Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Osiedle Robotnicze Piaski w Czeladzi

Wydobycie węgla kamiennego na terenie pomiędzy Czeladzią a Sosnowcem rozpoczęto w latach 60. XIX wieku. Jako pierwszy powstał tutaj szyb „Ernest”, a po kilku latach wydrążono drugi - „Michał”. Z czasem utworzyły one jedną kopalnię „Ernest–Michał”. W 1879 roku przedsiębiorstwo nabyli Francuzi z paryskiego Towarzystwa Bezimiennego Kopalń „Czeladź”. Nowi właściciele wiele inwestowali, budując m.in. szyb wydobywczy „Julian” oraz spore osiedle patronackie. Kopalnię znacjonalizowano w 1945 roku, a zlikwidowano pod koniec ubiegłego stulecia. W Piaskach nie odnajdziemy już kopalnianych wież wyciągowych. Zachowały się jednak rozległe zabudowania osiedla robotniczego przy ulicach: 3 Kwietnia, T. Kościuszki, gen. Wł. Sikorskiego, Francuskiej, Trzeci Szyb, Krzywej, Warszawskiej, Zwycięstwa i Betonowej. Pierwsze budynki osiedlowe wzniesiono w latach 80. XIX wieku, ostatnie w okresie międzywojennym. Największe skupisko, najstarszych domów robotniczych, tworzą równe szeregi piętrowych budynków przy ulicach 3 Kwietnia i T. Kościuszki. Do ich budowy wykorzystano cegłę i kamień wapienny; dachy są dwuspadowe. Z początku XX wieku pochodzą domy jednorodzinne, tzw. czworaki, stojące przy ul. Francuskiej, niegdyś zamieszkiwane przez pracowników dozoru technicznego. Budynki oblicowano żółtą i czerwoną cegłą, a szczyty ryzalitów upiększono drewnianymi zdobieniami. Również przed I wojną światową postawiono osiedle przy ul. Betonowej. Wyróżnia się ono układem na planie podkowy. Warto jeszcze wspomnieć o efektownych, obłożonych białą cegłą klinkierową, kamienicach urzędniczych, stojących przy ul. gen. Sikorskiego. Obok domów robotników i pracowników dozoru, na osiedlu wybudowano również m.in. willę dyrektora kopalni (w stylu nawiązującym do willi włoskich), przedszkole, szkołę, Klub Urzędniczy oraz kościół Matki Bożej Bolesnej.
Lokalizacja
ulica 3 Kwietnia 1
41-250 Czeladź
Czeladź
Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Informacje ogólne
: zabytkowa zabudowa/układ urbanistyczny
Ceny i udogodnienia
: nie dotyczy
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Pliki dźwiękowe

0331
/Media/Default\.MainStorage/Poi/zc2pnukz.1ua\0331.mp3

W pobliżu

Czeladź
Kościół znajdujący się przy dzisiejszej ul. Kościuszki w Czeladzi Piaskach i stanowiący sanktuarium Matki Bożej Bolesnej oraz św. Jana Marii Vianney’a, wzniesiony został w latach 1922-24. Głównym inicjatorem budowy był ks. prałat Jerzy Imiela. Fundatorami kościoła, jak głosi napis na marmurowej tablicy przy wejściu do świątyni (w języku polskim i łacińskim), było francuskie Towarzystwo Bezimienne Kopalń „Czeladź” oraz sami pracownicy kopalni.
Czeladź
Czeladź otrzymała prawa miejskie prawdopodobnie w latach 60. XIII wieku, z rąk księcia opolsko-raciborskiego Władysława. Ukształtował się wówczas typowy dla miast średniowiecznych układ urbanistyczny, z kwadratowym rynkiem pośrodku, szachownicą ulic oraz kościołem parafialnym - zamkniętymi w owalu obwarowań. Na czeladzkim Rynku zachowały się do dziś dwa zabytkowe domy, które przywołują dawny wygląd miasta.
Czeladź
Czeladź jest przemysłowym miastem, położonym na terenie Zagłębia Dąbrowskiego, mogącym się pochwalić historią sięgającą czasów średniowiecza. Mimo zawieruch dziejowych, do dziś zachował się zabytkowy układ urbanistyczny miasta, z ładną Starówką. Odnajdziemy tutaj cenne zabytki – wart szczególnej uwagi jest XVIII-wieczny dom przy ul. Kościelnej 3, z typowym dachem przyczółkowym i podcieniami. Przypomina on, jak wyglądała dawna Czeladź.
Czeladź
Galeria „Elektrownia” w Czeladzi zajmuje budynek dawnej elektrowni największego i najnowocześniejszego przed stuleciem zakładu przemysłowego w tym mieście - kopalni węgla kamiennego „Saturn”. Gmach został zbudowany z cegły, w charakterystycznym na przełomie XIX i XX wieku (dla budownictwa przemysłowego) stylu, według projektu znakomitego polskiego architekta, Józefa Piusa Dziekońskiego. W środku warto zobaczyć wystawy plastyczne oraz oryginalne turbiny, pulpit sterowniczy czy potężne koło zamachowe.
Czeladź
Potężna sylwetka kościoła pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa i Męczennika dominuje nad starym miastem w Czeladzi. Budowlę wzniesiono na początku ubiegłego wieku, w miejscu, w którym kolejne świątynie stały prawdopodobnie już od XIII wieku. Kościół jest neoromańską bazyliką, z akcentami gotyckimi. We wnętrzu zachowały się elementy przeniesione ze starszego kościoła. Profesorowie Makarewicz i Zin nazywali kościół „czeladzką Notre Dame”.
Czeladź
Cmentarz żydowski przy ul. Będzińskiej w Czeladzi służył wyznawcom religii mojżeszowej z dwóch miast: Czeladzi i Będzina. Założono go albo pod koniec XIX, albo na początku XX wieku. Na ponad półhektarowym obszarze odnajdziemy około 3 200 nagrobków. Wyodrębniono miejsca dla zmarłych z Będzina i Czeladzi, jak również mężczyzn i kobiet. Na cmentarzu znajduje się zbiorowa mogiła około 500 Żydów zamordowanych w Będzinie oraz pomnik ofiar Holocaustu.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Katowice
Moodro restaurant to niepowtarzalny lokal w starej maszynowni należącej do Muzeum Śląskiego w Katowicach. Tradycje nasze... więcej>>
Katowice
Restauracja Kuchnia Otwarta specjalizuje się w potrawach tradycyjnej kuchni polskiej, a wszystkie serwowane dania opiera... więcej>>
Katowice
Restauracja sunlight to wizytówka hotelu, dostępna nie tylko dla gości hotelowych. Wypełniona światłem i otwarta, choć j... więcej>>
Dąbrowa Górnicza
Restauracja Zagłębie Smaku znajduje się na pierwszym piętrze hotelu Holiday Inn w Dąbrowie Górniczej.

Noclegi

Czeladź
Hotel Szafran to czterogwiazdkowy obiekt biznesowo – konferencyjny położony w sąsiedztwie: Katowic, Sosnowca i Dąbrowy Górniczej.
Czeladź
Hotel znajduje się przy drodze krajowej DK4 Kraków - Wrocław w odległości 15 kilometrów od Katowic, co sprzyja organizacji spotkań rodzinnych, biznesowych oraz ułatwia wykorzystanie wolnego czasu na poznawanie uroków Zagłębia Dąbrowskiego.
zobacz więcej