SZCZEGÓŁY ATRAKCJI TURYSTYCZNEJ
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Muzeum Techniki Sanitarnej


O ile miasta w średniowieczu i w czasach nowożytnych radziły sobie jakoś z dostępem do czystej wody, o tyle odprowadzanie ścieków pozostawiało wiele do życzenia. Higiena miejska stała niestety na niskim poziomie, co skutkowało nie tylko wszechobecnym fetorem, ale i co rusz powtarzającymi się epidemiami.

„Nie tylko my, lecz zaprawdę również przybysze czują się w najwyższym stopniu urażeni z powodu zebranych na tychże ulicach nieczystości, które po większej części wylewają przez okna” - pisał w 1533 roku król Zygmunt Stary w liście do starosty i wielkorządcy krakowskiego.

Oczyszczalnie na świecie

Podobnie wyglądała sytuacja w innych miastach. W XIX wieku powstawanie wielkich miast wymusiło zmiany. W Anglii najwcześniej wprowadzono specjalne ustawodawstwo i budowano rozległe sieci kanalizacyjne. W rozwoju próbowały dorównać jej Niemcy. Jednak dopiero pod koniec XIX wieku pojawiły się pierwsze próby oczyszczania ścieków komunalnych. Na początku były to mało skuteczne oczyszczalnie mechaniczne. Pierwsze proste biologiczne uruchomiono w USA w 1872 roku. W Gliwicach pierwsze projekty budowy oczyszczalni pojawiły się już pod koniec XIX wieku. Do realizacji przystąpiono jednak dopiero w roku 1909. Po dwóch latach obiekt oddano do użytku. Składała się ona z piaskownika, złoża biologicznego oraz osadnika. W latach następnych zakład udoskonalano. I właśnie w obiekcie pamiętającym początki gliwickiej oczyszczalni ulokowano Muzeum Techniki Sanitarnej.

O Muzeum

Ponad stuletnia, stara przepompownia ścieków została z pietyzmem odrestaurowana. Stylowy, ceglany budynek wyróżnia się mansardowym dachem z wieżyczkami. W środku zachowano urządzenia z początku XX wieku, poza tym eksponuje się zabytkową armaturę sanitarną. Zwiedzający mają możliwość obejrzenia filmu z historią gliwickiej oczyszczalni. Warto również skorzystać z szansy zwiedzenia obecnie funkcjonującej oczyszczalni – to obiekt stosujący najnowocześniejsze rozwiązania. Gospodarzem obiektu jest Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Gliwicach. Muzeum Techniki Sanitarnej w Gliwicach znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki.

Kronika Szlakowa

Obecnie w budynku starej przepompowni mieści się Muzeum Techniki Sanitarnej. Jej konstrukcja przypomina mały dworek. Częściowo parterowa, częściowo dwukondygnacyjna, zbudowana z czerwonej cegły, jest typowym przykładem architektury z końca XIX wieku. Pierwotna oczyszczalnia wyposażona była w agregaty prądotwórcze, które z biogazu wytwarzały energię elektryczną. Agregaty w oczyszczalni stosuje się do dnia dzisiejszego, co daje obraz zaawansowania pierwszego obiektu. W pobliżu Muzeum płynie rzeka Kłodnica, która jeszcze do końca XIX w. służyła mieszkańcom Gliwic do poboru wody. Zużycie wody różniło się jednak znacznie od obecnego - na początku XX wieku wynosiło w Gliwicach około 36 l dziennie, podczas gdy obecnie wynosi 130 l.

Lokalizacja
ulica Edisona 16
44-102 Gliwice
Gliwice
Śląsk, Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Kontakt
: + 48 32 401 14 40
: + 48 32 401 14 50
: muzeum@pwik.gliwice.pl
: muzeum.pwik.gliwice.pl
Informacje ogólne
: ekspozycje/wystawy, zabytki techniki, muzea, poprzemysłowe
Ceny i udogodnienia
: Wstęp wolny.
: obiekt przystosowany dla niepełnosprawnych, możliwość fotografowania/filmowania
Dostępność
: cały rok

do uzgodnienia telefonicznie; godz. 8-11

Atrakcje
Trasy
Galerie
Audiowycieczki z tego miasta
Wir laden Sie herzlich zu einer Audiotour durch Gliwice ein!
Zapraszamy na przygotowaną specjalnie dla dzieci audiowycieczkę po Gliwicach!
Zapraszamy na przygotowaną specjalnie dla dzieci audiowycieczkę po centrum Gliwic!
Zapraszamy na audiowycieczkę po Gliwicach!
W pobliżu
Gliwice
Cmentarz Centralny przy ul. Kozielskiej w Gliwicach jest ciekawym przykładem nowoczesnej nekropolii miejskiej o charakterze parkowym. Cmentarz został utworzony w latach 20. ubiegłego stulecia w odpowiedzi na zapotrzebowanie rozwijającego się miasta nad Kłodnicą. Wytyczono go na planie owalnym, z symetrycznym układem kwater i alejek. Na cmentarz prowadzą dwie bramy, a w centralnej części znajduje się monumentalny dom pogrzebowy.
Gliwice
Drewniany kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, stojący na Cmentarzu Starokozielskim w Gliwicach, został pierwotnie postawiony w Zębowicach koło Olesna. Tamtejszym wiernym służył od końca XV wieku do początku ubiegłego stulecia. Wtedy trafił do Gliwic. Jest to archaiczna konstrukcja drewniana, z dobudowaną wieżą, zwieńczoną hełmem z latarnią. Wnętrze, utrzymane w stylu barokowym, pochodzi z XVIII wieku.
Gliwice
Kanał Gliwicki został wybudowany w latach 1934-1939, aby połączyć Śląsk z Odrą oraz portami Europy. Ma 40 km długości, a pokonanie ponad 43 m różnicy poziomów pomiędzy Gliwicami i Odrą w Kędzierzynie-Koźlu jest możliwe dzięki 6 śluzom, w których wysokość podnoszenia wynosi od 4 do ponad 10 m.
Gliwice
Gliwicki kościół parafialny pw. Krzyża św. posiada interesującą historię związaną z dziejami dwóch zakonów. Barokowy kościół wybudowali w XVII w. franciszkanie, po spłonięciu poprzedniego, drewnianego. Na podkreślenie zasługuje fakt, że dokonana w latach 20-tych XX w. przebudowa nie pozbawiła kościoła cech stylowych. Od tych lat do czasów współczesnych znajduje się tu klasztor redemptorystów. W świątyni godne obejrzenia jest dawne wyposażenie z kilkoma XVII- i XVIII-wiecznymi rzeźbami.
Gliwice
Stary kościół pod wezwaniem św. Bartłomieja w Gliwicach Szobiszowicach to jedna z najbardziej tajemniczych świątyń na Śląsku. Żywy jest przekaz o jej domniemanych budowniczych, mnichach–rycerzach z zakonu templariuszy. Prawdą jest jednak, że budowla powstała już w XV wieku, co czyni z niej najstarszy obiekt sakralny w Gliwicach. Kościół zwraca uwagę surową bryłą, a także kamienno-ceglaną wieżą, zwieńczoną krenelażem.
Gliwice
Gmach dzisiejszej siedziby Sądu Rejonowego w Gliwicach został wzniesiony w połowie XIX wieku, na potrzeby świeżo powołanego do życia Sądu Ziemskiego. Służył najpierw pruskiemu, a później niemieckiemu sądownictwu nieprzerwanie do 1945 roku. Jest to budynek eklektyczny z elementami neoklasycyzmu, nawiązujący do włoskiej sztuki romańskiej i renesansowej, z charakterystycznym wątkiem dwubarwnej cegły klinkierowej.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Zabrze
Szyb Maciej to zespół obiektów dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Concordia" położony w dzielnicy Zabrza – Maciejowie. Ara... więcej>>
Ornontowice
Cukiernia z tradycjami sięgającymi początku lat 90.
Rybnik
Obiekt, dysponujący eleganckim i przestronnym wnętrzem z letnim patio, położony jest w uroczym miejscu nad Zalewem Rybni... więcej>>