CIEMNA STRONA CIESZYNA – rzecz o przestępczości w międzywojennym Cieszynie (1918-1939)
- Spotkanie Szersznikowskie
Środa, 25 marca - godz. 17.00
Muzeum Śląska Cieszyńskiego
![]()
Muzeum Śląska Cieszyńskiego zaprasza na Spotkanie Szersznikowskie - CIEMNA STRONA CIESZYNA – rzecz o przestępczości w międzywojennym Cieszynie (1918-1939), które odbędzie się 25 marca 2026 r.
Prelegentem marcowego Spotkania Szersznikowskiego będzie Andrzej Hołdys, prokurator z trzydziestoletnim stażem, obecnie w stanie spoczynku, przez wiele lat pełniący funkcję Prokuratora Rejonowego w Cieszynie. Historyk-amator. Z racji wykonywanego zawodu szczególnie zainteresowany historią kryminalistyki, medycyny sądowej, toksykologii, balistyki, a także sprawami karnymi okresu międzywojennego i ich odbiorem społecznym. Obecnie w trakcie badań nad lokalną prasą okresu międzywojennego, w szczególności nad ich rubrykami kryminalnymi i międzywojennym okresem historii Sądu Okręgowego w Cieszynie. Nadal aktywny wykładowca Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.
Wymowny tytuł wykładu zdradza wiele, ale też Andrzej Hołdys napisał krótkie wprowadzenie, które niewątpliwie tylko podsyca apetyt! Oto ono:
"Sąd w Cieszynie istniał od zawsze. Czy jako k.u.k Kreisgericht, czy też jako Sąd Okręgowy (w okresie międzywojennym) czy w końcu jako Sąd Rejonowy (obecnie). W budynku, do którego obecności w Cieszynie przyzwyczaiło się już kilkanaście pokoleń, Sąd urzęduje od grudnia 1905 r. Po odzyskaniu niepodległości, co ciekawe, do roku 1929 (w zakresie procedury karnej) i roku 1932 (w zakresie prawa karnego materialnego) Sąd Okręgowy w Cieszynie rządził się w sprawach karnych regułami wyznaczonymi przez austriackie ustawodawstwo karne. Aż do roku 1936 istniały tutaj sądy przysięgłych (tak samo jak na terenie apelacji krakowskiej i lwowskiej) ze swoimi odrębnościami i zaskakującymi wyrokami. Choć obszar właściwości Sądu Okręgowego w Cieszynie był najmniejszy w międzywojennej Polsce, to jednak obejmował tereny od Zabrzegu i Bielska aż po Istebną.
Cieszyn to nie miła oku akwarelka, to nie tylko Franz Josef, „Cieszyński Tramwaj” czy Studnia Trzech Braci. To miasto na pograniczu, gdzie w ciężkich czasach trwała czasami ciężka walka o lepsze życie. Tu też, jak w soczewce skupiała się przestępczość występująca w całej Polsce, a także typowa tylko dla obszarów przygranicznych. Zabójstwa, skrytobójstwa, przemyt ludzi, sprawy o najcięższe przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, w które były zamieszane tajne służby, wielodniowe incydenty antysemickie połączone z demolowaniem miast nie były więc niczym dziwnym.
Zapraszam więc w podróż, gdzie poznamy, na tle dynamicznego rozwoju kryminalistyki, toksykologii, balistyki, medycyny sądowej, jak wyglądała ciemna strona dawnego Księstwa Cieszyńskiego, o czym pisały gazety i jakie sprawy trafiły na wokandę Sądu Okręgowego (nie tylko z Cieszyna).
Czasami podróż ta nie będzie miła, prowadzić będzie przez namiętności, podłość, zło, okrucieństwo. Ale na pewno będzie prawdziwa."
Na wykład zatytułowany: CIEMNA STRONA CIESZYNA – rzecz o przestępczości w międzywojennym Cieszynie (1918-1939) zapraszamy w środę 25 marca o godz. 17.00 do Sali Rzymskiej Muzeum Śląska Cieszyńskiego.
Wstęp wolny!
