Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Zabytkowy układ przestrzenny Chorzowa Starego


Chorzów Stary jest najstarszą z miejscowości, które złożyły się na miasto znane od 1934 roku jako Chorzów. Kiedy w XIX wieku, położona po sąsiedzku Królewska Huta przeżywała okres boomu przemysłowego, o obliczu Chorzowa wciąż decydowała uprawa roli i hodowla zwierząt. Centrum dzielnicy stanowi ulica Bożogrobców i plac św. Jana. Odnajdziemy tam charakterystyczne rolnicze zabudowania, mieszczańskie kamienice i kościół św. Marii Magdaleny, którego pierwszy poprzednik stał w tym miejscu już w średniowieczu.

Chorzów

Chorzów Stary jest największą dzielnicą Chorzowa, położoną w północno-wschodniej części miasta. Składają się na nią dwie, chwalące się wielowiekowymi tradycjami, miejscowości: Chorzów i Maciejkowice. Osadę Chorzów założyli zakonnicy Bożego Grobu z Miechowa (Małopolska), a akt lokacyjny wydał w Czeladzi, już w 1257 roku, książę opolski Władysław. Na przełomie XIII i XIV wieku stanął w Chorzowie pierwszy kościół, który był siedzibą rozległej parafii. Pod koniec XVIII stulecia na terenie wsi zaczęto eksploatować węgiel kamienny – dało to początek przyśpieszonej industrializacji. Już po stu latach w Chorzowie działały kopalnie węgla kamiennego, huta, zakłady azotowe, elektrownie i wiele innych fabryk. Wciąż jednak dymiącym kominom towarzyszyły orne pola z łanami zbóż. W 1934 roku połączono Chorzów z Królewską Hutą i Nowymi Hajdukami, dając nowemu organizmowi miejskiemu nazwę dotychczasowej wioski.

Zabytkowy układ przestrzenny

Najciekawszą – i najstarszą - częścią Chorzowa Starego jest biegnąca południkowo ulica Bożogrobców, która przechodzi następnie w podłużny plac św. Jana. Ulica zaczyna się na legendarnym „Krajcoku”, czyli w miejscu, gdzie łączy się z ulicami Mazurską i Siemianowicką. W pobliżu znajdowały się kiedyś tak ważne przedsiębiorstwa, jak zakłady azotowe i huta Kościuszko. Ulica biegnie na północ, w stronę stojącego na niewielkim wzniesieniu kościoła św. Marii Magdaleny. Po drodze można napotkać ładne kamienice z XIX i XX wieku. Obecny kościół św. Marii Magdaleny został zbudowany w latach 1888-92 i jest szóstą świątynią, stojącą w tym miejscu. Zaprojektował go architekt Josef Ebers. To neogotycka budowla, z dominującą wieżą o wysokości 75 m. W środku warto zobaczyć obrazy autorstwa Juliusza Makarewicza, przedstawiające św. Marię Magdalenę (patronkę kościoła), św. Floriana (patrona Chorzowa) i św. Izydora (patrona rolników). Niedaleko na północ od kościoła odnajdziemy plac św. Jana. Pośrodku, w niewielkiej kapliczce umieszczono w XIX wieku figurę św. Jana Nepomucena. Jednak najbardziej interesującymi obiektami w najbliższej okolicy są tradycyjne, XIX-wieczne zabudowania chorzowskich rolników. Działki są długie i wąskie. Na posesję dostajemy się przez bramę. Sąsiadują tu ze sobą dwa murowane domy: większy, młodych gospodarzy, i mniejszy, tzw. wycug, w którym dożywali starości ich rodzice. W głębi pobudowano budynki gospodarcze. Na początku XXI wieku w Chorzowie Starym gospodaruje jeszcze kilku rolników. Żywe są również śląskie tradycje ludowe.

Lokalizacja
Chorzów
Chorzów
Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Informacje ogólne
: zabytkowa zabudowa/układ urbanistyczny
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie
Audiowycieczki z tego miasta
Zapraszamy na audiowycieczkę po Chorzowie!
Pliki dźwiękowe
0254
/Media/Default\.MainStorage/Poi/eebhqibw.hpq\0254.mp3

W pobliżu
Chorzów
Kościół pod wezwaniem św. Marii Magdaleny w Chorzowie Starym jest siedzibą najstarszej parafii w mieście. Świątynia stanęła w założonej w 1257 roku, przez bożogrobców z Miechowa, osadzie, prawdopodobnie na przełomie XIII i XIV wieku. Jednak obecny budynek postawiono w latach 1888-92, według projektu autorstwa Josefa Ebersa. To neogotycka budowla, z dominującą wieżą o wysokości 75 m. W środku warto zobaczyć m.in. obrazy autorstwa Juliusza Makarewicza.
Chorzów
Na ulicy Siemianowickiej w Chorzowie uwagę przykuwa zespół budynków, przypominających średniowieczny, niewielki zamek. Budowle te powstały jednak w drugim dziesięcioleciu ubiegłego wieku, jako szyb „Elżbieta” kopalni węgla kamiennego „Król”. Szyb pełnił prozaiczne funkcje wentylacyjne i transportowe, architekt natomiast nadał mu kształt nawiązujący do romantycznego neogotyku. Obecnie w zabudowaniach szybu działa restauracja.
Chorzów
Zabudowania dawnej kopalni węgla kamiennego „Prezydent” w Chorzowie zaliczają się do najważniejszych zabytków architektury i techniki górniczej na Górnym Śląsku. Ewenementem na skalę europejską jest wieża wyciągowa, zbudowana w unikatowej technologii żelbetowej w latach 30. ubiegłego stulecia. Obok wieży zachowały się liczne budynki kopalniane, których część zagospodarował kompleks gastronomiczno-hotelowy „Sztygarka”.
Chorzów
Kościół pw. św. Wawrzyńca w Chorzowie to jeden z zabytków znajdujących się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego. Budowla wzniesiona została pod koniec XVI w. w miejscowości Knurów. W latach międzywojennych zbudowaną z modrzewiowego drewna świątynię przeniesiono na nowe miejsce, którym stała się Góra Wyzwolenia (Góra Redena) w Chorzowie. Obecnie kościół pw. św. Wawrzyńca stanowi siedzibę parafii.
Chorzów
Jest to miejsce, gdzie zachował się zespół obiektów zabytkowych, związanych z historią – kuźnia (nadal czynna), wczesnomodernistyczny warsztat elektryczny z 1911 r. czy też niedokończona elektrostalownia, której budowę rozpoczęto w latach 40. XX w. Sąsiedztwo zabytkowych obiektów pozwala na wejście do wnętrza historycznej huty, co jest obecnie rzadkością na obszarze Górnego Śląska.
Chorzów
Klub Sportowo-Rekreacyjny „Trial” znajduje się na terenie słynnego Parku Śląskiego w Chorzowie, czyli oazy zieleni rozciągającej się pomiędzy tym miastem a Katowicami. Klub zaprasza zarówno do nauki jazdy konnej, jak i rozwijania ambicji sportowych. Co roku „Trial” organizuje Regionalne Zawody w Skokach Przez Przeszkody im. generała Jerzego Ziętka, a także zawody O Puchar Wojewody Śląskiego. Ponadto w jego ofercie są wycieczki, rajdy czy szkółki jeździeckie.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Katowice
Restauracja Kuchnia Otwarta specjalizuje się w potrawach tradycyjnej kuchni polskiej, a wszystkie serwowane dania opiera... więcej>>
Katowice
Restauracja sunlight to wizytówka hotelu, dostępna nie tylko dla gości hotelowych. Wypełniona światłem i otwarta, choć j... więcej>>
Katowice
Moodro restaurant to niepowtarzalny lokal w starej maszynowni należącej do Muzeum Śląskiego w Katowicach. Tradycje nasze... więcej>>
Katowice
W hotelu znajduję się nowoczesna Restauracja SmaQ, która ze względu na swoją lokalizację w centrum miasta, stanowi ideal... więcej>>
Noclegi
Chorzów
Hotel Diament Arsenal Palace**** to obiekt należący do sieci Hotele Diament S.A. Położony na granicy Katowic i Chorzowa w bezpośrednim sąsiedztwie Śląskiego Parku Kultury i Wypoczynku (w odległości 700 m od Stadionu Śląskiego). Hotel Diament Arsenal Palace**** zachwyca historycznie stylizowanymi wnętrzami, które wprowadzają w to miejsce niesamowitą atmosferę, a nawiązanie do epoki napoleońskiej spełnia oczekiwania nawet bardzo wymagających Gości.
Chorzów
Apartamenty Bryka - zlokalizowane w centrum Chorzowa, przy głównym deptaku handlowym miasta tj.
zobacz więcej