Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Grób cadyka Bidermana w Lelowie

W XVIII wieku Rzeczpospolita była tyglem narodów i wyznań. Wśród nich Żydzi pełnili niepoślednią rolę, głównie na ziemiach wschodnich. Tam właśnie narodził się niezwykły ruch religijny – chasydyzm, odwołujący się do mistycznej więzi z Bogiem, chwalący Go śpiewem i tańcem. Szczególną czcią chasydzi obdarzali tzw. cadyków, czyli świątobliwych. Byli to mędrcy, do których udawano się po rady w sprawach wiary i życia codziennego; ufano, że mają dar sprawiania cudów. Z biegiem lat wielu cadyków założyło swoiste dynastie. Dawid Biderman (lub Lelower) był właśnie jednym z takich mędrców. Urodził się w Lelowie w 1746 roku; tamże zmarł - 28 stycznia 1814. Sława jego nie znała granic. Ponoć nawet Napoleonowi przepowiedział klęskę w Rosji. I choć jego syn przeniósł siedzibę dynastii do Jerozolimy, do lelowskiego grobu (czyli ohelu) cadyka pielgrzymowali chasydzi aż do wybuchu II wojny światowej. Zdawało się, że holocaust zniweczył tę tradycję. W 1988 roku odżyła jednak na nowo. Odnaleziono wówczas grób cadyka na... zapleczu jednego ze sklepów Gminnej Spółdzielni (przed laty był to teren żydowskiego cmentarza). Odtąd, corocznie, zimą pojawiają się w Lelowie charakterystyczni, na czarno ubrani, pielgrzymi. Przybywają, by od czwartkowego wieczoru, poprzez szabat, świętować tzw. jorcajt (rocznicę śmierci). Modlą się, śpiewają i tańczą, a na grobie cadyka pozostawiają karteczki z wypisanymi prośbami. Od niedawna teren z ohelem cadyka Bidermana należy do żydowskiej fundacji. Zabudowania Gminnej Spółdzielni na terenie cmentarza zburzono, a ohel cadyka umieszczono w nowo zbudowanym niewielkim budyneczku. W sąsiedztwie znajduje się dawna synagoga, użytkowana w czasie dorocznego jorcajt.

Lokalizacja
ulica Ogrodowa 7
42-235 Lelów
Lelów
Jura Krakowsko-Częstochowska
w mieście
Kontakt
: 34 355 00 47 (Gminny
: http://dziedzictwo.ekai.pl/@@lelow_grob_cadyka_biedermanna
Informacje ogólne
: zabytkowe cmentarze
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok

do uzgodnienia telefonicznie

Atrakcje
Trasy
Galerie

Pliki dźwiękowe

0681
/Media/Default\.MainStorage/Poi/ihlgwpqk.tay\0681.mp3

W pobliżu

Lelów
Lelów, miejscowość gminna, położona w północno-wschodniej części województwa śląskiego, cieszył się prawami miejskimi od początku XIV do drugiej połowy XIX wieku. W dzisiejszym miejscu miasto ulokowano na polecenie króla Kazimierza Wielkiego. Do dnia dzisiejszego zachował się czytelny średniowieczny układ urbanistyczny, z niemal kwadratowym rynkiem, wychodzącymi z jego narożników ulicami oraz śladami murów obronnych i wież bramnych.
Lelów
Sanktuarium Matki Bożej Pocieszycielki Lelowskiej związane jest z parafialnym kościołem pw. św. Marcina. Pierwotna świątynia wzniesiona została tu w XIV w. Odbudowana po pożarze w 1638 r., ponownie spłonęła w 1939 - podpalona przez wkraczających do Polski żołnierzy niemieckich. Obraz Matki Bożej, czczonej w tutejszym sanktuarium, stanowiący replikę pierwotnego, XVII-wiecznego, wykonał Czesław Ćwinarowicz w 1948 r. dla odbudowanego wówczas kościoła.
Staromieście
Staromieście to najstarsza i pierwotna część Lelowa, będącego tzw. miastem wędrującym, które w XIV w. zmieniło swoją lokalizację. Tutejszy kościół nie jest pierwszym na swoim miejscu, gdyż parafia istniała tu przypuszczalnie już w XI w. Dzisiejsza świątynia to obiekt wzniesiony w XIV w., a w kolejnych stuleciach ulegający kilku przebudowom, które gruntownie zmieniły jego wygląd. We wnętrzu znajduje się m.in. XV-wieczna, gotycka, kamienna rzeźba Madonny z Dzieciątkiem.
Lelów
Białka Lelowska jest krótkim lewym dopływem Pilicy, którego źródła znajdują się we wsi Irządze, a ujście w Koniecpolu. Rzeka płynie głównie wśród pól i łąk, rzadziej pokonując tereny leśne. Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk Białka Lelowska w ramach sieci Natura 2000 obejmuje ponad 7 ha powierzchni pomiędzy Białką Wielką a Wąsoszem. Na tym odcinku rzeka zachowała piaszczyste dno i czyste wody, w których żyje pstrąg potokowy. Spotkamy tu także m.in. bobry i wydry.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Kroczyce
Zajazd położony w malowniczej scenerii Jury Krakowsko-Częstochowskiej oferuje dania kuchni staropolskiej, jurajskiej i m... więcej>>
Zawiercie
Obiekt położony jest w sercu Jury na obrzeżach miasta Zawiercie otoczonymi terenami leśnymi, blisko głównych dróg krajow... więcej>>
Częstochowa
Dwupoziomowy lokal kusi własnym produkowanym na miejscu piwem oraz wyjątkową kuchnią z kultowymi już daniami regionalnym... więcej>>
Częstochowa
Restauracja znajduje się w samym centrum miasta, w zabytkowych piwnicach Ratusza Częstochowskiego.