Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Kapliczka św. Jana Nepomucena nad źródłem Warty w Zawierciu Kromołowie

Murowana kapliczka nad głównym źródłem rzeki Warty, poświęcona obecnie św. Janowi Nepomucenowi, wzniesiona została pierwotnie jako drewniana, na przełomie XVI i XVII w. Co ciekawe, poświęcona była wówczas św. Markowi, patronowi zbóż i siewów. Św. Jan Nepomucen, pochodzący z Czech męczennik i jeden z najpopularniejszych świętych, szczególnie czczonych w Europie Środkowej, patronuje kapliczce i tutejszym źródłom najprawdopodobniej od przełomu XVIII i XIX w. Święty ten jest m.in. patronem źródeł, mostów, ludzi tonących i orędownikiem podczas powodzi. Druga połowa XVIII w. była dla Kromołowa czasem różnego rodzaju kataklizmów, m.in. ulewnych deszczy i powodzi. W roku 1790 pożar strawił również tę drewnianą kapliczkę. Odbudowano ją w formie murowanej w 1803 r., poświęcając właśnie św. Janowi Nepomucenowi. Gruntowny remont kapliczki przeprowadzono w 1988 r., rozbierając ją do fundamentów i odbudowując z pewnymi zmianami. Obok figury patrona znajduje się tu również figura św. Jacka oraz ołtarz z obrazem św. Tekli. Spod kapliczki wypływa jedno ze źródeł Warty, będącej trzecią z naszych rzek - co do długości (jedno ze źródeł na pocz. XX w. zostało ujęte w wodociąg, zasilający odlewnię żeliwa w Zawierciu, a inne znajduje się w sąsiedztwie nieistniejącego już dworu). Warta płynie stąd wzdłuż krawędzi Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, by następnie przełamać się przez jej północno-zachodnią część, zwaną Wyżyną Wieluńską, gdzie opuszcza województwo śląskie. Jak mówią mieszkańcy, choć Kromołów na przestrzeni wieków często nawiedzały powodzie, to nigdy ich przyczyną nie były wody Warty, której źródeł strzeże Nepomucen. Przez lata źródło ujęte było w ocembrowaną studnię, z której chętnie korzystali mieszkańcy. Św. Jan Nepomucen żył w latach 1350-93. Przyjąwszy święcenia kapłańskie był m.in. kanonikiem przy praskiej katedrze oraz kolegiacie św. Idziego. Studiował prawo kanoniczne w Pradze i Padwie. Był wikariuszem generalnym arcybiskupa Czech, w których panował wówczas Wacław IV Luksemburczyk, znany z niechęci do Rzymu oraz z zagrabiania dóbr kościelnych. Jan Nepomucen był spowiednikiem żony króla, Zofii Bawarskiej, a równocześnie uwikłany był w konflikt tego władcy i arcybiskupa. Po aresztowaniu i torturach kapłan został zrzucony z praskiego Mostu Karola do Wełtawy. Jak podają kronikarze, zginął w obronie tajemnicy spowiedzi, bowiem odmówił ujawnienia chorobliwie zazdrosnemu królowi, z czego spowiada się jego małżonka, Zofia. Św. Jan Nepomucen kanonizowany został w roku 1729. Jest m.in. patronem Pragi, szczerej spowiedzi oraz świętym chroniącym przed powodzią.

Lokalizacja
ulica Filaretów/Siewierska
42-431 Zawiercie
Zawiercie
Jura Krakowsko-Częstochowska
w mieście
Informacje ogólne
: źródła historii, zabytki architektury
Ceny i udogodnienia
: nie dotyczy
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Audiowycieczki z tego miasta

Zapraszamy na audiowycieczkę po Zawierciu!

Pliki dźwiękowe

1340
/Media/Default\.MainStorage/Poi/32m0m5zk.qix\1340.mp3

W pobliżu

Zawiercie
Kościół św. Mikołaja w dzisiejszej zawierciańskiej dzielnicy Kromołów (niegdyś była to odrębna miejscowość) to najstarsza świątynia w mieście. Znajduje się przy ul. Jurajskiej, stanowiącej fragment drogi z Zawiercia do Kroczyc. Nie wiemy kiedy dokładnie powstał pierwszy kromołowski kościół. Świątynię pod wezwaniem św. Mikołaja uznaje się za najprawdopodobniej trzecią na tym miejscu. Zachowany do dziś wygląd obiektu nadany został mu w wyniku przebudów dokonanych w XVI w.
Zawiercie
Kromołów był przez stulecia niewielkim miastem, a od niedawna pozostaje jedną z dzielnic Zawiercia. Wśród kilku zabytków posiada cmentarz żydowski, położony przy ul. Piaskowej. Nekropolia powstała około połowy XVIII wieku. Do dziś na obszarze około 2,2 ha zachowało się prawie 1000 nagrobków oraz dom przedpogrzebowy. Nagrobki mają kształt typowej macewy z inskrypcjami w języku hebrajskim, jidysz i polskim.
Zawiercie
Tuż po wybuchu I wojny światowej tereny Jury Krakowsko-Częstochowskiej stały się widownią zaciekłych walk trzech ścierających się ze sobą armii: niemieckiej i austro-węgierskiej z rosyjską. Szczególnie krwawe batalie toczyły się w listopadzie 1914 roku. Tysiące poległych wówczas żołnierzy pochowano na licznych cmentarzach wojennych. Jeden z nich znajdziemy w dzielnicy Zawiercia – Kromołowie - gdzie pochowano prawie 130 żołnierzy.
Zawiercie
Źródła Czarnej Przemszy znajdują się na wysokości nieco powyżej 400 m n.p.m. w Bzowie, będącym dzielnicą Zawiercia. Rewitalizacja źródeł dokonana została w latach 2001-2004. Przeprowadzono wówczas prace porządkowe, a także zagospodarowano otoczenie, wytyczając ścieżkę dydaktyczną, umożliwiającą zapoznanie się z tym miejscem.
Zawiercie
W Bzowie, dawnej, XIV-wiecznej wsi, stanowiącej obecnie część miasta Zawiercie, obejrzeć możemy parterowy, murowany dwór. Budowla, która wzniesiona została zapewne w XVIII w., podlegała przebudowom, w wyniku których jej kształt znacząco się zmienił. Obecnie dwór wykorzystywany jest na cele mieszkalne. Bzów leży na Szlaku Tysiąclecia, którym w niedługim czasie dotrzeć można do blisko położonego Podzamcza lub do Kromołowa.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Kroczyce
Zajazd położony w malowniczej scenerii Jury Krakowsko-Częstochowskiej oferuje dania kuchni staropolskiej, jurajskiej i m... więcej>>
Zawiercie
Obiekt położony jest w sercu Jury na obrzeżach miasta Zawiercie otoczonymi terenami leśnymi, blisko głównych dróg krajow... więcej>>
Dąbrowa Górnicza
Restauracja Zagłębie Smaku znajduje się na pierwszym piętrze hotelu Holiday Inn w Dąbrowie Górniczej.
Mysłowice
Są takie miejsca gdzie wchodzisz i od razu czujesz się jak w gościnie u przyjaciół.