Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Stary cmentarz żydowski Na Piasku w Gliwicach

Pierwsze wzmianki o osiedlaniu się Żydów w Gliwicach pochodzą z XVII wieku. W XVIII wieku mieszkało tutaj kilkanaście żydowskich rodzin. W 1812 roku wybudowali oni swoją pierwszą synagogę. Trzy lata później założono najstarszy cmentarz – przy obecnej ul. Na Piasku. Do dziś przetrwało około 500 nagrobków, wykonanych najczęściej z piaskowca. Najokazalsze jest neoklasycystyczne mauzoleum rodziny Meyerów. Na Piasku pochowano wielu członków znanej rodziny Troplowitz.

Żydzi w Gliwicach z początku byli nieliczni, z czasem jednak ich liczba wzrosła, podobnie jak pozycja społeczna. Pierwsza informacja źródłowa o ich obecności w mieście pochodzi z końca XVII wieku. W 1698 roku ochrzciła się mianowicie osiemnastoletnia Żydówka Anna Maria Renata. W następnym stuleciu mieszkało tutaj już kilka rodzin wyznania mojżeszowego, które zajmowały się m.in. wyszynkiem. Po przejściu Śląska we władanie Królestwa Prus, wszystkim Żydom nakazano początkowo osiedlić się na wschód od Odry i to wyłącznie na terenach wiejskich. Rozporządzenie to wkrótce zmieniono i za pożądane miejsce osiedleńcze uznano śląskie miasta. Sytuacja pruskich Żydów zmieniła się diametralnie w 1812 roku, kiedy to wydano edykt emancypacyjny. W roku 1812 stanęła pierwsza synagoga w Gliwicach. Po trzech latach założono cmentarz. W mieście mieszkało wtedy niespełna 200 osób narodowości żydowskiej. Z czasem wśród nich było coraz więcej urzędników, inżynierów, czy wreszcie przedsiębiorców. Cmentarz umiejscowiono na nieco ponad półhektarowej parceli, nabytej jeszcze pod koniec XVIII wieku. Ostatni pochówek odbył się w 1937 roku. Do tego czasu pochowano tutaj około 1400 zmarłych, zachowało się natomiast około 500 nagrobków. Większość z nich to macewy, wykonane z piaskowca i przez to silnie zniszczone. Najstarsze pochodzą z lat 20. XIX wieku. Inskrypcje wykonano po hebrajsku i po niemiecku. Uwagę zwraca grobowiec rodziny Meyerów z 1900 r. w formie nawiązującej do tradycyjnego ohelu. Najbardziej znanymi osobami pochowanymi „Na Piasku” są przedstawiciele rodziny Troplowitz, z której wywodził się Oscar Troplowitz, twórca receptury kremu „Nivea”. Leży tu także rodzeństwo Edyty Stein, znanej bardziej jako św. Teresa od Krzyża. Przy głównym wejściu na cmentarz znajdują się ruiny domu przedpogrzebowego. Nekropolię ostatecznie zamknięto w 1953 roku. Nowy cmentarz żydowski w Gliwicach założono na początku XX wieku.

Lokalizacja
ulica Na Piasku 9
44-100 Gliwice
Gliwice
Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Kontakt
: http://www.sztetl.org.pl/pl/city/gliwice/http://www.kirkuty.xip.pl/gliwice.htmwww.zikaron.pl
Informacje ogólne
: zabytkowe cmentarze
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Audiowycieczki z tego miasta

Zapraszamy na przygotowaną specjalnie dla dzieci audiowycieczkę po Gliwicach!
Zapraszamy na przygotowaną specjalnie dla dzieci audiowycieczkę po centrum Gliwic!
Wir laden Sie herzlich zu einer Audiotour durch Gliwice ein!
Zapraszamy na audiowycieczkę po Gliwicach!

Pliki dźwiękowe

0441
/Media/Default\.MainStorage/Poi/12r0fur0.355\0441.mp3

W pobliżu

Gliwice
Historia powstania pierwszej fabryki drutu na Śląsku sięga 1852 roku i wiąże się z postacią niemieckiego przemysłowca Wilhelma Hegenscheidta, który przyjechał na Śląsk z Westfalii.
Gliwice
Monumentalny i surowy gmach dawnego Teatru Miejskiego w Gliwicach mieścił niegdyś jedną z najlepszych placówek tego rodzaju na Śląsku. Gliwicka scena powstała pod koniec XIX w., a w latach międzywojennych stanowiła część Górnośląskiego Teatru Trzech Miast. Budynek uległ częściowemu spaleniu w 1945 r., gdy podłożyli pod nim ogień czerwonoarmiści. Lata 90. XX w. przyniosły rewitalizację gliwickiej sceny, która – nazwana „Ruinami” – stała się miejscem wielu przedsięwzięć kulturalnych.
Gliwice
Budynek dawnego Domu Tekstylnego Weichmanna (po niem. Seidenhaus Weichmann) w Gliwicach mimo niewielkich rozmiarów zaliczany jest do najciekawszych realizacji architektonicznych w mieście nad Kłodnicą. Gmach wzniesiono w latach 1921-1922 przy ul. Zwycięstwa (ówczesnej Wilhelmstrasse), a zaprojektował go jeden z najwybitniejszych architektów XX stulecia - Erich Mendelsohn, którego dzieła podziwiane są na całym świecie.
Gliwice
Gliwicka Palmiarnia położona jest na terenie rozległego Parku im. Chopina, pomiędzy Kłodnicą a Kanałem Kłodnickim. Jej początki sięgają końca XIX wieku, a czas rozkwitu przypadł na lata 20. i 30. ubiegłego stulecia. Obecnie Palmiarnia jest nowoczesną instytucją, egzotyczną oazą w centrum przemysłowego miasta. Oprócz roślin tropikalnych czy kaktusów można tu zobaczyć chociażby owiane złą sławą piranie czy groźne gady.
Gliwice
Na rogu ulic Zwycięstwa i Kłodnickiej stoi jeden z najładniejszych budynków w Gliwicach – to gmach dawnego hotelu „Schlesischer Hoff” („Śląski Dwór”), w którym obecnie mieści się Hotel „Diament”. Budowlę ukończono w 1896 roku. Eklektyczny wygląd nadają mu elementy stylowe zapożyczone z renesansu, manieryzmu i baroku. Na początku XX wieku „Schlesischer Hoff” był najbardziej reprezentacyjnym hotelem w Gliwicach.
Gliwice
Obecny budynek kościoła garnizonowego pod wezwaniem św. Barbary w Gliwicach został ufundowany w połowie XIX wieku przez miejscową wspólnotę protestancką. Wcześniej (od 1482 r.) na jego miejscu stała drewniana świątynia katolicka, w latach 1809-1860 współdzielona z ewangelikami. Kościół jest okazałą, ceglaną bazyliką, nawiązującą stylowo do sztuki włoskiego trecenta i quattrocenta. Jego projektantem był wybitny architekt, Friedrich August Stüler.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Zabrze
Szyb Maciej to zespół obiektów dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Concordia" położony w dzielnicy Zabrza – Maciejowie. Ara... więcej>>
Ornontowice
Cukiernia z tradycjami sięgającymi początku lat 90.
Rybnik
Obiekt, dysponujący eleganckim i przestronnym wnętrzem z letnim patio, położony jest w uroczym miejscu nad Zalewem Rybni... więcej>>