Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Dawna papiernia habsburska w Czańcu

Czaniec jest wsią, pięknie położoną w dolinie Soły - w miejscu, gdzie rzeka wypływa już spośród wzgórz Beskidu Małego i gdzie stworzyła malowniczy przełom. Ten fragment doliny wykorzystano już przed laty do budowy zapór w Porąbce oraz – w latach późniejszych – w Czańcu. W wiosce odnajdziemy kilka ciekawych zabytków - m.in. dwór obronny czy kościół parafialny. O Czańcu wspominał papież Jan Paweł II jako o miejscowości rodzinnej Jego dziadka. W centrum wsi, nieco na północ od kościoła parafialnego, znajdują się nad wąską rzeczką ciekawe, ceglane budowle. To mała elektrownia wodna, która skrywa wielkiej miary zabytek techniki. Historia tego zakładu przemysłowego sięga pierwszej połowy XIX wieku. Czaniec należał wówczas do żywieckich Habsburgów. Przedsiębiorczy właściciele założyli tutaj gorzelnię, browar oraz najnowocześniejszy w Galicji tak zwany młyn amerykański, który mełł około 20 tysięcy korców zboża rocznie. Wkrótce jednak został przerobiony na fabrykę papieru. W 1888 roku czaniecką wytwórnię nabyła rodzina Fijałkowskich – właścicieli papierni w Bielsku, której zabudowania zachowały się zresztą do dzisiaj, podobnie jak neobarokowy pałac Alfreda Fijałkowskiego, stojący przy ul. Ratuszowej. Przedsiębiorczy bielszczanie uruchomili w Czańcu fabrykę tektury. Zakład, jak się okazało, miał działać przez następne ponad 100 lat. Na potrzeby zakładu zbudowano ceglany gmach siłowni, w której umieszczono dwie turbiny wodne Girarda o mocy 90 KM każda, napędzające maszyny fabryczne. Pod koniec XIX wieku przedsiębiorstwo kupili Weissowie, a po II wojnie światowej zostało ono upaństwowione. Na początku XXI wieku nowi – prywatni już – właściciele siłowni uruchomili tutaj małą elektrownię wodną, zastępując przy okazji jedną z turbin Girarda nowoczesną konstrukcją – turbiną Kaplana. Warto wspomnieć, że ta wciąż działająca turbina Girarda jest ewenementem na skalę światową. Jej wynalazcą był Philipp Girard, francuski emigrant, pracujący w pierwszej połowie XIX wieku w Królestwie Polskim. Znany jest przede wszystkim jako założyciel zakładów lniarskich i osiedla robotniczego pod Warszawą, które z czasem nazwano Żyrardowem. Jednak miał on na swoim koncie również wiele pionierskich rozwiązań technicznych. Już w latach 20. XIX wieku uruchomił w Polsce pierwszą turbinę własnej konstrukcji. Później zdobyły one uznanie na całym świecie.

Lokalizacja
ulica Królewska 16
43-354 Czaniec
Porąbka
Beskidy i Śląsk Cieszyński
na wsi
Kontakt
: 33 8111106
: http://www.mew-gorecki.pl/?Elektrownia
Informacje ogólne
: poprzemysłowe, zabytki architektury
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Audiowycieczki z tego miasta

Zapraszamy na audiowycieczkę dla zmotoryzowanych, po gminie Porąbka!

Pliki dźwiękowe

0318
/Media/Default\.MainStorage/Poi/qjfamjt2.ucf\0318.mp3

W pobliżu

Czaniec
Czaniec leży nad Sołą u podnóży Beskidu Małego, nieopodal Kęt. Tutejszy kościół pochodzi z okresu międzywojennego, a zbudowano go przy wykorzystaniu wcześniejszej, barokowej wieży, jaka pozostała po poprzedniej budowli. Stały tu zresztą kolejno trzy kościoły. W obecnej świątyni znajduje się otoczony kultem XVI-wieczny obraz Matki Bożej. Warto nadmienić, że z Czańca wywodzą się korzenie rodziny Papieża-Polaka Jana Pawła II.
Czaniec
Pośród obiektów znajdujących się w miejscowości Czaniec u podnóży Beskidu Małego, warto niewątpliwie obejrzeć dwór obronny. Ta szlachecka rezydencja, pochodząca z XVII w., jest obecnie efektem kilku przebudów, dokonywanych zarówno w wieku jego powstania, jak i w czasach późniejszych. Obiekt, niszczejący w ostatnich latach, znajduje się obecnie w rękach prywatnych i został niedawno wyremontowany oraz kolejny raz częściowo przebudowany.
Kobiernice
Po zamku Wołek pozostały dziś nikłe ruiny. Obiekt ten, zbudowany w XIV w., wznosił się na wzgórzu należącym do pasemka Bujakowskiego Gronia (zwanego też Bujakowską Górą), nad doliną Soły, w Kobiernicach w Beskidzie Małym. Jego dzieje nie były długie, ale za to burzliwe. Same ruiny rzadko kiedy bywają zwiedzane jako sam w sobie cel wycieczki. Zazwyczaj docierają do nich turyści, którzy wędrują tutejszymi ścieżkami znad doliny Soły w stronę Hrobaczej Łąki.
Porąbka
Zasolnica to charakterystyczne wzniesienie, o wysokości 555 m n.p.m., należące do pasma Hrobaczej Łąki w Beskidzie Małym. Lesista Zasolnica wznosi się od zachodu nad przełomowym odcinkiem doliny rzeki Soły. Na zboczach góry położony jest rezerwat przyrody, chroniący lasy należące do piętra pogórza oraz regla dolnego. Przez rejon masywu przebiegają dwa szlaki turystyczne, z których jeden – niebieski, z Żarnówki Małej do Kóz - przechodzi przez rezerwat.
Porąbka
Zapora w Porąbce, na rzece Sole, prezentuje się zarazem imponująco i elegancko. W okresie międzywojennym, kiedy powstawała, uznawano ją za szczyt zaawansowania technologicznego. Nad projektem zapory pracował późniejszy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, Gabriel Narutowicz. Zbudowano ją olbrzymim wysiłkiem, aby zapobiegać katastrofalnym powodziom w dolinie Soły. Po II wojnie światowej przy zaporze zbudowano niewielką elektrownię wodną.
Kozy
Leżące w powiecie bielskim Kozy to duża miejscowość u podnóży Beskidu Małego, będąca zresztą największą, gdy idzie o liczbę ludności, wsią w Polsce. Ma ona niemal 12 tys. mieszkańców, czyli więcej niż niektóre miasta. Znajdujący się tutaj dwór, pochodzący zapewne z XVIII w., to obecnie neoklasycystyczna budowla, której dzisiejszy kształt nadany został w wyniku przebudów w w. XIX. Obiekty dworskie znajdują się pośrodku parku.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Bielsko-Biała
Pierwsze wzmianki dotyczące obiektu pochodza z 1896 roku.
Jankowice
Karczma Wiejska leży w malowniczym zakątku wsi na skraju lasów pszczyńskich vis a vis Rezerwatu „Żubrowisko” w Jankowica... więcej>>
Jeleśnia
Unikatowa w skali Europy karczma o konstrukcji zrębowej. Budynek, w którym znajduje się restauracja jest na Szlaku Archi... więcej>>

Noclegi

Porąbka
Pensjonat "Zasolnica" znajduje się w miejscowości Porąbka k/Kęt. Jest on położony nad rzeką Sołą, która płynie między jeziorem Międzybrodzkim a Jeziorem Czanieckim, 10 min. samochodem od Jeziora Żywieckiego, u podnóża Góry Żar (761 m.n.p.m), w bardzo pięknej i malowniczej części Beskidu Małego. Nazwa pochodzi od góry "Zasolnica" (556 m.n.p.m.), umiejscowionej w bezpośrednim sąsiedztwie pensjonatu i będącej jednocześnie naturalnym rezerwatem Buczyny Karpackiej. To wspaniałe miejsce zarówno na relaks jak i aktywne spędzenie wolnego czasu.
zobacz więcej

Gastronomia

Kobiernice
Karczma znajduje się w Kobiernicach przy rondzie, na trasie Bielsko-Biała - Kęty - Kraków. Oferuje tradycyjną kuchnię polską. Pozostałe informacje: klimatyzacja, lokal dla niepalących, akceptacja kart płatniczych.
Porąbka
OFERUJEMY PAŃSTWU: Usługi gastronomiczne Przygotujemy dla Państwa pyszną pizzę oraz zapiekanki z ręcznie wykonanego ciasta,podamy je z sosami przyrządzonymi wg.sekretnej receptury Greckiej. W ofercie posiadamy również dania obiadowe,napoje zimne i gorące w tym szeroki wybór kaw. Możemy zorganizować grilla bądź Catering z wybranym przez Państwa menu. ORAZ: -Wynajem sali na uroczystość zamkniętą (uroczystości rodzinne, wieczorki, spotkania integracyjne itp. do 25 osób) -Wynajem sali na zorganizowanie szkolenia, warsztatów itp -Możliwość rezerwacji stolików na ważne spotkania -BEZPŁATNE WI-FI
zobacz więcej