Kolonia robotnicza “Karola” w Rydułtowach

Miejscowość:
Rydułtowy
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Rydułtowy są jednym z wielu miast górnośląskich, których historia w ostatnich 200 latach związana była nierozerwalnie z wydobyciem węgla kamiennego. W mieście do dziś działa KWK „Rydułtowy”, w jego krajobrazie wciąż są obecne zabytkowe zabudowania kopalniane, z budynkiem wagi na czele. Do mniej znanych obiektów należą pozostałości po robotniczej kolonii „Karola” – obecnie to kilka charakterystycznych, ceglanych familoków, z którymi sąsiadują niewielkie budynki gospodarcze.

O mieście

Rydułtowy są ponad 20-tysięcznym miastem, położonym na południu województwa śląskiego - pomiędzy Rybnikiem, Wodzisławiem Śląskim i Raciborzem. Mimo, że osada powstała już w XIII stuleciu, jej dynamiczny rozwój datuje się od końca wieku XVIII, kiedy rozpoczęto tutaj eksploatację złóż węgla kamiennego. Podwaliny pod rydułtowskie górnictwo położył na przełomie XVIII i XIX wieku Fryderyk von Sack, właściciel tutejszego majątku ziemskiego, który uruchomił pierwszą kopalnię, znaną pod nazwą „Charlotte”. W krótkim czasie na polach Rydułtów i okolicznych wiosek wyrosły szyby wydobywcze, odwadniające i wentylacyjne, a mieszkańcy, zamiast uprawiać ziemię jak dotychczas, coraz częściej znajdowali zatrudnienie pod ziemią. Rydułtowska „Charlotta” pod tą nazwą funkcjonowała aż do 1945 roku. Później nadano jej miano „Rydułtowy” i tak pozostało do dziś.

Kolonia robotnicza

W XIX wieku w Rydułtowach, oprócz zabudowań stricte kopalnianych, wyrosły również jakże charakterystyczne dla wielu górniczych miast, wielorodzinne domy mieszkalne - słynne familoki. Pracodawcy stawiali je, aby przyciągnąć do pracy w kopalni robotników z odległych rejonów Śląska. Pierwsze familoki w Rydułtowach zostały zbudowane prawdopodobnie już przed 1865 rokiem. Do naszych czasów zachowała się we fragmentach kolonia robotnicza „Karol” lub „Karola”, popularnie nazywana „Karlikiem”. Kilka piętrowych familoków z cegły stoi pomiędzy ulicami Bema i Strzelców Bytomskich, na północ od centrum miasta. Kolonia powstała na początku ubiegłego stulecia, na terenach kopalnianych, pomiędzy dwoma szybami wentylacyjnymi, które miejscowi nazywali „Karlik” (właściwie „Karol”) i „Zitszacht” (czyli „Suedschacht”). Pierwotnie osiedle było podzielone na dwie części, północną i południową, a każda liczyła po 10 familoków. Pojedynczy zaś budynek dzielono na cztery mieszkania złożone z sieni, kuchni, sypialni i komórki z piwnicą; rodziny miały też do dyspozycji chlewiki. Dawniej górniczym rodzinom życie ułatwiały także takie obiekty, jak sklep z magazynem, przedszkole czy „piekarniki”.

Wyświetlenia:  31
Lokalizacja:

Ul. Osiedle Karola
44-280 Rydułtowy
Gmina: Rydułtowy
Powiat: wodzisławski


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2022-08-19
9.75 km
Jazz tradycyjny, boogie, swing, blues, food trucki i browary kraftowe. Święto muzyki i dobrej zabawy!
Rybnik
2022-08-28
9.91 km
Serdecznie zapraszamy na kolejną edycję spotkań przy grach planszowych. Nie zabraknie gier stolikowych, karcianych, bitewnych czy tych z cyklu "gdzie pomyśleć nie zaszkodzi". Masz swoją ulubioną grę? Koniecznie ją zabierz i zagraj z innymi! Spotkanie otwarte - zabierz kolegę, dziewczynę, sąsiada i wpadnij do nas! Gwarancja dobrej zabawy i miłej atmosfery w pakiecie!
Rybnik
2022-08-22
9.91 km
Spotkanie oddechowo-relaksacyjne skierowane do starszych osób. Pierwsze spotkanie może być zaskakujące dla wielu, ale warto spróbować. Grupa stopniowo się powiększa. Zajęcia będą odbywały się 2 razy w miesiącu. Będzie to czas pracy z najgłębszą formą wydechu. Ćwiczenia przepony i toru przeponowo-brzusznego. Prosta gimnastyka dla każdego. Proponowane ćwiczenia opierają się na pracy z wyobraźnią i korzystają z różnych gadżetów dostępnych dla każdego. Regularny śmiech dotlenia organizm, usuwa toksyny, wyzwala hormony szczęścia, czyli endorfiny i wzmacnia odporność. Prowadzenie: Lidia Białecka (halo! Rybnik, trener śmiechu i kompetencji miękkich). Kampus, ul. Rudzka 13 MIEJSCE: Teatr Ziemi Rybnickiej, Galeria Oblicza (I piętro) 22.08 godz. 11.30-13.00. Wstęp wolny. Obowiązują zapisy: halorybnik@gmail.com Szczegóły: tel. 32 43 92 200
Rybnik
2022-08-20
9.91 km
Na wystawie Moniki Krasoń-Przybyły pokazane zostaną jej prace malowane na płótnie i jedwabiu oraz grafiki. Kolor i ekspresja to punkty łączące wszystkie prace, które działają poprzez intensywne barwy na percepcję i emocje odbiorcy.
Rybnik
2022-08-29
9.91 km
Po wakacyjnych upałach nadejdzie w chłód, zło i mrok… POGADAmy mianowicie o Projekcie Riese (z niem. olbrzym), czyli największym projekcie górniczo-budowlanym nazistowskich Niemiec, którego budowę rozpoczęto w Górach Sowich oraz na zamku Książ i pod nim w latach 1943–1945. Czy miała to być jedna z kwater głównych Adolfa Hitlera? Zakłady przemysłowe produkujące „cudowną broń”? Brama do innego wymiaru?
W pobliżu
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Pszów
2.59 km
Rybnik
5.06 km
Wodzisław Śląski
6.40 km