Ruiny huty szkła w Złatnej

Miejscowość:
Złatna
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Złatna to wieś na Żywiecczyźnie, położona w gminie Ujsoły. Główna zabudowa miejscowości ciągnie się wzdłuż potoku o nazwie Bystra, a przysiółki wspinają się na stoki pasm górskich grupy Lipowskiego Wierchu oraz grzbietu granicznego z Krawców Wierchem. Początki osadnictwa na tych niegościnnych terenach nie są wcale odległe, sięgają przełomu XVI i XVII wieku – pierwsi pojawili się tutaj zajmujący się pasterstwem przedstawiciele ludności wołoskiej, którzy być może zmieszali się z przybyszami z równin. Przez długi czas największym bogactwem Beskidów były rozległe lasy. W XIX wieku fakt ten dostrzegli ówcześni właściciele Żywiecczyzny, Habsburgowie, którzy rozpoczęli racjonalną gospodarkę leśną. Aby dobrze zarządzać zielonym bogactwem sprowadzili leśników m.in. z głębi cesarstwa. To dla nich postawili szereg budynków, które dziś możemy podziwiać jako atrakcje turystyczne. W Złatnej chociażby stoi efektowna leśniczówka, zbudowana w latach 70. XIX wieku. Zaprojektował ją nadworny budowniczy miejscowych Habsburgów, Karol Pietschka. Złatna może się też pochwalić epizodem przemysłowym. Na początku XIX wieku, kiedy Żywiecczyzną władali jeszcze Wielopolscy, w przysiółku Złatna Huta uruchomiono hutę szkła. Specjalistów ściągnięto z Austrii i Niemiec. Dziś w przysiółku zobaczymy rekonstrukcję prymitywnego pieca komorowego, opalanego węglem drzewnym. Powyżej niego zachowały się ślady drugiego pieca oraz fundamenty głównego budynku huty; postawiono go z cegły, miał ponad 30 m długości - musiał więc wywierać na góralach wielkie wrażenie, tym bardziej, że buchał z niego gęsty dym. W Złatnej kształtowano szkło białe i zielone - głównie proste naczynia stołowe. Kruche wyroby miejscowej huty są dzisiaj wielką rzadkością. Zieloną butelkę ze Złatnej możemy zobaczyć w Muzeum w Żywcu. Huta funkcjonowała do lat 70. XIX wieku. Kolejni właściciele Żywiecczyzny dostrzegli wtedy, jak szybko znikają okoliczne lasy, przetwarzane na węgiel drzewny. Produkcję więc wstrzymano. Ciekawym zabytkiem, związanym z hutą, jest kamienny krzyż, znajdujący się nieopodal. Ustawiono go w 1833 roku ku upamiętnieniu trzech pracowników zakładu: Józefa i Feliksa Gottlicherów oraz Jerzego Frenzla.

Wyświetlenia:  1208
Lokalizacja:

Ul. BRAK
BRAK Złatna
Gmina: Ujsoły
Powiat: żywiecki


Region turystyczny: 
Beskid Żywiecki, Beskidy i Śląsk Cieszyński
Lokalizacja: 
W górach, W lesie, Na wsi
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Poprzemysłowe, Źródła historii

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 2 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Pliki dźwiękowe
Pogoda
Zakopane
Gastronomia w pobliżu
Milówka
8.16 km
Milówka
8.45 km
Wydarzenia w pobliżu
Koniaków
2026-05-02
17.65 km
W dniu 2 maja - w sobotę - zapraszamy wszystkich mieszkańców oraz gości na Tradycyjne Miyszani Owiec. O godzinie 10:00 rozpalimy watrę w kolibie na Szańcach w Koniakowie, a o 10:30 nastąpi uroczyste poświęcenie owiec oraz opiekujących się nimi pasterzy. Z modlitwą i zwyczajowymi obrzędami pasterskimi wyruszamy po raz kolejny na beskidzkie hale. To nasze wspólne kulturowe dziedzictwo, którym Koniaków szczyci się od wieków. Do dziś wypas jest - jak się to mówi po naszemu - „po swobodzie” - owce nie są ogradzane - pasą się na wolności - na gruntach należących do wielu mieszkańców naszej wsi i gminy. Dziękujemy gazdom - właścicielom gruntów - za dobrą wolę oraz za zrozumienie, że owce tylko użytkują ziemię, nie naruszając w żaden sposób Waszego prawa do jej własności. Baca Piotr Kohut z rodziną
Żywiec
2026-04-23
18.58 km
Muzeum Browaru Żywiec otworzyło w marcu swoje bramy po owocnej rewitalizacji, przeprowadzonej z okazji 170-lecia Arcyksiążęcego Browaru w Żywcu. Nowe ekspozycje tematyczne oraz interaktywne strefy zapraszają zwiedzających do historycznej podróży. Oficjalna premiera odświeżonej przestrzeni Muzeum odbyła się 16 marca i wzięli w niej udział przedstawiciele lokalnych władz, parlamentarzyści oraz osoby związane z regionem.
2026-05-03
19.68 km
Na naszych gróniach już niebawem pojawiają się owce - to znak, że w Beskidach rozpoczyna się sezon pasterski. Aby tej wielowiekowej tradycji stało się zadość, zapraszamy na Miyszani Owiec przy Kolybie na Stecówce. 3 maja 2026 (niedziela) | godz. 13:00 Rozpoczniemy od tradycyjnego poświęcenia stada przed sezonem wypasowym - obrzędu, który od pokoleń wpisany jest w życie pasterzy i symbolicznie otwiera sezon na sałaszach.