SZCZEGÓŁY ATRAKCJI TURYSTYCZNEJ
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Kolonia robotnicza “Karola” w Rydułtowach


Rydułtowy są jednym z wielu miast górnośląskich, których historia w ostatnich 200 latach związana była nierozerwalnie z wydobyciem węgla kamiennego. W mieście do dziś działa KWK „Rydułtowy”, w jego krajobrazie wciąż są obecne zabytkowe zabudowania kopalniane, z budynkiem wagi na czele. Do mniej znanych obiektów należą pozostałości po robotniczej kolonii „Karola” – obecnie to kilka charakterystycznych, ceglanych familoków, z którymi sąsiadują niewielkie budynki gospodarcze.

O mieście

Rydułtowy są ponad 20-tysięcznym miastem, położonym na południu województwa śląskiego - pomiędzy Rybnikiem, Wodzisławiem Śląskim i Raciborzem. Mimo, że osada powstała już w XIII stuleciu, jej dynamiczny rozwój datuje się od końca wieku XVIII, kiedy rozpoczęto tutaj eksploatację złóż węgla kamiennego. Podwaliny pod rydułtowskie górnictwo położył na przełomie XVIII i XIX wieku Fryderyk von Sack, właściciel tutejszego majątku ziemskiego, który uruchomił pierwszą kopalnię, znaną pod nazwą „Charlotte”. W krótkim czasie na polach Rydułtów i okolicznych wiosek wyrosły szyby wydobywcze, odwadniające i wentylacyjne, a mieszkańcy, zamiast uprawiać ziemię jak dotychczas, coraz częściej znajdowali zatrudnienie pod ziemią. Rydułtowska „Charlotta” pod tą nazwą funkcjonowała aż do 1945 roku. Później nadano jej miano „Rydułtowy” i tak pozostało do dziś.

Kolonia robotnicza

W XIX wieku w Rydułtowach, oprócz zabudowań stricte kopalnianych, wyrosły również jakże charakterystyczne dla wielu górniczych miast, wielorodzinne domy mieszkalne - słynne familoki. Pracodawcy stawiali je, aby przyciągnąć do pracy w kopalni robotników z odległych rejonów Śląska. Pierwsze familoki w Rydułtowach zostały zbudowane prawdopodobnie już przed 1865 rokiem. Do naszych czasów zachowała się we fragmentach kolonia robotnicza „Karol” lub „Karola”, popularnie nazywana „Karlikiem”. Kilka piętrowych familoków z cegły stoi pomiędzy ulicami Bema i Strzelców Bytomskich, na północ od centrum miasta. Kolonia powstała na początku ubiegłego stulecia, na terenach kopalnianych, pomiędzy dwoma szybami wentylacyjnymi, które miejscowi nazywali „Karlik” (właściwie „Karol”) i „Zitszacht” (czyli „Suedschacht”). Pierwotnie osiedle było podzielone na dwie części, północną i południową, a każda liczyła po 10 familoków. Pojedynczy zaś budynek dzielono na cztery mieszkania złożone z sieni, kuchni, sypialni i komórki z piwnicą; rodziny miały też do dyspozycji chlewiki. Dawniej górniczym rodzinom życie ułatwiały także takie obiekty, jak sklep z magazynem, przedszkole czy „piekarniki”.

Lokalizacja
osiedle Osiedle Karola
44-280 Rydułtowy
Rydułtowy
Region Rybnicko-Raciborski
w mieście
Informacje ogólne
: osiedla robotnicze
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok

Nie jesteś zalogowany. Aby skorzystać z planera podróży musisz się zalogować.

Przejdź do strony logowania.

Atrakcje
Trasy
Galerie
Pliki dźwiękowe
1004
/Media/Default\.MainStorage/Poi/o2yiasnm.jiq\1004.mp3

W pobliżu
Rydułtowy
W znacznej mierze wpływ kopalni na środowisko naturalne kojarzy nam się źle. Wszyscy znamy zniszczony krajobraz Górnego Śląska i nawoływania ekologów do opamiętania przed rabunkową działalnością kopalń. Prawda, jak zwykle leży gdzieś pośrodku. Owszem, nie rzadko kopalnia niszczy krajobraz ale zdarzają się sytuacje, kiedy go ożywia i kreuje. Tak właśnie jest w przypadku stawu Machnikowiec.
Rydułtowy
Rydułtowska Fikołkownia RAFA to prawdziwy raj dla dzieci i młodzieży. Na tym nowoczesnym placu zabaw czeka mnóstwo atrakcji. W strefie dla najmłodszych są m.in. piaskownice, oryginalne huśtawki, karuzele, zjeżdżalnie oraz bryły sznurowe do wspinaczki. Młodzież może poszaleć na torze BMX, skate parku czy ściance wspinaczkowej. Dorośli znajdą wytchnienie w zacienionych altankach lub przy stolikach szachowych.
Rydułtowy
Funkcjonuje w Polsce stare porzekadło - „Jeśli ja zapomnę o nich, Ty Boże zapomnij o mnie”. Niestety pasuje w tej sytuacji jak ulał, ponieważ cmentarz ewangelicki, przy ulicy Barcioka w Rydułtowach przez wiele lat, w zasadzie nie istniał. Teraz jest ważnym przystaniem na trasie wycieczek, w którym widać historię miasta – a ta jest przede wszystkim historią osób, które tu mieszkały i przyczyniały się do gospodarczego rozwoju Rydułtów.
Rydułtowy
Jak sama nazwa wskazuje – powstanie Zawaliska związane jest z działalnością kopalni węgla kamiennego, Anna w Pszowie, która prowadziła wydobycie na tym terenie. Podczas przekopywania się przez warstwy ziemi w poszukiwaniu coraz to nowszych złóż węgla nastąpił zawał, co spowodowało odkształcenie powierzchni. Mówiąc krótko – powstał wielki lej, który z biegiem czsasu napełnił się wodą i tak jest do dzisiaj.
Rydułtowy
Trasa, która wiedzie poprzez meandry śląskiej historii nie jest długa. Ma zaledwie 50 metrów ale udało się na niej ustawić aż 3 specjalnie zaprojektowane skrzydła mające na celu upamiętnienie walk powstańczych, jakie miały miejsce w latach 1919, 1920 oraz 1921.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Wodzisław Śląski
Restauracja znanego śląskiego kucharza Remigiusza Rączki, serwująca tradycyjne dania śląskie, ale nie tylko.
Rybnik
Obiekt, dysponujący eleganckim i przestronnym wnętrzem z letnim patio, położony jest w uroczym miejscu nad Zalewem Rybni... więcej>>
Jankowice
Restauracja Hotelu Spa LASKOWO *** słynie z doskonałej kuchni polskiej, w jej tradycyjnej jak i nowatorskiej odsłonie. K... więcej>>
Pawłowice
Restauracja na ziemi Śląskiej przy drodze krajowej nr 81 na trasie Wisła-Katowice w bezpośrednim sąsiedztwie stacji pali... więcej>>
Noclegi
Pszów
Gościniec Sportowy położony jest na rekreacyjno-widokowym terenie bezpośrednio przy boisku "Górnika" w miejscowości Pszów.
Wodzisław Śląski
Dworek nad Stawem to wspaniały kompleks położony wśród drzew nad stawem, pośród bujnej zieleni. Apartamenty są przeznaczone dla osób podróżujących służbowo, indywidualnie lub grupowo.
Rybnik
Rezydencja Pod Wiatrakiem znajduje się w rybnickiej dzielnicy Popielów. Dysponuje pięcioma gustownie urządzonymi pokojami. W ofercie posiadamy trzy pokoje trzyosobowe typu Superior, jeden pokój czteroosobowy Typu Studio oraz ekskluzywny Apartament dla Nowożeńców.
zobacz więcej
Gastronomia
Rydułtowy
Restauracja, w której menu królują dania kuchni śląskiej i autorskie przepisy rodziny Niesporek.
"Szynk w Pszowie" to nowa nazwa restauracji hotelowej nadana przez Panią Magdę Gessler po kuchennych rewolucjach. To miejsce dla ludzi stroniących od miejskiego gwaru i chcących spróbować prawdziwej, śląskiej kuchni. Szef kuchni wprowadza Śląskie Tradycje Kulinarne, przełamane nowoczesnym smakiem. Receptury zaskoczą nawet najbardziej wybrednych koneserów śląskich smaków. W jadłospisie można znaleźć m.in. śledzia, galet z wieprza, żur śląski, roladę z kluskami i modra kapusta, kotlet schabowy z młodymi ziemniakami. Wszystko można popić jak w prawdziwym szynku wyszukanymi trunkami z regionu( piwo, wódka, wino czy miód pitny).
zobacz więcej