Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

„Śląski Katyń” w Dąbrówce


W leśnym uroczysku rezerwatu przyrody “Hubert”, który leży na północ od miejscowości Toszek, niedaleko wsi Dąbrówka, Świbie oraz Barut, znajduje się oznaczone pomnikiem z wysokim krzyżem miejsce pamięci, poświęcone zamordowanym tutaj w bestialski sposób, we wrześniu 1946 roku - przez komunistyczny Urząd Bezpieczeństwa - około 200 żołnierzom Narodowych Sił Zbrojnych, Armii Krajowej i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Wydarzenie to zyskało nazwę „Śląskiego Katynia”.

Historia miejsca

W maju 1945 roku zakończyła się II wojna światowa. Dla Polski oznaczało to koniec okrutnej, niemieckiej okupacji, którą zastąpiła nowa, radziecka, narzucona przy pomocy polskich komunistów. Z komunistycznym porządkiem nie pogodziło się jednak wielu żołnierzy podziemia niepodległościowego, głównie z Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych. Częstokroć nie ujawniali się oni lub powracali do konspiracji i działalności partyzanckiej. Jeden z największych oddziałów zorganizował kapitan Henryk Flame, podczas wojny walczący w szeregach narodowych Sił Zbrojnych (NSZ). Wiosną 1945 roku przyjął on pseudonim „Bartek”, a w swoim oddziale skupił około 300 żołnierzy, z których wielu pochodziło z góralskich wiosek. Terenem działalności „Bartka” były m.in. góry Beskidu Śląskiego. Latem 1946 roku komunistyczne służby bezpieczeństwa miały już rozpracowane dowództwo NSZ, postanowiły więc przystąpić do likwidacji oddziału „Bartka”. Agenci UB przekonali go, aby zgodził się na przerzut żołnierzy na Zachód. Akcja została przeprowadzona pod koniec września 1946 roku. Około 200 żołnierzy podziemia przetransportowano podstawionymi ciężarówkami do kilku miejsc na Śląsku, jak się miało okazać – miejsc kaźni. Wśród nich była polana znajdująca się w kompleksie leśnym pomiędzy wioskami Barut i Dąbrówka. Niczego nie podejrzewających członków AK i NSZ, a także aresztowanych żołnierzy, którzy powrócili z Zachodu do kraju, zgromadzono w jednym budynku i wysadzono przy użyciu materiałów wybuchowych. Dochodzenie prokuratorskie z początku lat 90. XX w. nie wykazało żadnych materialnych śladów tej tragedii. Do dziś nie wiadomo, ile ofiar pogrzebano na polanie w rezerwacie „Hubert”. Wciąż trwają poszukiwania innych miejsc mordu. Co roku, we wrześniu, na leśnej polanie odbywa się msza święta w intencji pomordowanych.

Lokalizacja
Rezerwat Przyrody Hubertus
Dąbrówka
Wielowieś
Aglomeracja Górnośląska, Śląsk
na wsi, w lesie
Informacje ogólne
: źródła historii, miejsca symboliczne
Ceny i udogodnienia
: nie dotyczy
Dostępność
: cały rok

Nie jesteś zalogowany. Aby skorzystać z planera podróży musisz się zalogować.

Przejdź do strony logowania.

Atrakcje
Trasy
Galerie
Pliki dźwiękowe
1456
/Media/Default\.MainStorage/Poi/ysomfswd.jsx\1456.mp3

W pobliżu
Dąbrówka
„Hubert” jest leśnym rezerwatem częściowym, położonym na terenie wsi Dąbrówka w gminie Wielowieś. Głównym zbiorowiskiem roślinnym, które znalazło się w granicach tego obszaru, jest grąd subkontynentalny. Drzewostany w rezerwacie zdominowane są przez sosnę i dąb. W tutejszym lesie znajduje się również miejsce pamięci narodowej, zwane Śląskim Katyniem, związane z okrutnym mordem komunistycznym, popełnionym na „żołnierzach wyklętych”.
Świbie
Jednym z zabytków Świbia w gminie Wielowieś w powiecie gliwickim jest dwór pochodzący z przełomu XVIII i XIX w. Murowana budowla, stanowiąca pierwotnie obiekt parterowy, w wyniku kolejnych przebudów i dokładania kolejnych pięter uzyskała na początku XX stulecia obecny kształt rezydencji trójkondygnacyjnej. W historii dworu zmienił się także jego styl - z klasycyzmu na neogotyk. Obecnie budynek ten, zachowany w nie najlepszym stanie, stanowi własność prywatną i można obejrzeć go jedynie z zewnątrz.
Kotulin
Kotulin jest wsią leżącą w gminie Toszek w powiecie gliwickim (najdalej wysunięta wieś w stronę województwa opolskiego!), łatwo dostępną, gdy chcemy wybrać się tam komunikacją publiczną. W tej starej miejscowości, sięgającej historią co najmniej XIII w., obejrzeć możemy neogotycki pałac, wzniesiony w 1873 r., a więc w czasach, gdy tutejsze dobra należały do rodu książąt Hohenlohe. Rezydencja, która ucierpiała podczas II wojny, zaś na skutek późniejszych remontów uległa zmianom, pełni dziś funkcję budynku szkolnego.
Wiśnicze
Kaplica pod wezwaniem Matki Bożej Bolesnej w Goju uważana jest powszechnie za jedną z najpiękniejszych polnych kaplic na Górnym Śląsku. Pierwsza taka budowla stanęła w Goju już w pierwszej połowie XVII wieku; obecna jest o sto lat późniejsza. Wielką czcią cieszy się obraz Matki Bożej Bolesnej, do którego od wieków pielgrzymują wierni z wielu okolicznych miejscowości. Według tradycji Goj miał być kiedyś miejscem kultu pogańskiego.
Toszek
Zamek w Toszku pierwotnie, w czasach piastowskich, był budowlą drewniano-ziemną. Nie znamy dokładnie jej początków, choć przypuszczalnie sięgają X lub XI w. Panujący tu w wieku XV książę Przemysław wzniósł budowlę murowaną, zaś z końcem XVI w. powstała tu renesansowa rezydencja. Zamek, który spłonął w 1811 roku, częściowo odbudowano w latach 60-tych wieku XX. Budowla stanowi dziś siedzibę Centrum Kultury „Zamek w Toszku”.
Toszek
Kościół pod wezwaniem św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku postawiono w XV wieku, ale jego obecny wygląd jest efektem przebudowy dokonanej na początku wieku XVIII. Co ciekawe, zbudowano go na gruzach wcześniejszej świątyni, wzniesionej być może już w XII stuleciu. Budynek jest utrzymany w stylu barokowym, podobnie jak wystrój wnętrza. Uwagę zwracają bogato zdobione ołtarze i ładna ambona. W kościele wisi cudowny wizerunek Matki Bożej Toszeckiej.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Rudziniec
Restauracja Leśna Perła znajduje się na skraju lasu w malowniczej miejscowości Rudziniec, znanej z tradycji myśliwskich ... więcej>>
Zbrosławice
Z włoskiego Collina znaczy wzgórze, a restauracja znajduje się pod wzgórzem w Zbrosławicach. To tu przez ostatni... więcej>>
Tarnowskie Góry
Restauracja Hotel Opera to dobra kuchnia i profesjonalna obsługa. Restauracja gwarantuje produkty najwyższej jakości, pr... więcej>>
Zabrze
Szyb Maciej to zespół obiektów dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Concordia" położony w dzielnicy Zabrza – Maciejowie. Ara... więcej>>