Kolonia robotnicza “Karola” w Rydułtowach

Miejscowość:
Rydułtowy
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Rydułtowy są jednym z wielu miast górnośląskich, których historia w ostatnich 200 latach związana była nierozerwalnie z wydobyciem węgla kamiennego. W mieście do dziś działa KWK „Rydułtowy”, w jego krajobrazie wciąż są obecne zabytkowe zabudowania kopalniane, z budynkiem wagi na czele. Do mniej znanych obiektów należą pozostałości po robotniczej kolonii „Karola” – obecnie to kilka charakterystycznych, ceglanych familoków, z którymi sąsiadują niewielkie budynki gospodarcze.

O mieście

Rydułtowy są ponad 20-tysięcznym miastem, położonym na południu województwa śląskiego - pomiędzy Rybnikiem, Wodzisławiem Śląskim i Raciborzem. Mimo, że osada powstała już w XIII stuleciu, jej dynamiczny rozwój datuje się od końca wieku XVIII, kiedy rozpoczęto tutaj eksploatację złóż węgla kamiennego. Podwaliny pod rydułtowskie górnictwo położył na przełomie XVIII i XIX wieku Fryderyk von Sack, właściciel tutejszego majątku ziemskiego, który uruchomił pierwszą kopalnię, znaną pod nazwą „Charlotte”. W krótkim czasie na polach Rydułtów i okolicznych wiosek wyrosły szyby wydobywcze, odwadniające i wentylacyjne, a mieszkańcy, zamiast uprawiać ziemię jak dotychczas, coraz częściej znajdowali zatrudnienie pod ziemią. Rydułtowska „Charlotta” pod tą nazwą funkcjonowała aż do 1945 roku. Później nadano jej miano „Rydułtowy” i tak pozostało do dziś.

Kolonia robotnicza

W XIX wieku w Rydułtowach, oprócz zabudowań stricte kopalnianych, wyrosły również jakże charakterystyczne dla wielu górniczych miast, wielorodzinne domy mieszkalne - słynne familoki. Pracodawcy stawiali je, aby przyciągnąć do pracy w kopalni robotników z odległych rejonów Śląska. Pierwsze familoki w Rydułtowach zostały zbudowane prawdopodobnie już przed 1865 rokiem. Do naszych czasów zachowała się we fragmentach kolonia robotnicza „Karol” lub „Karola”, popularnie nazywana „Karlikiem”. Kilka piętrowych familoków z cegły stoi pomiędzy ulicami Bema i Strzelców Bytomskich, na północ od centrum miasta. Kolonia powstała na początku ubiegłego stulecia, na terenach kopalnianych, pomiędzy dwoma szybami wentylacyjnymi, które miejscowi nazywali „Karlik” (właściwie „Karol”) i „Zitszacht” (czyli „Suedschacht”). Pierwotnie osiedle było podzielone na dwie części, północną i południową, a każda liczyła po 10 familoków. Pojedynczy zaś budynek dzielono na cztery mieszkania złożone z sieni, kuchni, sypialni i komórki z piwnicą; rodziny miały też do dyspozycji chlewiki. Dawniej górniczym rodzinom życie ułatwiały także takie obiekty, jak sklep z magazynem, przedszkole czy „piekarniki”.

Wyświetlenia:  25
Lokalizacja:

Ul. Osiedle Karola
44-280 Rydułtowy
Gmina: Rydułtowy
Powiat: wodzisławski


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2022-07-30
3.97 km
Muzyka: + Agressiva 69 – industrial / rock / alternative (Kraków) + Dawid Chrapla – field recordings (Zawadzkie) + Favorit89 – psysynth / darksynth / synthwave (Dąbrowa Górnicza) + Kontagion – industrial / groove / post metal (Bydgoszcz) + Larmo – rhythms & noises (Katowice) + Lugola – harsh noise / power electronics (Tarnowskie Góry) + Nightrun87 – neo 80s / synthwave / synthpop (Gdańsk) Wystawy / prelekcje / dodatkowe atrakcje - więcej informacji TBC
Rybnik
2022-07-15
3.97 km
To już IX edycja Festiwalu Motorockowisko. W tym roku odbędzie się w Rybniku-Kamieniu na terenie MOSIR-u nieopodal Ośrodka Przygotowań Sportowych OLIMPIA . Impreza wystartuje już w piątek - dla chętnych pole namiotowe i rockoteka! W sobotę 16 lipca o godz. 15:00 z ośrodka przy ul. Jodłowej wyjedzie parada motocykli, samochodów terenowych oraz zabytkowych. Przejadą kilka kilometrów w stronę rybnickiego kampusu, po czym wrócą znów do Ośrodka w Kamieniu. Zainteresowani będą mogli wjechać na teren imprezy parkując swoje maszyny w strefach dla samochodów lub motocykli. Gwiazdą tegorocznej edycji jest zespół DŻEM !!!
Rybnik
2022-09-17
10.04 km
Muzyka THE BEATLES symfonicznie - nowy projekt – 17 września RYBNIK, Teatr Ziemi Rybnickiej - 19:00!
Rybnik
2022-07-16
10.04 km
Teatr Baletu został założony w 2014 roku przez czołowego solistę Lwowskiego Narodowego Akademickiego Teatru Opery i Baletu im. Solomii Kruszelnickiej, Ludowego Artysta Ukrainy, prof. Oleg Petryk.
Rybnik
2022-11-12
10.05 km
Potrafią wszystko (nic dziwnego - jest ich aż DZIESIĘCIU!): śpiewać piosenkę podczas deszczu, martwić się ostatnią niedzielą, czarować głosem pojedynczo i w grupie... Co więcej - dobierają sobie repertuar w taki sposób, że są w stanie wcielić się nie tylko we Franka Sinatrę z jego ciepłym barytonem, ale nawet w Edith Piaf, widzącą życie w różowych barwach.
W pobliżu
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Pszów
2.59 km
Rybnik
5.06 km
Wodzisław Śląski
6.40 km