SZCZEGÓŁY ATRAKCJI TURYSTYCZNEJ

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Drewniany kościół pw. św. Bartłomieja w Smolnicy

Smolnica, leżąca dziś w powiecie gliwickim, w gminie Sośnicowice, jak sugeruje nazwa była miejscowością zamieszkałą tradycyjnie przez węglarzy i smolarzy. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z początków XIII w. W drugiej połowie w. XIV ustanowiono tu parafię. Nie wiadomo, kiedy powstał w Smolnicy pierwszy kościół, ani gdzie się znajdował. Obecna świątynia św. Bartłomieja powstała na samym początku XVII w. jako kościół luterański.

Drewniany kościół św. Bartłomieja znajduje się na cmentarzu. Obiekt ten wznieśli ewangelicy najprawdopodobniej w 1600 lub 1603 r. Niebawem Smolnica podupadła po wojnie trzydziestoletniej. W 1667 r. tutejsza świątynia stała się filialnym kościołem katolickiej parafii pilchowickiej. Nie wiemy natomiast, gdzie znajdował się w Smolnicy pierwszy kościół katolicki (który zapewne zniszczony został podczas wojny trzydziestoletniej). Najstarsze wzmianki o tutejszym kościele datowane są na 1376 i 1447 r. W obu występuje on jako świątynia parafialna. Jednak dalsze jego losy pozostają nieznane. Natomiast według najnowszych badań dendrochronologicznych obecny kościół pochodzi z lat 1776-77. Później był odnawiany w latach 1905–1906 oraz 1937-38. Po wzniesieniu (w latach 1975-79) nowego kościoła parafialnego NMP Królowej, przejął funkcję świątyni pomocniczej. Niestety, z biegiem lat stan techniczny tego obiektu był coraz gorszy. Początkiem zmian na lepsze stały się kompleksowe prace remontowe i konserwatorskie, zapoczątkowane w 2007 r. Obiekt ten, wzniesiony na kamiennej podmurówce, posiada konstrukcję zrębową. Ściany nawy wzmocnione są lisicami. Prostokątna nawa połączona jest z węższym, trójbocznie zamkniętym prezbiterium, które dobudowane zostało około przełomu XVII i XVIII w. Od północnej strony przylega do głównego korpusu zakrystia, powiększona w roku 1905. Od zachodniej znajduje się dobudowana na początku XVIII w. wieża o konstrukcji słupowej i pochyłych ścianach, z kruchtą w przyziemiu. Chór muzyczny wsparty jest na czterech słupach o bogatym profilowaniu. Dwuspadowy dach, jak również ściany kościoła pokryte zostały gontem. Ołtarz, który pochodził z pierwotnego kościoła katolickiego w Smolnicy, a później znajdował się w tutejszej świątyni, by w końcu (w zachowanych częściach) trafić do raciborskiego muzeum, stanowił typowy tryptyk, pochodzący z ok. 1470 r. Centralną część tej późnogotyckiej kompozycji tworzyły rzeźby św. Barbary, Matki Bożej z Dzieciątkiem oraz św. Doroty. W bocznych skrzydłach ołtarza znajdowały się figury dwunastu apostołów. Kościół w Smolnicy leży na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.

Lokalizacja
ulica Kościelna 1
44-153 Smolnica
Sośnicowice
Aglomeracja Górnośląska, Śląsk
w mieście
Kontakt
: 32 235 86 16
: www.bartlomiej-smolnica.gliwice.opoka.org.pl
Informacje ogólne
: kościoły, architektura drewniana, zabytki architektury, zabytki sakralne, źródła historii
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Pliki dźwiękowe

1063
/Media/Default\.MainStorage/Poi/sm505ixu.u2r\1063.mp3

W pobliżu

Żernica
Kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła w Żernicy należy do najlepiej zachowanych drewnianych świątyń na Górnym Śląsku. Według najnowszych badań został zbudowany w 1661 roku, a jego wieża najpewniej już w 1518. Wielką wartość posiada odsłonięta w ostatnich latach barokowa polichromia, namalowana tuż po wybudowaniu kościoła i uzupełniona w pierwszej połowie XVIII wieku. Budowlę wzniesiono w konstrukcji wieńcowej; słupową wieżę nakryto ostrosłupowym hełmem.
Sośnicowice
Parafia w Sośnicowicach, dawnej, targowej osadzie, założonej w XIII w. przez księcia Władysława Opolskiego, jest tak stara jak sama miejscowość. Obecnie stojąca tu świątynia, nosząca wezwanie św. Jakuba Starszego, pochodzi po części z połowy wieku XIV, częściowo zaś jej bryła jest wynikiem XVII-wiecznej przebudowy w stylu barokowym oraz odbudowy dokonanej pod koniec XVIII wieku (po pożarze).
Sośnicowice
Sośnicowice, leżące w powiecie gliwickim, to jedno z najmniejszych miast na Śląsku oraz w ogóle w Polsce. Okoliczności powstania osady nie są dostatecznie wyjaśnione, choć zapewne powstała ona w XIII w. Z biegiem czasu w stopniowo rozwijającej się miejscowości wykształcił się układ przestrzenny, który przetrwał do naszych dni. W rejonie centralnie położonego rynku zachowały się XIX-wieczne domy. Jest tu także kilka innych, znacznie starszych zabytków.
Sośnicowice
Pałac w Sośnicowicach to okazała, późnobarokowa rezydencja, wzniesiona w połowie XVIII w. z inicjatywy Karola Józefa von Hoditza, na miejscu dawnego, średniowiecznego jeszcze zamku. Pomimo zniszczeń wojennych w 1945 r. we wnętrzach budowli zachowały się dekoracje w stylu regencji oraz wczesnego rokoka. Obecnie w pałacu mieści się Dom Pomocy Społecznej „Ostoja”. Gmach, obok którego znajduje się malowniczy park, nie jest udostępniony do zwiedzania.
Pilchowice
Kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela w Pilchowicach został zbudowany w latach 1779-1780 i konsekrowany rok później. Jego fundatorem był właściciel tutejszego, rozległego majątku – hrabia Antoni von Wengersky. Świątynia jest orientowana, postawiona na rzucie prostokąta. Od strony zachodniej wznosi się wieża, przykryta hełmem w kształcie dzwonu. W otoczeniu kościoła znajduje się cmentarz z kilkoma zabytkowymi nagrobkami.
Pilchowice
Najbardziej okazałym zabytkiem Pilchowic są zabudowania byłego klasztoru i szpitala ojców bonifratrów. Powstały one na początku XIX wieku, później zostały rozbudowane i nabrały kształtu neogotyckiego. Pracował tutaj m.in. uznany lekarz i społecznik, Juliusz Roger. W Pilchowicach ostatnie lata życia spędził i został pochowany na przyszpitalnym cmentarzu Konstanty Damrot – ksiądz, nauczyciel i poeta.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Rybnik
Obiekt, dysponujący eleganckim i przestronnym wnętrzem z letnim patio, położony jest w uroczym miejscu nad Zalewem Rybni... więcej>>
Zabrze
Szyb Maciej to zespół obiektów dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Concordia" położony w dzielnicy Zabrza – Maciejowie. Ara... więcej>>
Ornontowice
Cukiernia z tradycjami sięgającymi początku lat 90.

Noclegi

Sośnicowice
Hotel znajduje się przy granicy Gliwic i Sośnicowic, na terenie Otuliny Cysterskiego Parku Krajobrazowego, w odległości 500 m od zjazdu z autostrady A4.
Sośnicowice
Zajazd mający charakter pensjonatu przy zjeździe z autostrady A4 (1 km) w otoczeniu Parku krajobrazowego Cystersów.
Pilchowice
Fürstenhof to stylowy Dworek położony pośród zieleni z dużym, ślicznie zagospodarowanym ogrodem. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się duży park z placem zabaw otoczony starymi drzewami. Nie brakuje tutaj oznakowanych szlaków turystyki pieszej i rowerowej a lasy pełne są uroczych ścieżek. Nasza kuchnia serwuje własne wypieki, konfitury, soki i inne wyroby z owoców pochodzących z naszego własnego sadu. Dla lubiących "leniuchować" mamy leżaki, książki, prasę i gry. Jeśli natomiast preferują Państwo czynny wypoczynek, udostępniamy także rowery.
zobacz więcej