Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Pomnik Dziewięciu z Wujka oraz Muzeum–Izba Pamięci Kopalni Wujek w Katowicach

Pacyfikacja kopalni „Wujek” dokonana została w pierwszych dniach stanu wojennego, wprowadzonego przez generała Wojciecha Jaruzelskiego 13 grudnia 1981 roku, w celu zahamowania demokratycznych i wolnościowych przemian, które rozpoczęły się rok wcześniej pod hasłem ruchu społecznego skupionego wokół „Solidarności”. Przemiany te w oczywisty sposób godziły w interesy partii komunistycznej, która przeciw narodowi posłała milicję i wojsko, dokonując masowych aresztowań. 13 grudnia do pracujących na nocnej zmianie górników dotarły wieści o zatrzymaniach i pobiciach. Po odprawionej na życzenie górników przez ks. Henryka Bolczyka mszy św., podjęto decyzję o strajku, dopóki nie zostanie zwolniony przewodniczący zakładowej „Solidarności” Jan Ludwiczak. Negocjacje nie przyniosły nic. Gdy dotarły wieści o brutalnych pacyfikacjach innych strajkujących zakładów, zaczęto wznosić barykady. Górników wspierali mieszkańcy pobliskiego osiedla. 16 grudnia czołgi i wozy bojowe zajęły pozycje przed kopalnią. Oddziały ZOMO (Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej) i innych formacji dokonały ataku na zgromadzonych mieszkańców oraz przystąpiły do pacyfikacji. Podczas walk oddziały kilkakrotnie bezskutecznie usiłowały zdobyć kopalnię. Górnikom udało się nawet unieruchomić jeden z pojazdów pancernych. W pewnym momencie do górników otworzono ogień z broni palnej. Zastrzelono sześć osób, kolejne trzy zmarły w szpitalu. Funkcjonariusze zatrzymywali nawet karetki pogotowia, dokonując pobić rannych górników oraz personelu medycznego. Śmierć poniosło dziewięciu górników: Jan Stawisiński, Joachim Gnida, Józef Czekalski, Krzysztof Giza, Ryszard Gzik, Bogusław Kopczak, Andrzej Pełka, Zbigniew Wilk, Zenon Zając. Wkrótce Służba Bezpieczeństwa zatrzymała przywódców strajku, z których kilku skazano na więzienie. Komunistyczna prokuratura umorzyła natomiast bardzo szybko śledztwo w sprawie śmierci górników, zacierając dowody. Stan wojenny i jego następstwa, przynosząc około stu ofiar śmiertelnych oraz szereg represji, przyczyniły się do osłabienia morale społeczeństwa. Szereg osób wyemigrowało, a katastrofalny stan gospodarki jeszcze bardziej się pogłębił. Po upadku PRL miały szansę rozpocząć się procesy winnych zbrodni. Ciągnęły się one latami. Pierwszy proces, z lat 1991-97, przyniósł uniewinnienia i umorzenia, podobny efekt miał też proces drugi. Dopiero w trzecim, w 2007 r., skazano kilkunastu sprawców na przeważnie niewielkie kary pozbawienia wolności. Długo trwały procesy ponoszącego główną odpowiedzialność generała Czesława Kiszczaka, zasłaniającego się złym stanem zdrowia (podobnie jak sądzony gen. Jaruzelski, notorycznie nieobecny na sali sądowej). Symbolicznym było skazanie 12 stycznia 2012 r. Czesława Kiszczaka z tytułu „członkostwa w związku przestępczym o charakterze zbrojnym”, za jaki uznano Wojskową Radę Ocalenia Narodowego, która wprowadziła stan wojenny (choć był to śmiesznie niski wyrok w zawieszeniu).

Lokalizacja
ulica W. Pola 65
40-596 Katowice
Katowice
Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Kontakt
: 032 208 55 33
: dziewieciu-wujka@o2.pl
Informacje ogólne
: muzea
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok

poniedziałek, środa, czwartek, piątek 9:00-15:00
wtorek 9:00-17:00

Atrakcje
Trasy
Galerie

Audiowycieczki z tego miasta

Zapraszamy na audiowycieczkę po Katowicach!
Zapraszamy na audiowycieczkę po Katowicach!
We invite you to an audio tour of Katowice.

Pliki dźwiękowe

0585
/Media/Default\.MainStorage/Poi/n1mfnwrj.dzz\0585.mp3

W pobliżu

Katowice
Park im. Tadeusza Kościuszki w Katowicach jest największym parkiem miejskim w stolicy Górnego Śląska. Początki kształtowania tego ogrodu, na terenach położonych na południe od centrum Katowic, sięgają przełomu XIX i XX wieku. Założony wówczas park nazwano Południowym, zmieniając jego nazwę w 1925 roku na Tadeusza Kościuszki. Obecnie powierzchnia parku wynosi 72 ha – spotkamy tutaj niemal 100 gatunków drzew i krzewów, a także pamiątki historyczne - np. wieżę spadochronową czy drewniany kościół św. Michała Archanioła.
Katowice
Drewniany kościółek, stojący w najwyższym punkcie Parku Kościuszki w Katowicach-Brynowie, to budowla wzniesiona na początku XVI w. i przeniesiona w to miejsca w 1938 roku z Syryni w powiecie rybnickim. Jest to zarazem najstarszy zabytek architektury na terenie Katowic. Obok kościoła znajduje się wolnostojąca, XVII-wieczna dzwonnica, przeniesiona tu wraz ze świątynią, a całość zespołu otoczona jest stylowym, drewnianym parkanem z trzema bramami. Kościół przeniesiono tu z inicjatywy ówczesnego prezydenta miasta Adama Kocura - późniejszego księdza. Obiekt leży na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.
Katowice
Kościół pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła w Katowicach został zbudowany na przełomie XIX i XX wieku, jako siedziba drugiej parafii rzymskokatolickiej w mieście. Twórca planu architektonicznego, diecezjalny radca budowlany Joseph Ebers z Wrocławia, zaprojektował go w stylu neogotyckim. Świątynię wzniesiono z cegły, na planie krzyża łacińskiego. Co ciekawe, w latach 1925-1957 pełniła ona funkcję kościoła katedralnego diecezji katowickiej.
Katowice
Historia wielkoprzemysłowych Katowic od momentu uzyskania statusu miasta w 1865 r. nierozerwalnie związana jest z obecnością Żydów. W tym czasie społeczność żydowska zyskała wielkie znaczenie, zarówno na polu gospodarczym, jak i w życiu społecznym. Swój kirkut młoda katowicka gmina żydowska założyła w 1868 roku przy ul. Kozielskiej. Wśród 1500 zachowanych do dziś nagrobków znajdują się piękne grobowce zasłużonych rodów żydowskich, m.in. Gruenfeldów, Goldsteinów, Panofskych i wielu innych.
Katowice
W 1934 roku ukończono w Katowicach budowę gmachu Urzędu Skarbowego. Budynek stanowił ewenement na skalę europejską - ów „drapacz chmur” nie dość, że był wówczas najwyższym, 17-kondygnacyjnym, budynkiem w Polsce i jednym z najwyższych w Europie, to na dodatek wzniesiono go w - rewolucyjnej naówczas - technologii szkieletu stalowego. Projekt architektoniczny przygotował Tadeusz Kozłowski, a stalową konstrukcję opracował profesor Stefan Bryła.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Katowice
Restauracja sunlight to wizytówka hotelu, dostępna nie tylko dla gości hotelowych. Wypełniona światłem i otwarta, choć j... więcej>>
Katowice
Moodro restaurant to niepowtarzalny lokal w starej maszynowni należącej do Muzeum Śląskiego w Katowicach. Tradycje nasze... więcej>>
Katowice
Restauracja Kuchnia Otwarta specjalizuje się w potrawach tradycyjnej kuchni polskiej, a wszystkie serwowane dania opiera... więcej>>
Tychy
W ciepłym i eleganckim wystroju oferujemy Państwu wyśmienitą kuchnię z tradycyjnymi i wyszukanymi potrawami, zawsze smac... więcej>>

Noclegi

Katowice
Obiekt noclegowy mieści się w secesyjnej kamienicy z początku XX wieku.
Katowice
Hotel Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach dysponuje 47 miejscami noclegowymi w pokojach z łazienkami.
Katowice
Zajazd Sportowy usytuowany jest w odległości 700 metrów od autostrady A4, a zaledwie 2 km dzielą go od centrum Katowic.
zobacz więcej

Gastronomia

Katowice
Restauracja oferuje bogate menu lekkich przekąsek, dań na ciepło, deserów.
Katowice
Nasza restauracja kontynuuje rozpoczętą przed niemal wiekiem rodzinną tradycję, zapoczątkowaną przez nestora rodu, Leopolda, wybitnego cenionego specjalistę kulinarnego, wielokrotnie nagradzanego tytułem „kucharza doskonałego”.
zobacz więcej