Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Kirkut w Kromołowie

Zawiercie jest miastem młodym – prawa miejskie otrzymało dopiero w 1915 roku. W jego skład wchodzi jednak Kromołów, który prawami miejskimi cieszył się kilkaset lat - otrzymał je bowiem (w niejasnych okolicznościach) w XIV lub XV stuleciu, stracił natomiast w ramach represji po powstaniu styczniowym. W Kromołowie zachowało się kilka zabytków, ale znany jest on przede wszystkim jako miejsce, gdzie biją źródła trzeciej co do długości polskiej rzeki – Warty. Pierwsi Żydzi osiedlili się w Kromołowie prawdopodobnie w XVI wieku. Dwa stulecia później, kromołowscy wyznawcy judaizmu dysponowali własną synagogą i cmentarzem, a ich podkahał podlegał gminie żydowskiej w Lelowie. Na początku XIX wieku starozakonni (a sąsiadowali tu ze sobą żydzi ortodoksyjni i chasydzi) stanowili mniej niż 10 procent ogółu mieszkańców, cieszyli się już jednak samodzielną gminą wyznaniową. W drugiej połowie stulecia ich liczba wzrosła – więcej niż co trzeci mieszkaniec miasta był Żydem. Rozwój tutejszej społeczności wyznania mojżeszowego wiązał się z dynamicznym rozwojem przemysłowym Zawiercia. Podczas II wojny światowej Niemcy już w 1939 roku spalili kromołowską synagogę. W następnych latach miejscowi Żydzi wpierw zostali przeniesieni do getta w Zawierciu, a następnie zamordowani w obozie zagłady Auschwitz-Birkenau. Jedynym śladem obecności ludności żydowskiej w Kromołowie jest kirkut przy ul. Piaskowej. Powstał on w XVIII wieku. Obecnie zajmuje ponad 2 ha. Na cmentarzu zachowało się prawie 1000 nagrobków. Najstarsze pochodzą z XVIII wieku; większość z nich ma kształt typowej macewy. Spotkać na nich można inskrypcje w języku hebrajskim, jidysz i polskim. Spośród nagrobków wyróżnia się ohel rabina Izraela Lejb ben Jakuba. Wiele macew posiada ładną ornamentykę. Ciekawostką jest ta, na odwrocie której zachował się odcisk amonitu – dowód na to, że pochodzi z miejscowych kamieniołomów wapienia. Cmentarz jest otoczony murem, zachował się także dom przedpogrzebowy.

Lokalizacja
ulica Piaskowa 43
42-200 Zawiercie
Zawiercie
Jura Krakowsko-Częstochowska
w mieście, w centrum miasta
Informacje ogólne
: zabytkowe cmentarze
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Audiowycieczki z tego miasta

Zapraszamy na audiowycieczkę po Zawierciu!

Pliki dźwiękowe

1341
/Media/Default\.MainStorage/Poi/emyl5yow.cuh\1341.mp3

W pobliżu

Zawiercie
Tuż po wybuchu I wojny światowej tereny Jury Krakowsko-Częstochowskiej stały się widownią zaciekłych walk trzech ścierających się ze sobą armii: niemieckiej i austro-węgierskiej z rosyjską. Szczególnie krwawe batalie toczyły się w listopadzie 1914 roku. Tysiące poległych wówczas żołnierzy pochowano na licznych cmentarzach wojennych. Jeden z nich znajdziemy w dzielnicy Zawiercia – Kromołowie - gdzie pochowano prawie 130 żołnierzy.
Zawiercie
Warta, trzecia pod względem długości z rzek Polski, bierze swój początek w stanowiącym dziś dzielnicę Zawiercia Kromołowie. Przy źródle znajduje się kapliczka św. Jana Nepomucena. Ma ona historię sięgająca XVI w., choć obecny patronat wiąże się z wydarzeniami z XVIII stulecia. Kult pochodzącego z Czech, XIV-wiecznego świętego bardzo szybko rozpowszechnił się na kraje sąsiednie. Jak głosi powiedzenie, tam gdzie czci się św. Jana Nepomucena tam sięga obszar Europy Środkowej.
Zawiercie
Kościół św. Mikołaja w dzisiejszej zawierciańskiej dzielnicy Kromołów (niegdyś była to odrębna miejscowość) to najstarsza świątynia w mieście. Znajduje się przy ul. Jurajskiej, stanowiącej fragment drogi z Zawiercia do Kroczyc. Nie wiemy kiedy dokładnie powstał pierwszy kromołowski kościół. Świątynię pod wezwaniem św. Mikołaja uznaje się za najprawdopodobniej trzecią na tym miejscu. Zachowany do dziś wygląd obiektu nadany został mu w wyniku przebudów dokonanych w XVI w.
Zawiercie
Źródła Czarnej Przemszy znajdują się na wysokości nieco powyżej 400 m n.p.m. w Bzowie, będącym dzielnicą Zawiercia. Rewitalizacja źródeł dokonana została w latach 2001-2004. Przeprowadzono wówczas prace porządkowe, a także zagospodarowano otoczenie, wytyczając ścieżkę dydaktyczną, umożliwiającą zapoznanie się z tym miejscem.
Zawiercie
W Bzowie, dawnej, XIV-wiecznej wsi, stanowiącej obecnie część miasta Zawiercie, obejrzeć możemy parterowy, murowany dwór. Budowla, która wzniesiona została zapewne w XVIII w., podlegała przebudowom, w wyniku których jej kształt znacząco się zmienił. Obecnie dwór wykorzystywany jest na cele mieszkalne. Bzów leży na Szlaku Tysiąclecia, którym w niedługim czasie dotrzeć można do blisko położonego Podzamcza lub do Kromołowa.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Kroczyce
Zajazd położony w malowniczej scenerii Jury Krakowsko-Częstochowskiej oferuje dania kuchni staropolskiej, jurajskiej i m... więcej>>
Zawiercie
Obiekt położony jest w sercu Jury na obrzeżach miasta Zawiercie otoczonymi terenami leśnymi, blisko głównych dróg krajow... więcej>>
Dąbrowa Górnicza
Restauracja Zagłębie Smaku znajduje się na pierwszym piętrze hotelu Holiday Inn w Dąbrowie Górniczej.
Mysłowice
Są takie miejsca gdzie wchodzisz i od razu czujesz się jak w gościnie u przyjaciół.