Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Kapliczka św. Jana Nepomucena nad źródłem Warty w Zawierciu Kromołowie


Murowana kapliczka nad głównym źródłem rzeki Warty, poświęcona obecnie św. Janowi Nepomucenowi, wzniesiona została pierwotnie jako drewniana, na przełomie XVI i XVII w.

Patroni

Co ciekawe, poświęcona była wówczas św. Markowi, patronowi zbóż i siewów. Św. Jan Nepomucen, pochodzący z Czech męczennik i jeden z najpopularniejszych świętych, szczególnie czczonych w Europie Środkowej, patronuje kapliczce i tutejszym źródłom najprawdopodobniej od przełomu XVIII i XIX w. Święty ten jest m.in. patronem źródeł, mostów, ludzi tonących i orędownikiem podczas powodzi.

Odbudowa kapliczki

Druga połowa XVIII w. była dla Kromołowa czasem różnego rodzaju kataklizmów, m.in. ulewnych deszczy i powodzi. W roku 1790 pożar strawił również tę drewnianą kapliczkę. Odbudowano ją w formie murowanej w 1803 r., poświęcając właśnie św. Janowi Nepomucenowi. Gruntowny remont kapliczki przeprowadzono w 1988 r., rozbierając ją do fundamentów i odbudowując z pewnymi zmianami. Obok figury patrona znajduje się tu również figura św. Jacka oraz ołtarz z obrazem św. Tekli.

Żródło Warty

Spod kapliczki wypływa jedno ze źródeł Warty, będącej trzecią z naszych rzek - co do długości (jedno ze źródeł na pocz. XX w. zostało ujęte w wodociąg, zasilający odlewnię żeliwa w Zawierciu, a inne znajduje się w sąsiedztwie nieistniejącego już dworu). Warta płynie stąd wzdłuż krawędzi Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, by następnie przełamać się przez jej północno-zachodnią część, zwaną Wyżyną Wieluńską, gdzie opuszcza województwo śląskie. Jak mówią mieszkańcy, choć Kromołów na przestrzeni wieków często nawiedzały powodzie, to nigdy ich przyczyną nie były wody Warty, której źródeł strzeże Nepomucen. Przez lata źródło ujęte było w ocembrowaną studnię, z której chętnie korzystali mieszkańcy.

Św. Jan Nepomucen

Św. Jan Nepomucen żył w latach 1350-93. Przyjąwszy święcenia kapłańskie był m.in. kanonikiem przy praskiej katedrze oraz kolegiacie św. Idziego. Studiował prawo kanoniczne w Pradze i Padwie. Był wikariuszem generalnym arcybiskupa Czech, w których panował wówczas Wacław IV Luksemburczyk, znany z niechęci do Rzymu oraz z zagrabiania dóbr kościelnych.

Jan Nepomucen był spowiednikiem żony króla, Zofii Bawarskiej, a równocześnie uwikłany był w konflikt tego władcy i arcybiskupa. Po aresztowaniu i torturach kapłan został zrzucony z praskiego Mostu Karola do Wełtawy. Jak podają kronikarze, zginął w obronie tajemnicy spowiedzi, bowiem odmówił ujawnienia chorobliwie zazdrosnemu królowi, z czego spowiada się jego małżonka, Zofia.

Św. Jan Nepomucen kanonizowany został w roku 1729. Jest m.in. patronem Pragi, szczerej spowiedzi oraz świętym chroniącym przed powodzią.

Lokalizacja
ulica Filaretów/Siewierska
42-431 Zawiercie
Zawiercie
Jura Krakowsko-Częstochowska
w mieście
Informacje ogólne
: źródła historii, zabytki architektury
Ceny i udogodnienia
: nie dotyczy
Dostępność
: cały rok

Nie jesteś zalogowany. Aby skorzystać z planera podróży musisz się zalogować.

Przejdź do strony logowania.

Atrakcje
Trasy
Galerie
Audiowycieczki z tego miasta
Zapraszamy na audiowycieczkę po Zawierciu!
Pliki dźwiękowe
1340
/Media/Default\.MainStorage/Poi/32m0m5zk.qix\1340.mp3

W pobliżu
Zawiercie
Kościół św. Mikołaja w dzisiejszej zawierciańskiej dzielnicy Kromołów (niegdyś była to odrębna miejscowość) to najstarsza świątynia w mieście. Znajduje się przy ul. Jurajskiej, stanowiącej fragment drogi z Zawiercia do Kroczyc. Nie wiemy kiedy dokładnie powstał pierwszy kromołowski kościół. Świątynię pod wezwaniem św. Mikołaja uznaje się za najprawdopodobniej trzecią na tym miejscu. Zachowany do dziś wygląd obiektu nadany został mu w wyniku przebudów dokonanych w XVI w.
Zawiercie
Kromołów był przez stulecia niewielkim miastem, a od niedawna pozostaje jedną z dzielnic Zawiercia. Wśród kilku zabytków posiada cmentarz żydowski, położony przy ul. Piaskowej. Nekropolia powstała około połowy XVIII wieku. Do dziś na obszarze około 2,2 ha zachowało się prawie 1000 nagrobków oraz dom przedpogrzebowy. Nagrobki mają kształt typowej macewy z inskrypcjami w języku hebrajskim, jidysz i polskim.
Zawiercie
Źródła Czarnej Przemszy znajdują się na wysokości nieco powyżej 400 m n.p.m. w Bzowie, będącym dzielnicą Zawiercia. Rewitalizacja źródeł dokonana została w latach 2001-2004. Przeprowadzono wówczas prace porządkowe, a także zagospodarowano otoczenie, wytyczając ścieżkę dydaktyczną, umożliwiającą zapoznanie się z tym miejscem.
Zawiercie
W Bzowie, dawnej, XIV-wiecznej wsi, stanowiącej obecnie część miasta Zawiercie, obejrzeć możemy parterowy, murowany dwór. Budowla, która wzniesiona została zapewne w XVIII w., podlegała przebudowom, w wyniku których jej kształt znacząco się zmienił. Obecnie dwór wykorzystywany jest na cele mieszkalne. Bzów leży na Szlaku Tysiąclecia, którym w niedługim czasie dotrzeć można do blisko położonego Podzamcza lub do Kromołowa.
Ogrodzieniec
Centrum Rozrywki Jura w Ogrodzieńcu jest nowoczesnym ośrodkiem, w którym można wypocząć w komfortowych warunkach, odbyć szkolenie czy zorganizować imprezę integracyjną. W ofercie jest też wiele propozycji aktywnego spędzenia czasu - m.in. Park Kolejowy (z pociągami w skali 1:8, 1:12 oraz 1:32), dwa korty tenisowe, kręgielnia oraz wiele atrakcji dla dzieci. Centrum stanowi doskonałą bazę wypadową do wycieczek po Jurze Krakowsko-Częstochowskiej czy do wyruszenia Szlakiem Orlich Gniazd.
Zawiercie
Kościół w Zawierciu Skarżycach nosi wezwanie Trójcy Przenajświętszej i świętego Floriana. Jest to jeden z zawierciańskich kościołów parafialnych. Świątynia ma charakterystyczny wygląd zewnętrzny, dzięki trzem kaplicom-rotundom, będącym symbolem Trójcy Świętej. W 1999 roku kościół ten ustanowiony został (przez metropolitę częstochowskiego, arcybiskupa Stanisława Nowaka) Sanktuarium Najświętszej Marii Panny Skarżyckiej.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Kroczyce
Zajazd położony w malowniczej scenerii Jury Krakowsko-Częstochowskiej oferuje dania kuchni staropolskiej, jurajskiej i m... więcej>>
Dąbrowa Górnicza
Restauracja Zagłębie Smaku znajduje się na pierwszym piętrze hotelu Holiday Inn w Dąbrowie Górniczej.
Mysłowice
Są takie miejsca gdzie wchodzisz i od razu czujesz się jak w gościnie u przyjaciół.
Noclegi
Biskupice
Oferta gospodarstwa "Stajnia Biały Borek" jest bardzo bogata. Można tu przenocować (40 miejsc) oraz smacznie zjeść. Stylowa gospoda z drewnianych bali połączona jest z XIX-wieczną, zabytkową chatą. Niezwykle urokliwy jest też Kamienny Domek – apartament do wynajęcia dla kilku osób. W Stajni hoduje się zawsze kilka koni „pod siodło” - rekreacyjnych półkrwi oraz hucułów. Istnieje więc możliwość skorzystania z nauki jazdy konnej (dzieci i dorośli), jazdy na lonży (długiej linie), po padoku (wybiegu) czy przejażdżki w terenie. Wszystko pod kierunkiem wykwalifikowanych instruktorów.
zobacz więcej
Gastronomia
Pstrągarnia w Złotym Potoku jest najstarszym tego typu gospodarstwem hodowlanym na terenie Europy kontynentalnej. Stawy na rzeczce Wiercicy (Jura Krakowsko-Częstochowska) zbudował hrabia Edward Raczyński, właściciel złotopotockiego majątku ziemskiego. Urządzenie stawów zlecił najlepszemu ówczesnemu specjaliście - inżynierowi Michałowi Girdwoyniowi. Pierwsze stawy zarybiono w 1881 roku pstrągami sprowadzonymi z Kalifornii w Stanach Zjednoczonych.
Biskupice
Stajnia „Biały Borek” w Biskupicach to wyjątkowo „klimatyczne” gospodarstwo agroturystyczne, u podnóża rezerwatu przyrody „Sokole Góry”. Oferuje gościom usługi związane z jeździectwem oraz zaplecze noclegowe i gastronomiczne. Jest przy tym afiliowanym przy PTTK Ośrodkiem Górskiej Turystyki Konnej (co gwarantuje odpowiedni poziom świadczonych usług) oraz znajduje się na Transjurajskim Szlaku Konnym. Słynne są już organizowane w „Białym Borku” imprezy kulturalne i spotkania z artystami.
zobacz więcej