Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Pomnik „Porozumienia Jastrzębskiego” w Jastrzębiu Zdroju

„Porozumienie Jastrzębskie” 3 września 1980 r. podpisane zostało przez Komisję Rządową oraz Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego, którego przewodniczącym był Jarosław Sienkiewicz. Strajkujący górnicy do słynnych 21 postulatów wysuniętych przez załogi zakładów Wybrzeża dołączyli własne, dotyczące spraw płacowych, socjalno-bytowych oraz związanych z organizacją pracy. Władze zaakceptowały wówczas m.in. postulat wprowadzenia wolnych sobót i niedziel, zaliczenie pylicy płuc do chorób zawodowych, a także poprawę zaopatrzenia sklepów - co miało niebagatelne znaczenie w wadliwie działającej, centralnie sterowanej gospodarce PRL. Na mocy porozumień przedstawiciele władz oraz załogi czuwać mieli nad realizacją postanowień i dopilnować, by nie stosowano wobec strajkujących górników jakichkolwiek represji. Porozumienia te należały do czterech, zawartych w sierpniu i wrześniu 1980, zwanych później Porozumieniami Sierpniowymi. Wydarzenia te miały niebagatelne znaczenie moralne dla społeczeństwa, które żyjąc w niesuwerennym kraju, pod rządami partii komunistycznej, po raz kolejny upomniało się o swoje prawa. Jednym z impulsów do tych wydarzeń był wybór papieża Jana Pawła II w 1978 roku. Latem 1980 rozpoczął się niespotykany na dotychczasową skalę ruch społeczny, którego symbolem była rejestracja związku zawodowego „Solidarność”. Kilkunastomiesięczny okres względnej wolności związany był choćby ze złagodzeniem cenzury oraz ograniczeniem represji komunistycznego reżimu. Choć okres ten zakończył się 13 grudnia 1981 roku wprowadzeniem stanu wojennego, to ówczesny narodowy zryw stanowił jedno z ogniw długiego łańcucha wydarzeń, których finałem był upadek komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej. O tym, jak władze PRL w istocie podchodziły do porozumień ze społeczeństwem, mogą świadczyć wydarzenia mające miejsce na terenie tutejszej kopalni po wprowadzeniu stanu wojennego. Wówczas, nocą 13 grudnia, na wieść o aresztowaniach członków „Solidarności”, część z nich - pozostająca na wolności - ukryła się w kopalni, której załoga rozpoczęła strajk okupacyjny. 15 grudnia 1981 doszło do pacyfikacji zakładu przez siły milicji i wojska, które dokonywały kilkakrotnych ataków na bramy przy pomocy czołgów. Kopalnia „Manifest Lipcowy” była pierwszym z miejsc, w których władza użyła wówczas przeciw robotnikom ostrej amunicji. O perfidii i okrucieństwie władz PRL świadczyć może fakt utrudniania dostępu do rannych przybyłemu na miejsce pogotowiu oraz próby tuszowania sprawy: skonfiskowanie przez funkcjonariuszy SB kul wyjętych z ran górników.

Lokalizacja
ulica Rybnicka
44-335 Jastrzębie-Zdrój
Jastrzębie-Zdrój
Region Rybnicko-Raciborski
w mieście
Informacje ogólne
: pomniki
Ceny i udogodnienia
: nie dotyczy
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Zobacz też wirtualne wycieczki

Pliki dźwiękowe

0514
/Media/Default\.MainStorage/Poi/2jbejxff.cj5\0514.mp3

W pobliżu

Jastrzębie-Zdrój
Rodzina Witczaków zapisała się w historii jastrzębskiego uzdrowiska. Koniec XIX i pierwsze czterdzieści lat XX wieku - czas ich zarządzania zdrojem - nazywane są złotymi latami Jastrzębia-Zdroju. Nestor rodu, Mikołaj Witczak, pochodził z Wielkopolski. Zmarł w 1918 roku, w swoim ukochanym kurorcie i został pochowany w kaplicy grobowej na cmentarzu parafialnym przy Diecezjalnym Sanktuarium Opatrzności Bożej w Jastrzębiu-Zdroju. Później obok ojca spoczął syn, Józef Antoni Witczak oraz jego żona Krystyna.
Jastrzębie-Zdrój
Pierwsze wzmianki o kościele pod wezwaniem świętej Katarzyny Aleksandryjskiej pochodzą z protokołu powizytacyjnego sporządzonego w roku 1652. Świątynia, po pożarze w 1811, została odbudowana, w 1825, jako budowla późnobarokowa z elementami klasycystycznymi. W świątyni, będącej dziełem fundatorów - rodziny Strachwitzów - znajduje się m.in. trójkątny obraz z Okiem Opatrzności Bożej z końca XVIII w., ambona, chrzcielnica, obraz św. Katarzyny oraz wsparty na arkadach, murowany chór muzyczny. W 2012 r. arcybiskup katowicki ustanowił kościół Sanktuarium Opatrzności Bożej.
Jastrzębie-Zdrój
Galeria Historii Miasta w Jastrzębiu-Zdroju jest najlepszym miejscem do poznania historii tego młodego organizmu miejskiego. Galerię do życia powołano w roku 2002, ale od 2010 - w nowej, odpowiedniej dla siebie siedzibie (dawnych Łazienkach II) - można oglądać wystawy stałe i czasowe. Ekspozycje obejmują dzieje tutejszego górnictwa węglowego oraz prezentację wnętrza tradycyjnej kuchni śląskiej.
Jastrzębie-Zdrój
Kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych w Jastrzębiu-Zdroju znajduje się w dzielnicy Szeroka, w północnej części miasta. Parafia w Szerokiej została erygowana na przełomie XIII i XIV wieku. Do końca XVIII wieku wiernym służył niewielki, drewniany kościół. Murowany zbudowano w latach 1796-1801. Nową świątynię wzniesiono w stylu barokowo-klasycystycznym. We wnętrzu znajduje się zabytkowe wyposażenie - głównie z XVIII i XIX wieku.
Jastrzębie-Zdrój
Jastrzębski kościół Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła, zwany też kościołem „Na Górce”, to budowla wzniesiona w drugiej połowie lat 70-tych XX w. Tutejszą parafię erygowano w 1980 r. Z powodu oryginalnej, nowoczesnej architektury, kościół ten określany jest nieraz, z przymrużeniem oka, jako silos. Jest jednym z miejsc związanych z pokojową walką, podjętą przez polskie społeczeństwo, po pamiętnym zrywie Solidarności w 1980 r.
Jastrzębie-Zdrój
Bzie, stanowiące obecnie część Jastrzębia Zdroju leżącą we wschodniej części miasta, to dawna samodzielna miejscowość, wzmiankowana w 1293 r. Dzieli się na trzy części: Bzie Zameckie, Bzie Górne i Bzie Dolne. W Zameckim znajduje się późnorenesansowy dwór obronny, wzniesiony w pierwszej połowie XVII w., a także fragmenty dawnego parku dworskiego z wiekowymi, pomnikowymi okazami dębów. Przez Bzie przebiega kilka szlaków pieszych i rowerowych.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Pawłowice
Restauracja na ziemi Śląskiej przy drodze krajowej nr 81 na trasie Wisła-Katowice w bezpośrednim sąsiedztwie stacji pali... więcej>>
Wodzisław Śląski
Restauracja znanego śląskiego kucharza Remigiusza Rączki, serwująca tradycyjne dania śląskie, ale nie tylko.
Pszczyna
Tradycja Karczmy w Brzeźcach sięga 1640 roku. Dziś lokal jest kontynuacją rodzinnej tradycji i słynie ze znakomitej śląs... więcej>>
Orzesze
W zajeździe, który funkcjonuje jako Dom Śląskiej Kultury, oprócz spróbowania znakomitych dań kuchni śląskiej można wziąć... więcej>>

Noclegi

Jastrzębie-Zdrój
Hotel Kallon*** to luksusowy, a jednocześnie zaciszny i przytulny hotel położony na obrzeżach miasta (wjazd na autostradę A1 oddalony jest zaledwie o 3 km), gwarantujący swym gościom domową atmosferę. Na terenie całego obiektu dostępne jest bezpłatne Wi-fi, dla osób lubiących zagłębić się w lekturze przygotowaliśmy zestaw książek dostępny w każdym pokoju.
Jastrzębie-Zdrój
Dąbrówka to wyjątkowy hotel z bogatą historią. Budynek, w którym obecnie mieści się hotel został zbudowany 1905 roku i pełnił funkcję Sanatorium. Jastrzębie Zdrój znane było ówcześnie jako największe i najczęściej uczęszczane uzdrowisko Beskidu Śląskiego. W roku 1997 gruntownie zmodernizowano wnętrza dla celów hotelowych, zachowując zabytkowy charakter obiektu.
zobacz więcej

Gastronomia

Jastrzębie-Zdrój
Restauracja "Stary Zdrój" to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na kulinarnej mapie Jastrzębia. Zwraca uwagę eleganckimi wnętrzami w zabytkowej piwnicy. Menu podawane u nas jest połączeniem kuchni śródziemnomorskiej, oraz tradycyjnej polskiej. "Stary Zdrój" to miejsce wyjątkowe zarówno na uroczystości rodzinne, spotkania biznesowe jak również na intymne spotkanie dla zakochanych.
Jastrzębie-Zdrój
Stylizowane wnętrza i niepowtarzalny klimat tej hotelowej restauracji stanowią wymarzone miejsce na biznes lunch, obiad rodzinny czy spotkanie z przyjaciółmi przy lampce wyśmienitego wina oraz na zorganizowanie niezapomnianego przyjęcia weselnego.
Pawłowice
Pizzeria Papryczka specjalizuje się w produkcji ciasta z oryginalnej włoskiej receptury Oferujemy różnorodne rodzaje pizzy na cienkim lub grubym cieście w zależności od indywidualnych upodobań klienta.
zobacz więcej