Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Oddział Odlewnictwa Artystycznego - Nowe Gliwice


Wszystko zaczęło się w 1796 roku, kiedy to w mieście nad Kłodnicą uruchomiono pierwszy na kontynencie (poza Wielką Brytanią) wielki piec opalany koksem. Sukces miał wielu ojców, ale najwięcej do powiedzenia miał szkocki wynalazca i przedsiębiorca – John Baildon. Po dwóch latach w hucie ruszyła gisernia, zajmująca się odlewaniem gotowych przedmiotów. Gliwicka odlewnia, wraz z bliźniaczymi zakładami w Berlinie i Sayn, zajmowała się produkcją zarówno armat, jak i odlewów artystycznych. Współpracowała z najwybitniejszymi artystami, wśród których były tak znane nazwiska, jak Karl Friedrich Schinkel, August Kiss czy Teodor Kalide. Hutą zachwycał się Julian Ursyn Niemcewicz, podróżujący po Śląsku w 1821 roku. Pisał:

„Gliwice odlewają w rozmaitych robotach do 100 000 cetnarów żelaza. Od ogromnych dział szturmowych do przedmiotów sztuk i najdrobniejszych łańcuszków, wszystko znaleźć tam można. Widziałem tam mosty całe, kraty, lwy, kandelabry, wazy, krucyfixy, medaliony wielkie i małe, krzyżyki, pierścionki, łańcuszki.”

Warto wspomnieć, że najwyższe pruskie odznaczenie wojskowe – Żelazny Krzyż – zostało po raz pierwszy odlane w Gliwicach w 1813 roku. Po II wojnie światowej tradycje huty gliwickiej przejęły Gliwickie Zakłady Urządzeń Technicznych (GZUT). Stąd wyszły tak znane pomniki, jak warszawska Nike, Pomnik Powstańców Śląskich w Katowicach, Wyspiańskiego w Krakowie.

Odział Odlewnictwa Artystycznego

Oddział Odlewnictwa Artystycznego Muzeum w Gliwicach utworzono w 1991 roku w jednej z hal dawnej huty na terenie GZUT. W 2010 r. zostało ono przeniesione i obecnie mieści się w odnowionej maszynowni dawnej kopalni „Gliwice”. Budynki założonej w 1901 roku kopalni projektowali Emil i Georg Zillmanowie – twórcy katowickich osiedli: Giszowca i Nikiszowca. W XXI wieku zrewitalizowano maszynownię, cechownię i willę dyrektora. W 2010 roku zaprezentowano w nowym miejscu wystawę multimedialną. Tak opisuje ją sam twórca aranżacji , Mirosław Nizio:

„Inspiracją dla wystroju ekspozycji stała się struktura miasta oraz architektura starych pieców hutniczych. Już same dokumenty ryciny, szkice po trosze określały charakter tego miejsca. W ten sposób powstały obiekty, które symbolicznie mają przedstawiać fabrykę oraz piece hutnicze: cztery kubiki, z których wydobywa się żar. (…) Bardzo ciekawym elementem są wnętrza pieców, do których zwiedzający mogą wchodzić i w których zapoznają się z uporządkowaną już chronologicznie historią odlewnictwa artystycznego od XVIII- do XX-wiecznych budowli przemysłu żeliwnego, gliwickich i okolicznych wyrobów artystycznych”.

Muzeum znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki.

Kronika Szlakowa

214 lat temu w Gliwicach powstała Królewska Odlewnia Żeliwa. Była to pierwsza odlewnia w naszej części Europy oparta na nowej technologii opalania pieca hutniczego koksem. Obecnie wytwory odlewni prezentuje Odział Odlewnictwa Artystycznego Muzeum w Gliwicach. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje misterna i precyzyjnie wykonana żeliwna biżuteria. W przeszłości była ona bardzo popularna, do czego przyczyniły się dwa wydarzenia. Pierwszym była śmierć pruskiej królowej Luizy, żony Fryderyka Wilhelma III. W Prusach zapanowała wówczas żałoba - kobiety do czarnych sukien zaczęły nosić odlane z żeliwa krzyże z wprawioną podobizną królowej. Wkrótce potem rozpoczęto skuteczną akcję propagującą oddawanie klejnotów na poczet funduszy wojennych - w zamian obywatele pruskiego państwa otrzymywali żeliwne płytki lub sygnety.

Lokalizacja
ulica Bojkowska 37
44-100 Gliwice
Gliwice
Śląsk, Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Kontakt
: +48 32 2310854
: +48 32 3324742
: info@muzeum.gliwice.pl
: muzeum.gliwice.pl
: Zwiedzający indywidualnie powinni posiadać ze sobą dokument tożsamości ze zdjęciem.
Informacje ogólne
: muzea, poprzemysłowe, zabytki techniki
Ceny i udogodnienia
: Cennik na stronie www.
: Soboty są bezpłatne dla wszystkich, w niedziele 50% zniżki dla rodziców z dziećmi, w środy i czwartki bezpłatny wstęp dla grup szkolnych.
: dzieci, studenci, grupy
: przewodnik
: parking
Dostępność
: cały rok

Poniedziałek - nieczynne

wtorek - środa 9:00-15:00

czwartek - piątek 10.00 - 16.00

sobota - niedziela 11.00 - 16.00

Nie jesteś zalogowany. Aby skorzystać z planera podróży musisz się zalogować.

Przejdź do strony logowania.

Atrakcje
Trasy
Galerie
Audiowycieczki z tego miasta
Zapraszamy na audiowycieczkę po Gliwicach!
Wir laden Sie herzlich zu einer Audiotour durch Gliwice ein!
Zapraszamy na audiowycieczkę po Gliwicach!
Zapraszamy na przygotowaną specjalnie dla dzieci audiowycieczkę po centrum Gliwic!
W pobliżu
Gliwice
Cmentarz Hutniczy przy ul. Robotniczej należy do najstarszych w Gliwicach. Założono go na początku XIX wieku z inicjatywy zarządu Królewskiej Odlewni Żeliwa; był miejscem ostatniego spoczynku pracowników huty – mistrzów, inżynierów oraz projektantów odlewów artystycznych i mieszkańców dzielnicy. Leżą tu m.in. John Baildon i Theodor Kalide. Cmentarz został zdewastowany po II wojnie światowej.
Gliwice
"Szarą Chemią” zwykło się nazywać budynek Wydziału Chemii Politechniki Śląskiej przy ul. ks. Marcina Strzody. Pierwotnie wzniesiono go w 1911 roku jako szkołę średnią dla chłopców i dziewcząt. Budowlę zaprojektowano w stylu neorenesansu niemieckiego, a swoje dzisiejsze popularne miano zawdzięcza licowaniu ścian szarą cegłą. W latach 20. ubiegłego wieku szkołę rozbudowano o jedno skrzydło - tym razem w stylu wczesnego modernizmu.
Gliwice
Katedra pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła w Gliwicach zaliczana jest do najpiękniejszych świątyń neogotyckich na Śląsku. Wzniesiono ją w latach 1896-1900. Powstał budynek na planie krzyża łacińskiego, z trzema nawami i prezbiterium. Wieżę wymurowano na wysokość ponad 70 metrów. Fasada i ściany kościoła zostały efektownie ozdobione cegłami klinkierowymi i glazurowanymi. W 1992 roku papież Jan Paweł II podniósł kościół do godności katedry diecezji gliwickiej.
Gliwice
Zamek Piastowski w Gliwicach jest jednym z symboli miasta. Jego powstanie przypisuje się Siemowitowi, pierwszemu władcy, który tytułował się księciem gliwickim. Panował w pierwszej połowie XIV wieku. Kamienno-ceglana warownia znajduje się w linii murów miejskich. Obecnie jest siedzibą Oddziału Muzeum w Gliwicach. Zgromadzone tu zbiory przybliżają historię miasta i życie jego mieszkańców od czasów średniowiecza do XX wieku.
Gliwice
Ulica Zwycięstwa w Gliwicach została wytyczona w latach 1875-80. Od początku istnienia do 1945 roku nosiła miano Wilhelmstrasse. Z czasem stała się reprezentacyjną ulicą miasta, prowadzącą od Rynku do dworca kolejowego. Zachowało się przy niej wiele okazałych kamienic, reprezentujących różne style historyzujące oraz zabytki modernistyczne z tzw. Domem Tekstylnym Weichmanna projektu Ericha Mendelsohna na czele.
Gliwice
Monumentalny i surowy gmach dawnego Teatru Miejskiego w Gliwicach mieścił niegdyś jedną z najlepszych placówek tego rodzaju na Śląsku. Gliwicka scena powstała pod koniec XIX w., a w latach międzywojennych stanowiła część Górnośląskiego Teatru Trzech Miast. Budynek uległ częściowemu spaleniu w 1945 r., gdy podłożyli pod nim ogień czerwonoarmiści. Lata 90. XX w. przyniosły rewitalizację gliwickiej sceny, która – nazwana „Ruinami” – stała się miejscem wielu przedsięwzięć kulturalnych.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Zabrze
Szyb Maciej to zespół obiektów dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Concordia" położony w dzielnicy Zabrza – Maciejowie. Ara... więcej>>
Ornontowice
Cukiernia z tradycjami sięgającymi początku lat 90.
Zbrosławice
Z włoskiego Collina znaczy wzgórze, a restauracja znajduje się pod wzgórzem w Zbrosławicach. To tu przez ostatni... więcej>>
Noclegi
Biskupice
Oferta gospodarstwa "Stajnia Biały Borek" jest bardzo bogata. Można tu przenocować (40 miejsc) oraz smacznie zjeść. Stylowa gospoda z drewnianych bali połączona jest z XIX-wieczną, zabytkową chatą. Niezwykle urokliwy jest też Kamienny Domek – apartament do wynajęcia dla kilku osób. W Stajni hoduje się zawsze kilka koni „pod siodło” - rekreacyjnych półkrwi oraz hucułów. Istnieje więc możliwość skorzystania z nauki jazdy konnej (dzieci i dorośli), jazdy na lonży (długiej linie), po padoku (wybiegu) czy przejażdżki w terenie. Wszystko pod kierunkiem wykwalifikowanych instruktorów.
zobacz więcej
Gastronomia
Biskupice
Stajnia „Biały Borek” w Biskupicach to wyjątkowo „klimatyczne” gospodarstwo agroturystyczne, u podnóża rezerwatu przyrody „Sokole Góry”. Oferuje gościom usługi związane z jeździectwem oraz zaplecze noclegowe i gastronomiczne. Jest przy tym afiliowanym przy PTTK Ośrodkiem Górskiej Turystyki Konnej (co gwarantuje odpowiedni poziom świadczonych usług) oraz znajduje się na Transjurajskim Szlaku Konnym. Słynne są już organizowane w „Białym Borku” imprezy kulturalne i spotkania z artystami.
zobacz więcej