Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Osiedle Giszowiec

Giszowiec jest jedną z dzielnic Katowic, położoną około 6 km na południowy-wschód od centrum miasta. W granice Katowic został włączony dopiero w roku 1960. Do dnia dzisiejszego osiedle otoczone jest ładnymi lasami. Na początku XX wieku tereny Giszowca (wówczas Gieschewald) wchodziły w skład gminy Janów i należały do wielkiego koncernu przemysłowego „Spadkobiercy Jerzego Giesche”. W tym czasie spółka rozpoczynała właśnie eksploatację kolejnych pokładów węgla, jej władze postanowiły więc zbudować tutaj duże osiedle robotnicze, głównie dla górników i kadry urzędniczej kopalni „Giesche” (później działającej pod nazwą „Wieczorek”). Przygotowanie projektu osiedla zlecono wybitnym architektom z Berlina Emilowi i Georgowi Zillmannom. Ci zrealizowali w Giszowcu ideały „miasta – ogrodu”, w którym pochodzący na ogół ze wsi górnicy czuliby się jak u siebie w domu. Pierwszy etap budowy osiedla zamknął się w latach 1906-1910. Stanęły wówczas najczęściej dwurodzinne parterowe domy mieszkalne, różniące się między sobą m.in. rodzajem przykrycia dachowego. Przy domach były ogródki i ubikacje, a na ulicach – hydranty. Mieszkańcom służyły np. gospoda, fabryka lodu, piekarnie, sklepy, kantyna, jadłodajnia, łaźnia, pralnia czy magiel. W następnych latach osiedle rozbudowano o kolejne budynki. Kursowała tu nawet kolejka wąskotorowa zwana Bałkan Ekspresem. Dziś centrum Giszowca stanowi rozległy Plac Pod Lipami. Warto zobaczyć, stojącą przy nim, karczmę śląską (obecnie Dom Kultury Szopienice – Giszowiec). Obok karczmy znajdziemy „Gawlikówkę. Izbę śląską” z galerią obrazów Edwarda Gawlika. Ciekawe są także budynki nadleśnictwa, szkół i sklepów oraz same domki robotnicze. Na zachód od centrum osiedla zachowała się neobarokowa willa dyrektorska. Wyjątkowa architektura Giszowca „zagrała” w wielu filmach fabularnych, w tym w „Paciorkach jednego różańca” Kazimierza Kuca. Osiedle Giszowiec znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

Kronika Szlakowa

Dokładnie sto lat temu powstała w Katowicach osada górnicza Giszowiec. Architekci, Emil i Georg Zillman, zabudowę Giszowca wzorowali na projektach chat wiejskich. Projektów architektonicznych, na podstawie których budowano domy, było kilkadziesiąt i stojące obok siebie dwa budynki nigdy nie wyglądały tak samo. Na terenie Giszowca zlokalizowane były budynki łaźni, pralni, magla, nadleśnictwa, jadłodajnia, kantyna, 8 pieców chlebowych, trzy duże szkoły powszechne, sklepy, gospoda, a nawet fabryka lodu. Osiedle Giszowiec miało również swój „epizod amerykański” - na terenie osady w latach dwudziestych XX w. wybudowano niewielką kolonię, w której mieszkali amerykańscy pracownicy z rodzinami. Wolny czas Amerykanie spędzali grając na Giszowcu w golfa. Tuż za ich kolonią rozciągały się bowiem olbrzymie pola golfowe.

Lokalizacja
plac Pod Lipami 1 3-3a
40-476 Katowice
Katowice
Aglomeracja Górnośląska, Śląsk
w mieście
Kontakt
: +48 32 2064642
: sekretariat.giszowiec@mdk.katowice.pl
: mdk.katowice.pl
Informacje ogólne
: osiedla robotnicze, zabytki techniki, zabytkowa zabudowa/układ urbanistyczny
Ceny i udogodnienia
: kawiarnia, przewodnik, sklep z pamiątkami
: parking
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Zobacz też wirtualne wycieczki

Audiowycieczki z tego miasta

We invite you to an audio tour of Katowice.
Zapraszamy na audiowycieczkę po Katowicach!
Zapraszamy na audiowycieczkę po Katowicach!

Pliki dźwiękowe

0588
/Media/Default\.MainStorage\Poi\cldyx4ug.tbj\0588.mp3

W pobliżu

Katowice
Teren wydobywczy kopalani jest jednym z najdłużej eksploatowanych na Górnym Śląsku. Wydobycie węgla w Giszowcu rozpoczęto pod koniec XVIII wieku, zaś korzenie „Wieczorka” sięgają pierwszych dziesięcioleci wieku XIX. Przez długi czas kopalnia funkcjonowała pod nazwą „Giesche”, a obecną otrzymała po II wojnie światowej. Wart odszukania jest chociażby szyb „Pułaski”, przy którym zobaczymy efektowny gmach cechowni, zaprojektowany przez Zillmanów.
Katowice
Osiedle Nikiszowiec w Katowicach, wraz z nieodległym Giszowcem, zaliczają się do najciekawszych realizacji kolonii robotniczych w Europie z przełomu XIX i XX wieku. Obydwa osiedla zaprojektowali na zlecenie spółki „Spadkobiercy Jerzego Giesche” wybitni berlińscy architekci – Emil i Georg Zillmannowie. Budowę Nikiszowca rozpoczęto w roku 1908. Wzniesiono dziewięć ceglanych kwartałów bloków, obiekty użyteczności publicznej, a także kościół.
Katowice
Dział Etnologii Miasta mieści się w gmachu dawnej pralni, magla oraz łaźni, stanowiącym integralną część zabytkowego osiedla robotniczego Nikiszowiec w Katowicach. Na ekspozycjach zobaczyć można wnętrza typowego mieszkania górniczego na Nikiszowcu oraz prześledzić cykl prania, maglowania i suszenia stosowany 100 lat temu.
Katowice
Dolina Trzech Stawów to liczące ponad 60 ha tereny zielone, położone w śródmiejskiej dzielnicy Katowic - Muchowcu. Katowiczan przyciągają tutaj możliwości rekreacji: duże zbiorniki wodne, z częściowo zagospodarowanymi nabrzeżami. Znajdziemy tutaj m.in. przystań wodną, kąpielisko z plażą czy ścieżki rowerowe i rolkowe. W Dolinie często organizowane są także duże imprezy muzyczne.
Katowice
Aeroklub Śląski może się pochwalić ponad osiemdziesięcioletnimi tradycjami - założony bowiem został na przełomie lat 20. i 30. ubiegłego wieku. Jego wychowankami są m.in.: Edward Makula – szybowcowy mistrz świata, Waldemar Ozga – wybitny pilot balonowy, Edward Ciapała – wicemistrz świata w modelarstwie lotniczym i wielu innych, świetnych pilotów. Aeroklub użytkuje powstałe w latach 20. ubiegłego wieku sportowe lotnisko w Katowicach Muchowcu.
Katowice
W położonej na wschód od centrum miasta dzielnicy Katowic, Janowie, odnajdziemy największą prywatną galerię sztuki w Polsce – umiejscowiono ją w budynkach dawnej cechowni i łaźni szybu „Wilson” na terenie Kopalni Węgla Kamiennego „Wieczorek”. Galeria może się pochwalić powierzchnią wystawienniczą liczącą prawie 2500 metrów kwadratowych! Otwarli ją Monika Paca i Johann Bros, zapraszając do współpracy grono plastyków, muzyków, aktorów i innych twórców oraz miłośników sztuki współczesnej. Obiekt znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Mysłowice
Są takie miejsca gdzie wchodzisz i od razu czujesz się jak w gościnie u przyjaciół.
Katowice
Moodro restaurant to niepowtarzalny lokal w starej maszynowni należącej do Muzeum Śląskiego w Katowicach. Tradycje nasze... więcej>>
Katowice
Restauracja sunlight to wizytówka hotelu, dostępna nie tylko dla gości hotelowych. Wypełniona światłem i otwarta, choć j... więcej>>
Tychy
W ciepłym i eleganckim wystroju oferujemy Państwu wyśmienitą kuchnię z tradycyjnymi i wyszukanymi potrawami, zawsze smac... więcej>>

Gastronomia

Katowice
Dworek Pod Lipami to miejsce, gdzie znajdują się szlaki kulinarne nie tylko polskie ale i światowe.
Katowice
Dworek Pod Lipami, to miejsce, gdzie krzyżują się szlaki kulinarne nie tylko polskie ale i światowe.
Katowice
Arena Pub to dyskoteka, która mieści dwie sale oraz duży ogródek, pierwsza sala urządzona jest na sportowo, natomiast druga utrzymana jest w stylu rockandrollowym.
zobacz więcej