Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Kolonia robotnicza przy ul. Kalidego w Chorzowie

Wśród ponad dwustu osiedli i kolonii robotniczych znajdujących się na Górnym Śląsku, część zasługuje na większą uwagę - choćby z powodu interesujących rozwiązań przestrzennych czy technicznych, lub też z uwagi na dość odległy czas powstania. Kolonia robotnicza położona przy ul. Teodora Kalidego w Chorzowie, z której zresztą do naszych czasów zachowała się jedynie część, jest o tyle godna uwagi, że stanowi jeden z najstarszych tego rodzaju obiektów na Śląsku, a zarazem najstarszy w Chorzowie. Wzniesiono ją już pod koniec XVIII w. dla pracowników Królewskiej Huty, założonej w tym czasie z inicjatywy hrabiego Fryderyka Redena. To właśnie zabudowania kolonii (wraz z innymi obiektami powstającej osady) stały się zalążkiem późniejszego miasta. Wiek XVIII to zresztą czasy narodzin tego rodzaju budownictwa, które wiązało się z kierowanym przez państwo pruskie osadnictwem, m.in. właśnie na terenach prowincji śląskiej, którą zasiedlano osadnikami z głębi Prus. Kolejne dziesięciolecia wraz z rozwojem tego terenu przyniosły zresztą powstanie następnych kolonii. Wznoszono je w latach 20. i 30. XIX w. Rok 1868 przyniósł połączenie kolonii robotniczych z kilkoma okolicznymi gminami wiejskimi w jedno miasto Stadt Königshutte (Miasto Królewska Huta) – centrum obecnego Chorzowa. Dzisiaj z dawnej kolonii robotniczej przy obecnej ul. Kalidego pozostało kilka parterowych domów, które - przez lata nieremontowane - popadały z biegiem czasu w coraz gorszy stan. Miłośnicy chorzowskich zabytków zwracali uwagę, że budynki tej najstarszej w mieście kolonii nie są nawet formalnie uznane za obiekty zabytkowe. Warto nadmienić, iż spośród wszystkich obiektów tego rodzaju na Górnym Śląsku, wpis do rejestru zabytków posiada jedynie około 10 procent. Warto też wspomnieć, że w domu przy ul. Kalidego 1 urodził się w 1801 r. wybitny śląski rzeźbiarz i modelarz Teodor Erdamnn Kalide, który to fakt przypomina tablica pamiątkowa.

Lokalizacja
ulica Kalidego 1
41-500 Chorzów
Chorzów
Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Informacje ogólne
: osiedla robotnicze
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Audiowycieczki z tego miasta

Zapraszamy na audiowycieczkę po Chorzowie!

Pliki dźwiękowe

0255
/Media/Default\.MainStorage/Poi/ia5lly1w.m0h\0255.mp3

W pobliżu

Chorzów
Kościół pod wezwaniem św. Barbary jest najstarszą świątynią katolicką w Chorzowie – wzniesiono go nieopodal huty Królewskiej, w 1852 roku. Dzisiejszy kształt uzyskał w wyniku późniejszej rozbudowy. Stylowo nawiązuje głównie do neogotyku, choć odnajdziemy w nim również elementy neoromańskie. Wewnątrz odnaleźć można piękne witraże, autorstwa Stefana Matejki, bratanka słynnego malarza. Przy ul. 3 Maja, niedaleko kościoła, znajduje się grób śląskiego poety i społecznika – Juliusza Ligonia.
Chorzów
Jest to miejsce, gdzie zachował się zespół obiektów zabytkowych, związanych z historią – kuźnia (nadal czynna), wczesnomodernistyczny warsztat elektryczny z 1911 r. czy też niedokończona elektrostalownia, której budowę rozpoczęto w latach 40. XX w. Sąsiedztwo zabytkowych obiektów pozwala na wejście do wnętrza historycznej huty, co jest obecnie rzadkością na obszarze Górnego Śląska.
Chorzów
Poczta Główna w Chorzowie, na początku ulicy Wolności, jest jednym z architektonicznych symboli miasta. Monumentalny gmach wzniesiono w 1892 roku, w stylu ulubionym przez działających na terenie Cesarstwa Niemieckiego architektów - neogotyckim. Dzięki swym rozmiarom i użyciu cegły, budynek sprawia wrażenie budowli średniowiecznej. Odczucie to potęguje charakterystyczna wieża z ażurowym hełmem - pozostałość po napowietrznym systemie telekomunikacyjnym z końca XIX wieku.
Chorzów
Kościół ewangelicki imienia Elżbiety był pierwszą świątynią wzniesioną w Królewskiej Hucie, która później przekształciła się w Chorzów. Powstał na potrzeby wyznawców luteranizmu - robotników i kadry technicznej – przybyłych w te strony na przełomie XVIII i XIX wieku. Budowlę postawiono w latach 1840–1844. Kościół nazwano imieniem Elżbiety na cześć małżonki króla pruskiego. Przez lata do chorzowskiej świątyni uczęszczali wierni z innych miejscowości Górnego Śląska - nawet z Katowic.
Chorzów
Utworzone w państwie pruskim instytucje, pełniące rolę obecnych inspekcji pracy, związane są swoją genezą z XIX-wiecznym rozwojem kapitalizmu. Ich celem miało być m.in. zapobieganie wypadkom czy kontrola nad pracą młodocianych. W czasach po zjednoczeniu Niemiec utworzono formalnie Królewską Inspekcję Przemysłową. W 1892 r. w Chorzowie wzniesiono gmach, w którym znalazła siedzibę Królewska Inspekcja Górnicza.
Chorzów
Ratusz Miejski w Chorzowie (wówczas Królewskiej Hucie) zbudowano już w latach siedemdziesiątych XIX wieku. Niemieccy architekci jak zwykle postawili na efektowne połączenie różnych stylów historycznych, ale głównie neobaroku. W okresie międzywojennym Polacy przebudowali go w manierze modernistycznej. W środku najciekawsze są witraże w sali sesyjnej, przedstawiające alegorie hutnictwa, górnictwa i handlu. To rzadko spotykane przykłady stylu art deco.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Katowice
Restauracja Kuchnia Otwarta specjalizuje się w potrawach tradycyjnej kuchni polskiej, a wszystkie serwowane dania opiera... więcej>>
Katowice
Restauracja sunlight to wizytówka hotelu, dostępna nie tylko dla gości hotelowych. Wypełniona światłem i otwarta, choć j... więcej>>
Katowice
Moodro restaurant to niepowtarzalny lokal w starej maszynowni należącej do Muzeum Śląskiego w Katowicach. Tradycje nasze... więcej>>