Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Dwór w Irządzach

Irządze leżą na wschodnich krańcach województwa śląskiego, przy granicy z województwem świętokrzyskim. Gmina Irządze należy do powiatu zawierciańskiego. Geograficznie tereny gminy położone są na, graniczącym z Jurą Krakowsko-Częstochowską, Progu Lelowskim. Historia miejscowości sięga odległych czasów średniowiecznych. Tradycja wiąże ją z początkami państwa polskiego. Według legendarnych przekazów, wioska Irządze miała wchodzić w skład dóbr ziemskich przypadających pierwszej chrześcijańskiej żonie Mieszka I – Dąbrówce. I później właścicielkami tych ziem miały być kolejne żony władców. O takich początkach wioski świadczy również domniemana etymologia nazwy „Irządze”, czyli „jej rządy”. Pierwsze pewne wzmianki o historycznych Irządzach pochodzą z XIII wieku i zawarte są w dokumencie wydanym przez biskupa krakowskiego, Iwo Odrowąża. Pod koniec XIV wieku stał już we wsi kościół pod wezwaniem św. Wacława. Jednak zdaniem znakomitego historyka z XV wieku, Jana Długosza, założycielką parafii miała być już wspomniana Dąbrówka. W następnych stuleciach wieś pozostawała w cieniu dynamiczniej rozwijających się Szczekocin czy Lelowa. Przez lata funkcjonowały Irządze Dolne i Górne. Najciekawszymi zabytkami Irządz są dwie budowle: kościół św. Wacława (o XIV-wiecznych korzeniach) oraz dwór z pozostałościami parku. Budynek dworski został wzniesiony w XVIII wieku dla rodziny Misiewskich. Jest parterowy, murowany, otynkowany, przykryty dachem mansardowym. Elewacja frontowa jest dziewięcioosiowa, z XIX-wiecznym portykiem pośrodku. Elewacja tylna posiada płytki ryzalit z tarasem. Wewnątrz zachowały się częściowo sklepienia kolebkowe i żaglaste. Obecnie gospodarzem dworu jest urząd gminny. W otoczeniu budowli znajdziemy drzewa będące pomnikami przyrody; efektownie prezentuje się lipa drobnolistna o 750 centymetrowym obwodzie pnia.

Lokalizacja
124
Irządze
Irządze
Jura Krakowsko-Częstochowska
na wsi
Informacje ogólne
: zamki/pałace/dwory
Ceny i udogodnienia
: Nie dotyczy
Dostępność
: ograniczona

tylko z zewnątrz

: w budynku mieści się instytucja publiczna
Atrakcje
Trasy
Galerie

Pliki dźwiękowe

0477
/Media/Default\.MainStorage/Poi/ikgh5ejf.vo2\0477.mp3

W pobliżu

Irządze
„W Irządzach Górnych na wyniosłem wzgórzu znajduje się z daleka widny, bardzo starożytny kościół pod wezwaniem św. Wacława, zbudowany przy schyłku XIII wieku przez Świętopełków ówczesnych dziedziców.” Tak pisali w XIX wieku autorzy „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”. Co prawda, choć okazało się, że świątynia nie jest tak wiekowa, zachowało się jednak gotyckie prezbiterium, a wewnątrz kościoła zabytki - głównie barokowe i klasycystyczne.
Lelów
Nakło jest niewielką miejscowością, położoną nieopodal Szczekocin, na wschodzie województwa śląskiego. Wioska szczyci się dwiema XVIII-wiecznymi, zabytkowymi budowlami: kościołem św. Mikołaja i klasycystycznym pałacem. Pałac został zbudowany przez Bystrzanowskich, za panowania ostatniego króla Polski, Stanisława Augusta Poniatowskiego. Obecnie jest własnością prywatną i mieści elegancki hotel. Otacza go ładny park.
Lelów
Kościół pod wezwaniem św. Mikołaja w Nakle koło Lelowa został zbudowany na przełomie XVII i XVIII wieku. Murowany z ciosów kamiennych budynek zastąpił starszy, drewniany, o którym pierwsze wzmianki pochodzą już z okresu średniowiecza. We wnętrzu świątyni znajduje się wiele ciekawych obiektów z okresu baroku. W sąsiedztwie kościoła warto zwrócić uwagę na dzwonnicę, zabytkowe nagrobki na cmentarzu i budynek dawnej szkoły parafialnej
Irządze
Rezerwat Kępina, położony w gminie Irządze, a zarazem w nadleśnictwie Koniecpol, jest dość dużym rezerwatem. Ma niemal 90 ha powierzchni, wokół której utworzono również 70-hektarową otulinę. Na obszarze objętym ochroną występuje kilka zbiorowisk leśnych, w tym las łęgowy i ols. Jednym z celów powstania rezerwatu jest ochrona stanowiska endemicznej rośliny, występującej jedynie na terenie naszego kraju – warzuchy polskiej.
Staromieście
Staromieście to najstarsza i pierwotna część Lelowa, będącego tzw. miastem wędrującym, które w XIV w. zmieniło swoją lokalizację. Tutejszy kościół nie jest pierwszym na swoim miejscu, gdyż parafia istniała tu przypuszczalnie już w XI w. Dzisiejsza świątynia to obiekt wzniesiony w XIV w., a w kolejnych stuleciach ulegający kilku przebudowom, które gruntownie zmieniły jego wygląd. We wnętrzu znajduje się m.in. XV-wieczna, gotycka, kamienna rzeźba Madonny z Dzieciątkiem.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Kroczyce
Zajazd położony w malowniczej scenerii Jury Krakowsko-Częstochowskiej oferuje dania kuchni staropolskiej, jurajskiej i m... więcej>>
Zawiercie
Obiekt położony jest w sercu Jury na obrzeżach miasta Zawiercie otoczonymi terenami leśnymi, blisko głównych dróg krajow... więcej>>
Częstochowa
Dwupoziomowy lokal kusi własnym produkowanym na miejscu piwem oraz wyjątkową kuchnią z kultowymi już daniami regionalnym... więcej>>
Częstochowa
Restauracja znajduje się w samym centrum miasta, w zabytkowych piwnicach Ratusza Częstochowskiego.

Noclegi

Zawada Pilicka
Hotel Amazonka to przepięknie położony hotel w Jurze Krakowsko -Częstochowskiej, w kompleksie leśnym w okolicy, gdzie środowisko jest nieskażone a powietrze czyste. Hotel Amazonka, leżący przy trasie krajowej nr 78, Katowice-Kielce, to doskonała baza wypadowa do: Krakowa -70 km (50 min. jazdy), Częstochowy - 70 km (55 min. jazdy), Ogrodzienieńca - ...
zobacz więcej