SZCZEGÓŁY ATRAKCJI TURYSTYCZNEJ
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Grób cadyka Bidermana w Lelowie


W XVIII wieku Rzeczpospolita była tyglem narodów i wyznań. Wśród nich Żydzi pełnili niepoślednią rolę, głównie na ziemiach wschodnich. Tam właśnie narodził się niezwykły ruch religijny – chasydyzm, odwołujący się do mistycznej więzi z Bogiem, chwalący Go śpiewem i tańcem. Szczególną czcią chasydzi obdarzali tzw. cadyków, czyli świątobliwych. Byli to mędrcy, do których udawano się po rady w sprawach wiary i życia codziennego; ufano, że mają dar sprawiania cudów. Z biegiem lat wielu cadyków założyło swoiste dynastie. Dawid Biderman (lub Lelower) był właśnie jednym z takich mędrców. Urodził się w Lelowie w 1746 roku; tamże zmarł - 28 stycznia 1814. Sława jego nie znała granic. Ponoć nawet Napoleonowi przepowiedział klęskę w Rosji. I choć jego syn przeniósł siedzibę dynastii do Jerozolimy, do lelowskiego grobu (czyli ohelu) cadyka pielgrzymowali chasydzi aż do wybuchu II wojny światowej. Zdawało się, że holocaust zniweczył tę tradycję. W 1988 roku odżyła jednak na nowo. Odnaleziono wówczas grób cadyka na... zapleczu jednego ze sklepów Gminnej Spółdzielni (przed laty był to teren żydowskiego cmentarza). Odtąd, corocznie, zimą pojawiają się w Lelowie charakterystyczni, na czarno ubrani, pielgrzymi. Przybywają, by od czwartkowego wieczoru, poprzez szabat, świętować tzw. jorcajt (rocznicę śmierci). Modlą się, śpiewają i tańczą, a na grobie cadyka pozostawiają karteczki z wypisanymi prośbami. Od niedawna teren z ohelem cadyka Bidermana należy do żydowskiej fundacji. Zabudowania Gminnej Spółdzielni na terenie cmentarza zburzono, a ohel cadyka umieszczono w nowo zbudowanym niewielkim budyneczku. W sąsiedztwie znajduje się dawna synagoga, użytkowana w czasie dorocznego jorcajt.

Lokalizacja
ulica Ogrodowa 7
42-235 Lelów
Lelów
Jura Krakowsko-Częstochowska
w mieście
Kontakt
: 34 355 00 47 (Gminny
: http://dziedzictwo.ekai.pl/@@lelow_grob_cadyka_biedermanna
Informacje ogólne
: zabytkowe cmentarze
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok

do uzgodnienia telefonicznie

Nie jesteś zalogowany. Aby skorzystać z planera podróży musisz się zalogować.

Przejdź do strony logowania.

Atrakcje
Trasy
Galerie
Pliki dźwiękowe
0681
/Media/Default\.MainStorage/Poi/ihlgwpqk.tay\0681.mp3

W pobliżu
Lelów
Sanktuarium Matki Bożej Pocieszycielki Lelowskiej związane jest z parafialnym kościołem pw. św. Marcina. Pierwotna świątynia wzniesiona została tu w XIV w. Odbudowana po pożarze w 1638 r., ponownie spłonęła w 1939 - podpalona przez wkraczających do Polski żołnierzy niemieckich. Obraz Matki Bożej, czczonej w tutejszym sanktuarium, stanowiący replikę pierwotnego, XVII-wiecznego, wykonał Czesław Ćwinarowicz w 1948 r. dla odbudowanego wówczas kościoła.
Staromieście
Staromieście to najstarsza i pierwotna część Lelowa, będącego tzw. miastem wędrującym, które w XIV w. zmieniło swoją lokalizację. Tutejszy kościół nie jest pierwszym na swoim miejscu, gdyż parafia istniała tu przypuszczalnie już w XI w. Dzisiejsza świątynia to obiekt wzniesiony w XIV w., a w kolejnych stuleciach ulegający kilku przebudowom, które gruntownie zmieniły jego wygląd. We wnętrzu znajduje się m.in. XV-wieczna, gotycka, kamienna rzeźba Madonny z Dzieciątkiem.
Biała Wielka
Biała Wielka i jej okolice leżą na uboczu uczęszczanych szlaków. Warto tu zaglądnąć, by obejrzeć m.in. dwa zabytkowe dwory, czy też zabytki związane z powszechnym tu młynarstwem. W Białej Wielkiej zobaczymy wodny młyn z 1935 r., który obecnie znów jest czynny. Malownicza okolica zachęca do spacerów i dłuższych wędrówek. Wycieczkę do młyna można także połączyć z krótkim spływem rzeczką Białą Lelowską.
Bystrzanowice
Klasycystyczny dworek w Bystrzanowicach znajduje się w przysiółku tejże miejscowości, o nazwie Dwór, nieco na południe od drogi Częstochowa–Szczekociny. Jest to niewielka budowla, wzniesiona w XVIII w., o architekturze charakterystycznej dla tego typu obiektów. W czasie II wojny światowej i w czasach stalinowskich dwór oraz okoliczne lasy służyły za schronienie partyzantom. Obecnie jego budynek stanowi własność prywatną i jest wynajmowany w celach wypoczynkowych.
Irządze
„W Irządzach Górnych na wyniosłem wzgórzu znajduje się z daleka widny, bardzo starożytny kościół pod wezwaniem św. Wacława, zbudowany przy schyłku XIII wieku przez Świętopełków ówczesnych dziedziców.” Tak pisali w XIX wieku autorzy „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”. Co prawda, choć okazało się, że świątynia nie jest tak wiekowa, zachowało się jednak gotyckie prezbiterium, a wewnątrz kościoła zabytki - głównie barokowe i klasycystyczne.
Lelów
Kościół pod wezwaniem św. Mikołaja w Nakle koło Lelowa został zbudowany na przełomie XVII i XVIII wieku. Murowany z ciosów kamiennych budynek zastąpił starszy, drewniany, o którym pierwsze wzmianki pochodzą już z okresu średniowiecza. We wnętrzu świątyni znajduje się wiele ciekawych obiektów z okresu baroku. W sąsiedztwie kościoła warto zwrócić uwagę na dzwonnicę, zabytkowe nagrobki na cmentarzu i budynek dawnej szkoły parafialnej
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Kroczyce
Zajazd położony w malowniczej scenerii Jury Krakowsko-Częstochowskiej oferuje dania kuchni staropolskiej, jurajskiej i m... więcej>>
Częstochowa
Specjalnością restauracji jest tradycyjna kuchnia polska, którą doceniają zarówno lokalni goście restauracji jak i grupy... więcej>>
Częstochowa
Dwupoziomowy lokal kusi własnym produkowanym na miejscu piwem oraz wyjątkową kuchnią z kultowymi już daniami regionalnym... więcej>>
Częstochowa
Restauracja znajduje się w samym centrum miasta, w zabytkowych piwnicach Ratusza Częstochowskiego.
Noclegi
Biskupice
Oferta gospodarstwa "Stajnia Biały Borek" jest bardzo bogata. Można tu przenocować (40 miejsc) oraz smacznie zjeść. Stylowa gospoda z drewnianych bali połączona jest z XIX-wieczną, zabytkową chatą. Niezwykle urokliwy jest też Kamienny Domek – apartament do wynajęcia dla kilku osób. W Stajni hoduje się zawsze kilka koni „pod siodło” - rekreacyjnych półkrwi oraz hucułów. Istnieje więc możliwość skorzystania z nauki jazdy konnej (dzieci i dorośli), jazdy na lonży (długiej linie), po padoku (wybiegu) czy przejażdżki w terenie. Wszystko pod kierunkiem wykwalifikowanych instruktorów.
zobacz więcej
Gastronomia
Pstrągarnia w Złotym Potoku jest najstarszym tego typu gospodarstwem hodowlanym na terenie Europy kontynentalnej. Stawy na rzeczce Wiercicy (Jura Krakowsko-Częstochowska) zbudował hrabia Edward Raczyński, właściciel złotopotockiego majątku ziemskiego. Urządzenie stawów zlecił najlepszemu ówczesnemu specjaliście - inżynierowi Michałowi Girdwoyniowi. Pierwsze stawy zarybiono w 1881 roku pstrągami sprowadzonymi z Kalifornii w Stanach Zjednoczonych.
Biskupice
Stajnia „Biały Borek” w Biskupicach to wyjątkowo „klimatyczne” gospodarstwo agroturystyczne, u podnóża rezerwatu przyrody „Sokole Góry”. Oferuje gościom usługi związane z jeździectwem oraz zaplecze noclegowe i gastronomiczne. Jest przy tym afiliowanym przy PTTK Ośrodkiem Górskiej Turystyki Konnej (co gwarantuje odpowiedni poziom świadczonych usług) oraz znajduje się na Transjurajskim Szlaku Konnym. Słynne są już organizowane w „Białym Borku” imprezy kulturalne i spotkania z artystami.
zobacz więcej