SZCZEGÓŁY ATRAKCJI TURYSTYCZNEJ
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Gmach Sejmu Śląskiego w Katowicach


Sejm Śląski był w okresie międzywojennym władzą ustawodawczą autonomicznego województwa śląskiego. W latach 1925-1929 w Katowicach został zbudowany okazały Gmach Sejmu Śląskiego, pełniący również funkcję siedziby Urzędu Wojewódzkiego. Budynek – największy w ówczesnej Polsce – wzniesiono w stylu neoklasycystycznym. Sala Sejmowa stała się wzorcem dla powstającego w tym samym czasie Sejmu Rzeczypospolitej.

Sejm Śląski

W wyniku wydarzeń z lat tuż po pierwszej wojnie światowej, powstało - w roku 1920 - województwo śląskie. Jego sejm był od roku 1922 organem władzy tego województwa, bowiem w okresie międzywojennym cieszyło się ono autonomią, zwłaszcza w sprawach administracyjnych i gospodarczych. Sejm Śląski mógł uchwalać prawo obowiązujące na terenie województwa - z wyłączeniem polityki zagranicznej, czy spraw wojskowych, które podlegały sejmowi centralnemu i rządowi w Warszawie. Pierwszą siedzibą Sejmu Śląskiego był neogotycki budynek dawnej szkoły zawodowej, obecnie zajmowany przez Akademię Muzyczną w Katowicach. Na początku lat dwudziestych ogłoszono konkurs na projekt gmachu Sejmu Śląskiego, który wygrała grupa architektów z Krakowa: Kazimierz Wyczyński, Ludwik Wojtyczko, Stefan Żeleński i Piotr Jurkiewicz. Aby podkreślić i umocnić związki Śląska z Polską, autorzy projektu postanowili nawiązać do klasycystycznej architektury polskiej, z epoki oświecenia, która sięgała wprost do wzorców starożytnych. Budowę rozpoczęto w roku 1925, i ukończono 4 lata później. Był to wtedy największy budynek w Polsce - 5 kondygnacji naziemnych i dwie podziemne, 634 pomieszczenia o łącznej kubaturze 161 474 m³, 1300 okien! Posłużył on zresztą za wzór dla budowanej nieco później siedziby Sejmu Rzeczypospolitej w Warszawie.

Charakterystyka budowli

Gmach Sejmu Śląskiego wzniesiono na planie czworoboku, a w każdym z jego narożników dostawiono również czworoboczne ryzality. Jako budulca użyto przede wszystkim cegły, ściany oblicowano piaskowcem. Od północy i południa elewacje ozdobiono tympanonami. Główne wejście umieszczono od zachodu, gdzie znajduje się plac Sejmu Śląskiego, na którym stoi dziś pomnik Wojciecha Korfantego. W dekoracji zewnętrznej uwagę zwraca, obiegający cały budynek, fryz z inicjałami RP oraz z wyobrażeniami rózg liktorskich, orłów i herbów miast śląskich. Wewnątrz pięknie prezentuje się przykryty kopułą westybul, półkolista sala sejmowa, Sala Marmurowa (przebudowana podczas okupacji niemieckiej) czy Sala Boazeryjna.

Winda w gmachu

Gmach Sejmu Śląskiego posiada ciągle działającą wyjątkową windę - tak zwaną „paciorkową", inaczej dźwig okrężny. Jej kabiny są w ciągłym ruchu i nie zatrzymują się na piętrach - wchodzi się do nich podczas jazdy. Krąży w ten sposób 14 kabin, na specjalnych szynach zapewniających stabilność. W podziemiach budynku znajduje się skarbiec. Jego mury i stropy mają 1,5 metra grubości. Jest w nim też mechanizm, który - w przypadku włamania - zatapia zawartość w basenie znajdującym się poniżej. Obecnie w budynku Sejmu mieści się Śląski Urząd Wojewódzki oraz kilka innych urzędów - np. Kuratorium Oświaty.

Lokalizacja
ulica Jagiellońska 25
40-959 Katowice
Katowice
Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Kontakt
: 32 207 77 77 Śląski
: http://www.katowice.uw.gov.pl
Informacje ogólne
: zabytki architektury
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok
: w budynku mieści się instytucja publiczna
Atrakcje
Trasy
Galerie
Audiowycieczki z tego miasta
We invite you to an audio tour of Katowice - Nikiszowiec.
Zapraszamy na audiowycieczkę po Katowicach!
Zapraszamy na audiowycieczkę po Nikiszowcu!
Zapraszamy na audiowycieczkę po Katowicach!
Pliki dźwiękowe
0561
/Media/Default\.MainStorage/Poi/gq5jpkc2.30v\0561.mp3

W pobliżu
Katowice
Gmach Urzędów Niezespolonych stanowi zachodnią pierzeję placu Sejmu Śląskiego w Katowicach. Powstał on w drugiej połowie lat 30. ubiegłego wieku, by pomieścić te urzędy administracji rządowej, które nie wprowadziły się do stojącego naprzeciwko gmachu Sejmu Śląskiego. Budynek Urzędu w stylu modernistycznym zaprojektował Witold Kłębkowski, nadając mu kształt leżącego prostopadłościanu. Na wschodniej fasadzie południowego ryzalitu przed II wojną światową była kamienna płaskorzeźba orła w koronie, dzieło Stanisława Szukalskiego, usunięta przez hitlerowców.
Katowice
Centrum Kultury Katowice im. Krystyny Bochenek jest jedną z najważniejszych instytucji kulturalnych na mapie Górnego Śląska. Centrum prowadzi działalność wystawienniczą i edukacyjną, organizuje festiwale i koncerty; w jego budynku siedzibę ma m.in. Teatr Korez, Centrum Scenografii Polskiej czy kluby muzyczne. Gmach Centrum wzniesiono w latach 70. ubiegłego wieku jako Centrum Kształcenia Ideowo-Wychowawczego Kadr Robotniczych.
Katowice
W Katowicach są 23 cmentarze. Na wielu z nich odnajdziemy znane nazwiska i możemy podziwiać piękne nagrobki. Jednak najważniejszą katowicką nekropolią, odpowiednikiem warszawskich Powązek lub krakowskich Rakowic, jest cmentarz parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, usytuowany przy ul. Francuskiej. W Alei Zasłużonych znajdują się tu groby m.in. Wojciecha Korfantego, Józefa Rymera czy generała Józefa Ziętka.
Katowice
Muzeum Historii Katowic powstało w 1983 roku jako kontynuacja działalności Społecznego Muzeum Historii Katowic oraz oddziału Muzeum Górnośląskiego. Obecnie jego siedzibą jest secesyjna kamienica, położona w centrum miasta, przy ul. ks. Szafranka. Instytucja zaprasza do zapoznania się z dwiema wystawami stałymi: pierwsza została poświęcona historii Katowic, druga prezentuje zrekonstruowane wnętrza mieszczańskie. W zbiorach muzeum znajduje się kolekcja pasteli Stanisława Ignacego Witkiewicza - Witkacego.
Katowice
Dom Oświatowy Towarzystwa Czytelni Ludowych, przy ul. Francuskiej w Katowicach, zalicza się do najefektowniejszych przykładów architektury modernistycznej powstałych w Polsce międzywojennej. Gmach zbudowano w latach 1929-1934, a jego projektantami byli Stanisław Tabeński i Józef Rybicki. Budynek prezentuje wszystkie cechy nowoczesnego budownictwa, zalecane przez mistrza modernistów – francuskiego architekta, Le Corbusiera.
Katowice
Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach jest najstarszą polską uczelnią wyższą na Śląsku. Mieści się w kilku obiektach w centrum miasta, spośród których wyróżnia się neogotycki gmach główny (dawna szkoła budowlana) oraz współczesne Centrum Nauki i Edukacji Muzycznej „Symfonia”. Od 2002 roku w akademii działa Muzeum Organów Śląskich, prezentujące zabytkowe instrumenty muzyczne oraz dokumenty archiwalne z nimi związane.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Katowice
W hotelu znajduję się nowoczesna Restauracja SmaQ, która ze względu na swoją lokalizację w centrum miasta, stanowi ideal... więcej>>
Katowice
Moodro restaurant to niepowtarzalny lokal w starej maszynowni należącej do Muzeum Śląskiego w Katowicach. Tradycje nasze... więcej>>
Katowice
Restauracja sunlight to wizytówka hotelu, dostępna nie tylko dla gości hotelowych. Wypełniona światłem i otwarta, choć j... więcej>>
Katowice
Restauracja Kuchnia Otwarta specjalizuje się w potrawach tradycyjnej kuchni polskiej, a wszystkie serwowane dania opiera... więcej>>
Noclegi
Katowice
Położony w centrum miasta hostel dysponuje pokojami 2, 3, 4, 5 i 6 - osobowymi.
Katowice
Apartamenty Silesia oferują noclegi w doskonale wyposażonych mieszkaniach typu studio w ścisłym centrum Katowic.
Katowice
Czterogwiazdkowy Q Hotel Plus Katowice to najnowszy, piąty już obiekt sieci Q Hotel, który został otwarty 9 maja 2017 roku. Jest on położony w centrum Katowic, ok. 400 m od Dworca Głównego i Galerii Katowickiej, ok. 2 km od Spodka, Międzynarodowego Centrum Kongresowego i Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia oraz ok. 2,5 km od Muzeum Śląskiego.
zobacz więcej
Gastronomia
Katowice
Bistro, gdzie zjecie doskonałe śniadanie, obiad, wypijecie dobrą, włoską kawę i spróbujecie pysznych, domowych deserów!
Katowice
Botanika to miejsce, w którym spotykają się wszystkie te trzy elementy tworząc harmonię i czar tego miejsca.
zobacz więcej