Sztolnia Królowa Luiza - Strefa Carnall

Miejscowość:
Zabrze
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Sztolnia Królowa Luiza obejmuje zachowane obiekty i wyrobiska „Królowa Luiza” i Główną Kluczową Sztolnię Dziedziczną. Już wkrótce zostanie otwarta pierwsza podziemna trasa turystyczna wiodąca przez Sztolnię. Obecnie można zwiedzać rozbudowaną strefę naziemną, położoną przy Szybie „Carnall”. Obejmuje ona zabytkową Łaźnię Łańcuszkową kopalni „Królowa Luiza”, 100-letnią parową maszynę wyciągową oraz dwie wystawy tematyczne: „Kopalnia Edisona” i „Niezwykła historia”, opisujące losy największej ze śląskich kopalń oraz dzieje elektryfikacji i modernizacji rodzimego górnictwa węglowego. Możliwe jest także wejście na 31-metrową wieżę szybu „Carnall”. Trasy turystyczne obejmują podziemia kopalni Królowa Luiza oraz podziemia Sztolni Królowa Luiza, w tym część to trasa wodna.

Łaźnia

Łaźnia Łańcuszkowa Kopalni „Królowa Luiza” została wybudowana w 1890 roku i była pierwszym tego typu obiektem na Górnym Śląsku. Budynek służył górnikom jako zaplecze socjalne w postaci łaźni i szatni z charakterystycznymi hakami na łańcuchach, na których zostawiano odzież oraz rzeczy osobiste. We wnętrzu częściowo zachowała się oryginalna ceramika, system natrysków, a także fragment szatni z hakami i łańcuszkami oraz nitowany zbiornik wyrównawczy na wodę, zapewniający odpowiednie ciśnienie w prysznicach.

Maszyna parowa

Parowa maszyna wyciągowa znajdująca się na terenie kopalni „Królowa Luiza” jest jednym ze szczytowych osiągnięć technologicznych swojej epoki. Jest to urządzenie w układzie bliźniaczym o mocy 2000 KM, wyprodukowane w 1915 r. w Eisenhütte Prinz Rudolfh w niemieckim Dülmen. Maszyna jeszcze do 1990 r. obsługiwała szyb „Carnall” o głębokości 503 m. Udało się ją zachować do dziś w stanie czynnym.

Wystawy

„Niezwykła historia. Kopalnia Królowa Luiza w latach 1791-1998" to wystawa, która za pomocą wielu eksponatów i przy wsparciu najnowszych technologii multimedialnych i ekspozycyjnych ukazuje bujne i czasem skomplikowane dzieje kopalni. Ponad 200 lat z jej historii zostało ukazane za pomocą pięciu stanowisk, które poświęcone są głównym etapom w dziejach zakładu, od powstania i budowy pierwszych szybów aż do likwidacji. Jednym z głównych eksponatów wystawy jest zabytkowa sprężarka - ponad 60-tonowy kolos wybudowany przez firmę Belliss-Morcom w brytyjskim Birmingham.

Wystawa „Kopalnia Edisona” przypomina o początkach elektryfikacji w górnictwie i pokazuje, jak zmieniała się ilość, forma, specyfika, moc, a także poziom konstrukcji, zaawansowanie technologiczne i kształt górniczych urządzeń elektrycznych, zarówno dołowych, jak i stosowanych na powierzchni. Wystawa prezentuje wiele urządzeń elektrycznych i towarzyszących im urządzeń pomiarowych, z których większość pochodzi jeszcze z pierwszych dwóch dekad XX stulecia. Polerowane mosiężne oprawy, delikatne wskazówki, misternie zdobione znaki firmowe, ręcznie wykonywane tzw. „szparunki", napisy, cyferblaty czy też potężne serwomechanizmy służące do zdalnego włączania poszczególnych obwodów robią szczególne wrażenie. Najokazalszym eksponatem wystawy jest odrestaurowana zabytkowa rozdzielnia średniego napięcia 6 kV. Przy ładnej pogodzie możliwe jest także wejście na 31-metrową wieżę wyciągową szybu "Carnall", z której rozpościera się piękna panorama Górnego Śląska. Z tej wysokości można policzyć wieże szybowe okolicznych kopalń - mimo upływu czasu na Śląsku ciągle funkcjonują czynne zakłady górnicze. Zwiedzając nadszybie można prześledzić drogę węgla wydobywanego na powierzchnię za pomocą szoli i wózków na urobek.

Kronika Szlakowa

Założona w 1791 roku kopalnia „Królowa Luiza” to jedna z najstarszych i największych górnośląskich kopalni węgla kamiennego. Była jedną z dwóch pierwszych na Śląsku kopalni państwowych, a jej początki sięgają ostatniej dekady XVIII wieku, kiedy działający na polecenie Fryderyka von Redena radca górniczy Salomon Isaac z Brabantu odkrył nieopodal wsi Pawłów i Zaborze wychodnie pokładów węgla. Dały one początek fiskalnej kopalni, która od 1811 roku zyskała nazwę „Królowa Luiza" na cześć zmarłej wcześniej małżonki pruskiego monarchy.

Zabrzańska kopalnia od samego początku była niezwykła. Jako kopalnia państwowa mogła bowiem liczyć na wiele przywilejów, takich jak bardzo duże pole górnicze, specjalne zwolnienia z opłat czy dostęp do najlepszych fachowców i najnowszych urządzeń. To właśnie w „Królowej Luizie" zamontowano bowiem w 1795 roku jedną z pierwszych w górnictwie węglowym maszyn parowych. Również tutaj po raz pierwszy wprowadzono wodny transport urobku korzystając ze spławnej Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej. Jej niemal nieprzerwany rozwój trwał przez cały XIX wiek, a kopalnia stała się jedną z największych i najnowocześniejszych kopalń w Europie, dając tym samym impuls do rozwoju całego Zabrza. Można o niej mówić także jak o „matce innych kopalń", ponieważ sąsiednie zakłady – Bielszowice i Makoszowy – powstały pierwotnie jako szyby wydobywcze kopalni „Królowa Luiza".

Pomimo podziału pod koniec lat 20. XX wieku na dwie oddzielne kopalnie -„Królowa Luiza Zachód" i „Królowa Luiza Wschód" – jej rozwój trwał nadal, aż do lat 50.XX kiedy na Polu Zachód zaczęły wyczerpywać się pokłady węgla. Kryzys lata 80. i następnie restrukturyzacja sprawiły, że również drugie pole wydobywcze – Pole Poremba – zostało zlikwidowane. Ostatnia tona węgla wyjechała tu pod koniec marca 1998 roku, zamykając ponad dwuwiekową historię tego zakładu.

 

Sztolnia

Wyświetlenia:  1
Wyświetlenia:  2
Lokalizacja:

Ul. Wolności 410
41-800 Zabrze
Gmina: Zabrze


Region turystyczny: 
Śląsk, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia
Lokalizacja: 
W centrum miasta
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Kontakt:
Telefon: +48 322 714 077

Strona internetowa: sztolnialuiza.pl
Informacje ogólne:
Dostępność Całoroczny

Informacje dotyczące rezerwacji oraz zakupu biletów: https://bilety.kopalniaguido.pl/

Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Trasa narciarska
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Audiowycieczki
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Zabrze
0.44 km
Zabrze
0.85 km
Zabrze
0.95 km
Zabrze
1.21 km
Zabrze
1.31 km
Gastronomia w pobliżu
Zabrze
0.64 km
Ruda Śląska
0.64 km
Zabrze
0.86 km
Wydarzenia w pobliżu
2020-09-29
1.47 km
100-LECIE POWSTAŃ ŚLĄSKICH 1919-1920-1921
Ruda Śląska
2020-11-07
4.96 km
W Miejskim Centrum Kultury im. Henryka Bisty w Rudzie Śląskiej, odbędzie się koncert muzyki chopinowskiej w ramach kolejnej edycji konkursu pieśni patriotycznej. Wydarzenie jest zaplanowane na 8 listopada br.
Chorzów
2020-09-25
12.81 km
25 - 27 września na terenie Parku Śląskiego odbędzie się VIII edycja śląskich targów turystyki weekendowej Atrakcje Regionów. Podczas targów spotkanie z Beatą Pawlikowską i Wędrownymi Motylami Anną i Marcinem Nowakami.
Katowice
2020-10-09
15.93 km
Największy festiwal bluesowy in-door na świecie, na którym występują gwiazdy światowego formatu. The Blues Foundation przyznała Rawa Blues Festival nagrodę Keeping the Blues Alive 2012 w kategorii Festival International.
Katowice
2020-11-09
15.93 km
Mayday Poland to jeden z największych, cyklicznych festiwali muzyki elektronicznej na świecie. Ikona, ideologia i styl życia sporej rzeszy fanów i wielbicieli tej kategorii muzyki. Po raz pierwszy zorganizowany w 1991 roku w Niemczech a w Polsce w 2000 roku. Od tego czasu odbywa się cyklicznie w katowickim Spodku - zawsze w listopadzie.