Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Cmentarz żydowski w Jaworznie


Cmentarz żydowski w Jaworznie został założony w drugiej połowie XIX wieku, kiedy liczba ludności starozakonnej, zamieszkującej okolice Jaworzna, wzrosła do prawie tysiąca. Kirkut pierwotnie był własnością prywatną, dopiero na początku ubiegłego wieku przejęło go specjalne stowarzyszenie. Obecnie cmentarz przy alei Józefa Piłsudskiego zajmuje jedynie ćwierć hektara. Zachowało się na nim ponad 300 nagrobków, z których najstarszy pochodzi z roku 1884.

Jaworzno

Dzisiejsze Jaworzno ukształtowało się w drugiej połowie ubiegłego wieku, kiedy to do miasta przyłączono szereg, często posiadających wielowiekową historię, miejscowości, jak na przykład Szczakową, Ciężkowice, Jeleń czy Dąbrowę Narodową. Przez stulecia tereny te były w posiadaniu biskupów krakowskich. Od końca XVIII wieku zaczął się tutaj rozwijać przemysł, który z czasem uczynił z Jaworzna i okolic najbardziej zindustrializowaną część Galicji, a później województwa krakowskiego. Pierwsze informacje o osadnictwie żydowskim na tych terenach pochodzą z połowy XVIII wieku i dotyczą Szczakowej oraz Ciężkowic. Do końca tego stulecia liczba Żydów wzrosła w okolicach Jaworzna do kilkudziesięciu. Dynamiczny rozwój przemysłu w XIX wieku przyciągnął nowych żydowskich kupców czy rzemieślników – na przełomie XIX i XX wieku stanowili już około 10 procent ogółu mieszkańców. W okresie galicyjskim i w wolnej już Polsce jaworzniańscy Żydzi bezskutecznie starali się o utworzenie samodzielnej gminy wyznaniowej, podlegali zatem gminie w Chrzanowie lub w Trzebini. W tym czasie wybudowali bożnice, łaźnię rytualną oraz otwarli własny cmentarz.

Kirkut

Cmentarz żydowski w Jaworznie powstał w latach 80. XIX wieku, na prywatnej działce Abrahama Bestera (obecnie przy alei Józefa Piłsudskiego) i przez pewien czas funkcjonował jako prywatne przedsięwzięcie właścicieli gruntu. Na początku XX wieku cmentarz przejęło jaworznickie stowarzyszenie dobroczynności „Chesed we Emes”. Ostatni pochówek odbył się tutaj w 1942 roku. Do dziś zachował się tylko fragment cmentarza (ćwierć hektara) z ponad 300 macewami. Najstarszy nagrobek pochodzi z roku 1884. Większość macew posiada typowy, prostokątny kształt; napisy są głównie w języku hebrajskim, czasami w niemieckim. W latach 90. na cmentarzu ustawiono tablicę, poświęconą ofiarom Holocaustu.

Lokalizacja
aleja Al. Piłsudskiego
43-600 Jaworzno
Jaworzno
Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Informacje ogólne
: zabytkowe cmentarze
Ceny i udogodnienia
: nie dotyczy
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie
Pliki dźwiękowe
1437
/Media/Default\.MainStorage/Poi/gh2hcsxc.gsr\1437.mp3

W pobliżu
Jaworzno
W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli w Jaworznie kilka obozów pracy, w tym filię obozu Auschwitz-Birkenau nazwaną Neu-Dachs, w celu zapewnienia pracowników dla kopalń i rozbudowywanych elektrowni. W 1945 r. obóz Neu-Dachs przemianowano na Centralny Obóz Pracy, a w 1950 zmieniono w więzienie dla młodocianych więźniów politycznych. Okres ten upamiętniają pomniki i tablice umiejscowione na terenie obozu i w kompleksie leśnym Podłęże.
Jaworzno
Parafia pod wezwaniem św. Wojciecha i św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Jaworznie posiada ponad siedemsetletnią historię. Pierwszy, drewniany kościołek postawiono w tym miejscu w pierwszej połowie XIV wieku. W XVI postawiono kamienny kościół nadając drugie wezwanie św. Katarzyny. Rozbudowywany kościółek dotrwał do 2 połowy XX w. ustępując miejsca dzisiejszej świątyni. Dolny kościół konsekrował w roku 1978 ks. kardynał Karol Wojtyła. W 1997 świątynię podniesiono do rangi kolegiaty.
Jaworzno
Wyjątkowy, trójkątny Rynek w Jaworznie uhonorowany tytułem Najlepszej Przestrzeni Publicznej Województwa Śląskiego roku 2014.
Jaworzno
Celem Muzeum, od momentu jego powołania, stało się gromadzenie i eksponowanie przedmiotów kultury materialnej oraz dzieł sztuki mających bezpośredni związek z regionem jaworznickim i miastem.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Mysłowice
Są takie miejsca gdzie wchodzisz i od razu czujesz się jak w gościnie u przyjaciół.
Dąbrowa Górnicza
Restauracja Zagłębie Smaku znajduje się na pierwszym piętrze hotelu Holiday Inn w Dąbrowie Górniczej.
Katowice
Moodro restaurant to niepowtarzalny lokal w starej maszynowni należącej do Muzeum Śląskiego w Katowicach. Tradycje nasze... więcej>>
Katowice
W hotelu znajduję się nowoczesna Restauracja SmaQ, która ze względu na swoją lokalizację w centrum miasta, stanowi ideal... więcej>>