmina: Jastrzębie-Zdrój
Powiat: Jastrzębie-Zdrój


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe


Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
Pruchna
2020-09-08
11.38 km
W Galerii Pod Ratuszem rozpoczęła się wystawa przygotowana przez Amatorską Grupę Twórczą "Strumień" pt. „Świat natury nieożywionej”.
Rybnik
2024-06-21
15.69 km
W każdy trzeci piątek miesiąca zapraszamy Państwa na „Spotkanie przy kawie z rodzina zastępczą” podczas których będzie można zaczerpnąć informacji na temat rodzicielstwa zastępczego oraz zapoznać się z procesem kwalifikacji kandydatów na rodzinę zastępczą. Ośrodek Rodzinnej Pieczy Zastępczej w Rybniku, rybnickie rodziny zastępcze oraz przedstawiciele akcji Rybnickie Bajtle będą do Waszej dyspozycji . Przyjdź, napij się z nami kawy, spędź czas w miłym gronie.
Rybnik
2024-06-30
15.69 km
Tym razem będzie coś o i dla zdrowotności! Powędrujemy tym razem szlakiem dawnych lekarzy, dentystów oraz położnych, czyli osób, które ratowały życie i zdrowie naszych przodków, jak np. dr Sachtleben, dr Boretius, dr Miedniak, czy dr Biały. Na trasie spaceru odwiedzimy m.in. dawny szpital knapszaftowy oraz miejsca, gdzie przyjmowali przedwojenni dentyści czy lekarze. Nie zabraknie historii o postaciach kontrowersyjnych jak choćby o psychiatrze zbrodniarzu z Rybnika.
Rybnik
2024-06-24
15.69 km
Na cykl „POGADAJmy o historii...” składają się spotkania w formie dyskusji z uczestnikami i zaproszonymi gośćmi dla których historia to pasja, zawód, albo po prostu hobby. Prowadzący Rafał Lodziński przybliżać będzie zagadnienia zarówno odległej historii, jak i tej najnowszej. Chcemy wspólnie poznawać i dyskutować o istotnych wydarzeniach i procesach historycznych wpływających na kształt dziejów naszego świata, szerzyć wiedzę i kształtować świadomość historyczną. Spotkania adresujemy do wszystkich osób zainteresowanych historią. Po wycieczce na ocean Spokojny w zeszłym miesiącu wracamy na polskie, wczesnośredniowieczne podwórko.
Rybnik
2024-06-10
16.00 km
Tym razem na świeżym powietrzu - NA KAMPUSIE! Spotkanie oddechowo-relaksacyjne skierowane do starszych osób. Pierwsze spotkanie może być zaskakujące dla wielu, ale warto spróbować. Grupa stopniowo się powiększa. Zajęcia będą odbywały się 2 razy w miesiącu. Będzie to czas pracy z najgłębszą formą wydechu. Ćwiczenia przepony i toru przeponowo-brzusznego. Prosta gimnastyka dla każdego.
W pobliżu
Jastrzębie-Zdrój
2.20 km
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Jastrzębie-Zdrój
3.90 km
Pawłowice
6.12 km
Warszowice
6.46 km
Pawłowice
8.24 km
Gastronomia w pobliżu
Jastrzębie-Zdrój
1.40 km
Jastrzębie-Zdrój
2.02 km
Jastrzębie-Zdrój
2.06 km
Jastrzębie-Zdrój
2.39 km
Jastrzębie-Zdrój
2.93 km