SZCZEGÓŁY ATRAKCJI TURYSTYCZNEJ

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Cmentarz Hutniczy w Gliwicach

Powstanie Królewskiej Odlewni Żeliwa w 1798 roku było punktem przełomowym w dziejach Gliwic. Wówczas właśnie rozpoczął się proces gwałtownego uprzemysłowienia miasta. Do Gliwic zjechali wybitni specjaliści – hutnicy i artyści-modelarze, którzy zajęli szczególne miejsce w miejskiej społeczności. Dla nich zarząd huty założył cmentarz – nazwany Hutniczym. Nekropolia powstała najpewniej w 1808 roku, na niewielkiej działce położonej w pobliżu huty. Obecnie teren ten zajmuje 0,57 ha. Cmentarz założono na planie prostokąta. Jego układ był bardzo klarowny: główna aleja pośrodku i kilka alejek poprzecznych. W centrum, na głównej alei, stanął – zachowany do dziś – żeliwny krzyż. Przed nim po obu stronach alei umieszczono rzeźby czuwających lwów. Za krzyżem, do czasów powojennych znajdowała się najbardziej okazała budowla cmentarna – zbudowany w 1833 roku grobowiec starosty górniczego Ferdynanda von Einsiedela. Grób zaprojektowano w stylu neoklasycystycznym, z kolumnami w porządku doryckim. Jednak największą ozdobą nekropolii były nagrobki, wykorzystujące artystyczną produkcję huty: tablice z nazwiskami, krucyfiksy, obeliski, kapliczki, misterne ogrodzenia. W 1846 roku na cmentarzu spoczął szkocki wynalazca i przedsiębiorca, założyciel wielu zakładów na Śląsku – John Baildon. Pochowano tutaj również wybitnego rzeźbiarza, wieloletniego współpracownika Królewskiej Odlewni Żeliwa – Theodora Kalidego oraz Carla Schotteliusa, twórcę najstarszego obecnie w Europie wiszącego mostu całkowicie wykonanego z żelaza W gorącym czasie plebiscytu i powstań śląskich, na cmentarzu doszło do tragedii. W 1922 roku wybuch nielegalnego składu amunicji niemieckiej formacji Selbstschutz, spowodował śmierć wielu żołnierzy francuskich, nadzorujących stosunki polsko-niemieckie, a także zniszczenie kaplicy grobowej hrabiego von Einsiedela. Podczas wojny i w okresie tuż po niej na cmentarzu chowano ofiary hitlerowców, działań wojennych, terroru Armii Czerwonej oraz zmarłych na tyfus w polskim obozie dla niemieckich przesiedleńców. Po wojnie chowano tu także repatriantów. Ostatni pochówek miał miejsce w roku 1949. Do największej dewastacji doszło w latach 50. ubiegłego wieku, kiedy zapoczątkowano akcję skuwania niemieckich napisów z nagrobków. Później rozkradziono żeliwne elementy praktycznie wszystkich grobów. Obecnie, siłami społecznymi członków i sympatyków stowarzyszenia Gliwickie Metamorfozy, na cmentarzu trwają prace rekonstrukcyjne. Odtworzono część zabytkowych nagrobków i umieszczono tablice informacyjne o historii obiektu i pochowanych na nim osobach.
Lokalizacja
ulica Robotnicza 6
44-100 Gliwice
Gliwice
Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Informacje ogólne
: zabytkowe cmentarze
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Audiowycieczki z tego miasta

Zapraszamy na audiowycieczkę po Gliwicach!
Zapraszamy na przygotowaną specjalnie dla dzieci audiowycieczkę po Gliwicach!
Zapraszamy na przygotowaną specjalnie dla dzieci audiowycieczkę po centrum Gliwic!
Wir laden Sie herzlich zu einer Audiotour durch Gliwice ein!

Pliki dźwiękowe

0432
/Media/Default\.MainStorage/Poi/ojx5luiq.zi4\0432.mp3

W pobliżu

Gliwice
Gmach dzisiejszego Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki Politechniki Śląskiej w Gliwicach zaliczany jest do najefektowniejszych na Śląsku manifestacji niemieckiej architektury funkcjonalistycznej, wzbogaconej elementami ekspresjonistycznymi. Budynek został wzniesiony w latach 1927-1930, na potrzeby Państwowego Wyższego Liceum im. Josepha von Eichendorffa. Jego projekt opracowano pod kierunkiem miejskiego radcy budowlanego, Karla Schabika.
Gliwice
Kościół pod wezwaniem Chrystusa Króla w Gliwicach należy do najciekawszych międzywojennych realizacji budownictwa sakralnego na terenie Śląska. Świątynię wzniesiono w dzielnicy Zatorze w latach 1934-35. Powstała z cegły, według projektu architekta Karla Mayra. Nadał on świątyni kształt ekspresjonistyczno-modernistyczny. We wnętrzu bardzo interesujące są, zachowane z pierwotnego wystroju, cztery przedwojenne witraże oraz fresk przedstawiający Chrystusa Króla (autorstwa Karla Platzka).
Gliwice
Muzeum Geologii Złóż im. Czesława Poborskiego w Gliwicach mieści się w budynku Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej. Pierwsza ekspozycja zbiorów, w trzech salach, miała miejsce w roku 1961. Do najcenniejszych kolekcji należą zbiory ks. Leopolda Szersznika, skamieniałości z Górnego Śląska, okazy rud metali, eksponaty paleozoologiczne, flory karbońskiej, meteorytów żelaznych, oraz tzw. kolekcja chabarowska.
Gliwice
Kościół pod wezwaniem Świętej Rodziny w Gliwicach, w dzielnicy Zatorze, został zbudowany w latach 1899-1901, kiedy na tych rolniczych dotychczas terenach pomiędzy Gliwicami i Zabrzem rozwijał się dynamicznie przemysł ciężki, a obok fabryk budowano osiedla robotnicze. Kościół, w stylu neogotyckim, na planie krzyża greckiego, wzniesiono dzięki funduszom właściciela pobliskiej huty (niegdyś „Gliwice”, później „1 maja”) Oscara Huldschinsky’ego.
Gliwice
„Czerwona Chemia” to popularna nazwa gmachu Wydziału Technologii i Inżynierii Chemicznej Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Budynek został wzniesiony w latach 1906-1907 według projektu radcy budowlanego Wilhelma Kranza, na potrzeby Królewskiej Szkoły Budowy Maszyn i Hutnictwa. Stylistycznie prezentuje on modny na początku XX wieku neogotyk, nawiązujący do późnośredniowiecznej architektury północnych Niemiec.
Gliwice
Szarą Chemią” zwykło się nazywać budynek Wydziału Chemii Politechniki Śląskiej przy ul. ks. Marcina Strzody. Pierwotnie wzniesiono go w 1911 roku jako szkołę średnią dla chłopców i dziewcząt. Budowlę zaprojektowano w stylu neorenesansu niemieckiego, a swoje dzisiejsze popularne miano zawdzięcza licowaniu ścian szarą cegłą. W latach 20. ubiegłego wieku szkołę rozbudowano o jedno skrzydło - tym razem w stylu wczesnego modernizmu.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Zabrze
Szyb Maciej to zespół obiektów dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Concordia" położony w dzielnicy Zabrza – Maciejowie. Ara... więcej>>
Ornontowice
Cukiernia z tradycjami sięgającymi początku lat 90.
Rybnik
Obiekt, dysponujący eleganckim i przestronnym wnętrzem z letnim patio, położony jest w uroczym miejscu nad Zalewem Rybni... więcej>>