Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Dwór w Dobieszowicach

Dobieszowice, leżące obecnie w gminie Bobrowniki w powiecie będzińskim, istniały prawdopodobnie już na początku XIII wieku. Ziemia siewierska, w której leżały Dobieszowice, do 1443 roku była własnością książąt śląskich, potem, do 1790 r. stanowiła biskupie księstwo siewierskie, po czym przyłączono ją do Rzeczypospolitej. Wieś stanowiła dobra szlacheckie, a jej kolejnymi właścicielami byli: Tarnowscy, Florian Chrząstowski, Hynek Bruntalski, Jaroccy, Frankenbergowie, Piegłowscy, Zalassowscy i Józef Psarski, Jakubowscy, Hencklowie von Donnersmarck.

Późnorenesansowy dwór, usytuowany na wzgórzu w Dobieszowicach, zbudowano na rzucie kwadratu, z kamienia łamanego, a następnie otynkowano. Elewacje, z wyjątkiem zachodniej, są czteroosiowe. Budynek posiada czterospadowy, łamany dach zwany polskim, pokryty gontem. Dwupiętrowy i podpiwniczony dwór przypuszczalnie liczył sobie niegdyś o jedną kondygnację więcej, być może jednak była to jedynie ozdobna attyka. Zbudowany został najprawdopodobniej nie później niż w I połowie XVI wieku, być może przez Jarockich herbu Rawicz, władających Dobieszowicami od 1533 r. do drugiej lub trzeciej dekady XVII w. Według nieudokumentowanych przekazów zbudowano go na miejscu średniowiecznego dworu modrzewiowego, który spłonął. Przez stulecia był wielokrotnie przebudowywany – dość radykalnie układ wnętrz przekształcono w XIX wieku, gdy jego właścicielami byli Donnersmarckowie - słynny ród śląskich magnatów przemysłowych i posiadaczy ziemskich, którzy swą główną rezydencję posiadali w niedalekim Świerklańcu. Budowla zachowała nieliczne renesansowe detale architektoniczne. Należy do nich przede wszystkim kamieniarka okienna i drzwiowa. W piwnicach dworu zachowały się sklepienia kolebkowe, sklepienia krzyżowe na parterze, a w górnych pomieszczeniach - stropy zbudowane z belek.

Przez mieszkańców Dobieszowic gmach nazywany był dworem, dworkiem, belwederem, a nawet ... zamczyskiem. Według legendy połączony był podziemnym korytarzem ze świerklanieckim pałacem Donnersmarcków, leżącym kiedyś o 6 kilometrów na północny zachód od Dobieszowic. Ostatecznie w piwnicach dworu odkryto wejście do wykutego w skale tunelu. Była to najpewniej tzw. "wycieczka" - tajemne wyjście awaryjne dla mieszkańców, na wypadek oblężenia, być może świadczące o pierwotnym, obronnym charakterze budynku.

Dwór od 1953 roku jest wpisany do rejestru zabytków. W latach 1955-1961 usiłowano poprawić stan budynku m.in. wymieniając elementy dachu. W końcu lat sześćdziesiątych XX w. wykonano inwentaryzację dworu w Dobieszowicach. Obiekt znajdował się wtedy „w stanie daleko posuniętego zniszczenia na skutek zawilgocenia i zagrzybienia, mury magistralne korpusu pozbawione większości tynków wykazywały niebezpieczne konstrukcyjnie wybrzuszenia (…), zaś dach nad korpusem głównym posiadał niekompletną więźbę i częściowo uszkodzone pokrycie gontowe.” W latach 1973 – 1975 przeprowadzono kapitalny remont zabytku. Obecnie jest on siedzibą filii Gminnego Ośrodka Kultury - w jego stylowych wnętrzach na parterze umieszczono salę ślubów i salę posiedzeń, zaś na piętrze – bibliotekę. W roku 2008 stało się zadość kilkuletnim prośbom i staraniom Stowarzyszenia „Brynica” z Dobieszowic o nocne oświetlenie elewacji dworu - Gmina Bobrowniki sprawiła obiektowi nocną iluminację, która znakomicie eksponuje w ciemności piękną, masywną bryłę gmachu. 

Lokalizacja
ulica ul. Kościuszki 21
42-583 Dobieszowice
Bobrowniki
Aglomeracja Górnośląska
na wsi
Informacje ogólne
: zamki/pałace/dwory
Dostępność
: cały rok
: w budynku mieści się instytucja publiczna
Atrakcje
Trasy
Galerie

Pliki dźwiękowe

0402
/Media/Default\.MainStorage/Poi/ze03gzpm.kgo\0402.mp3

W pobliżu

Dobieszowice
Schron bojowy nr 52 Obszaru Warownego „Śląsk” w Dobieszowicach to doskonale zachowany element polskiego pasa umocnień, który został zbudowany w okresie międzywojennym wzdłuż granicy polsko-niemieckiej, jako ochrona najbardziej uprzemysłowionego regionu kraju – Górnego Śląska. Stowarzyszenie Na Rzecz Zabytków Fortyfikacji „Pro Fortalicium” wyremontowało schron i utworzyło w nim izbę muzealną, w której dowiemy się jak żyła załoga schronu, co stanowiło jego uzbrojenie i wielu innych ciekawostek.
Bobrowniki
Bobrownicki kościół stanowi najstarszy zabytek architektury drewnianej powiatu będzińskiego. Świątynia wzniesiona została z początkiem XVI w. Do rejestru zabytków wpisano ją razem z murowanym ogrodzeniem i cmentarzem. Jej budowla, która przez ostatnie lata - po wybudowaniu w Bobrownikach nowego kościoła - była nieużywana, obecnie jest w remoncie. Obiekt znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.
Piekary Śląskie
Na obszarze dzisiejszych Piekar Śląskich znajdują się niezwykle ciekawe fortyfikacje polskie z czasów przed II wojną światową. Są to schrony bojowe Obszaru Warownego „Śląsk”, które miały bronić tego regionu przemysłowego w razie agresji niemieckiej. Zachowane do dziś umocnienia, w liczbie 24, wchodziły w skład punktu oporu 298, grupy bojowej „Brzeziny” i punktu oporu 304,7. W unikatowym schronie w dzielnicy Kamień Stowarzyszenie „Pro Fortalicium” urządziło izbę muzealną.
Piekary Śląskie
Kalwaria Piekarska jest jednym z najbardziej znanych miejsc pątniczych w Polsce. Została wybudowana pod koniec XIX wieku na wzgórzu Cerekwica, które sąsiaduje z Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w Piekarach Śląskich. Składają się na nią stacje Drogi Krzyżowej, neogotycki kościół kalwaryjski Zmartwychwstania Pańskiego oraz szereg innych kaplic i stacji, związanych z tematyką pasyjną.
Piekary Śląskie
Bazylika w Piekarach Śląskich jest jednym z największych sanktuariów śląskich, a równocześnie jednym z bardziej znanych w całym kraju ośrodków kultu maryjnego. Tutejsze Sanktuarium NMP Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej znane jest przede wszystkim z organizowanych już od czasów międzywojennych majowych pielgrzymek mężczyzn oraz sierpniowych pielgrzymek kobiet. W każdej z nich uczestniczy 80-120 tysięcy pielgrzymów, głównie z obszaru Górnego Śląska.
Piekary Śląskie
Budynek I Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Jana III Sobieskiego w Piekarach Śląskich, stojący przy ul. Gimnazjalnej, jest ładnym przykładem architektury modernistycznej, popularnej w autonomicznym województwie śląskim w okresie międzywojennym. Gmach z charakterystycznym, zaokrąglonym i przeszklonym ryzalitem zaprojektował światowej sławy architekt, Karol Schayer, a został zbudowany w latach 1930-1933.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Katowice
Restauracja Kuchnia Otwarta specjalizuje się w potrawach tradycyjnej kuchni polskiej, a wszystkie serwowane dania opiera... więcej>>
Katowice
Restauracja sunlight to wizytówka hotelu, dostępna nie tylko dla gości hotelowych. Wypełniona światłem i otwarta, choć j... więcej>>
Katowice
Moodro restaurant to niepowtarzalny lokal w starej maszynowni należącej do Muzeum Śląskiego w Katowicach. Tradycje nasze... więcej>>
Dąbrowa Górnicza
Restauracja Zagłębie Smaku znajduje się na pierwszym piętrze hotelu Holiday Inn w Dąbrowie Górniczej.

Noclegi

Piekary Śląskie
Hotel "Pałac Wiśniewski", znajduje się w centrum Piekar Śląskich, w bezpośrednim sąsiedztwie Sanktuarium, hotel jest przygotowany na organizację konferencji, spotkań biznesowych od kilku do 100 osób.
zobacz więcej

Gastronomia

Piekary Śląskie
Historia Zajazdu Myśliwskiego "Pod Lasem" zaczyna się w 1846 roku, wówczas znajdował się tutaj domek myśliwski należący do rodziny Donersmarcków.
Piekary Śląskie
Restauracja znajduje się w Hotelu "Imperium" w Piekarach Śląskich, w menu potrawy kuchni międzynarodowej, dania regionalne, i polskie przyrządzane według tradycyjnych receptur.
Piekary Śląskie
Restauracja jest usytuowana na osiedlu Buczka w Piekarach Śląskich, oferuje kuchnię narodową opartą na najwyższej jakości sprawdzonych recepturach oraz kuchnię włoską.
zobacz więcej