Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Sztolnia Królowa Luiza

Łaźnia Łańcuszkowa Kopalni „Królowa Luiza” została wybudowana w 1890 roku i była pierwszym tego typu obiektem na Górnym Śląsku. Budynek służył górnikom jako zaplecze socjalne w postaci łaźni i szatni z charakterystycznymi hakami na łańcuchach, na których zostawiano odzież oraz rzeczy osobiste. We wnętrzu częściowo zachowała się oryginalna ceramika, system natrysków, a także fragment szatni z hakami i łańcuszkami oraz nitowany zbiornik wyrównawczy na wodę, zapewniający odpowiednie ciśnienie w prysznicach.
Parowa maszyna wyciągowa znajdująca się na terenie kopalni „Królowa Luiza” jest jednym ze szczytowych osiągnięć technologicznych swojej epoki. Jest to urządzenie w układzie bliźniaczym o mocy 2000 KM, wyprodukowane w 1915 r. w Eisenhütte Prinz Rudolfh w niemieckim Dülmen. Maszyna jeszcze do 1990 r. obsługiwała szyb „Carnall” o głębokości 503 m. Udało się ją zachować do dziś w stanie czynnym.
„Niezwykła historia. Kopalnia Królowa Luiza w latach 1791-1998" to wystawa, która za pomocą wielu eksponatów i przy wsparciu najnowszych technologii multimedialnych i ekspozycyjnych ukazuje bujne i czasem skomplikowane dzieje kopalni. Ponad 200 lat z jej historii zostało ukazane za pomocą pięciu stanowisk, które poświęcone są głównym etapom w dziejach zakładu, od powstania i budowy pierwszych szybów aż do likwidacji. Jednym z głównych eksponatów wystawy jest zabytkowa sprężarka - ponad 60-tonowy kolos wybudowany przez firmę Belliss-Morcom w brytyjskim Birmingham.
Wystawa „Kopalnia Edisona” przypomina o początkach elektryfikacji w górnictwie i pokazuje, jak zmieniała się ilość, forma, specyfika, moc, a także poziom konstrukcji, zaawansowanie technologiczne i kształt górniczych urządzeń elektrycznych, zarówno dołowych, jak i stosowanych na powierzchni. Wystawa prezentuje wiele urządzeń elektrycznych i towarzyszących im urządzeń pomiarowych, z których większość pochodzi jeszcze z pierwszych dwóch dekad XX stulecia. Polerowane mosiężne oprawy, delikatne wskazówki, misternie zdobione znaki firmowe, ręcznie wykonywane tzw. „szparunki", napisy, cyferblaty czy też potężne serwomechanizmy służące do zdalnego włączania poszczególnych obwodów robią szczególne wrażenie. Najokazalszym eksponatem wystawy jest odrestaurowana zabytkowa rozdzielnia średniego napięcia 6 kV. Przy ładnej pogodzie możliwe jest także wejście na 31-metrową wieżę wyciągową szybu "Carnall", z której rozpościera się piękna panorama Górnego Śląska. Z tej wysokości można policzyć wieże szybowe okolicznych kopalń - mimo upływu czasu na Śląsku ciągle funkcjonują czynne zakłady górnicze. Zwiedzając nadszybie można prześledzić drogę węgla wydobywanego na powierzchnię za pomocą szoli i wózków na urobek.

Kronika Szlakowa

Założona w 1791 roku kopalnia „Królowa Luiza” to jedna z najstarszych i największych górnośląskich kopalni węgla kamiennego. Była jedną z dwóch pierwszych na Śląsku kopalni państwowych, a jej początki sięgają ostatniej dekady XVIII wieku, kiedy działający na polecenie Fryderyka von Redena radca górniczy Salomon Isaac z Brabantu odkrył nieopodal wsi Pawłów i Zaborze wychodnie pokładów węgla. Dały one początek fiskalnej kopalni, która od 1811 roku zyskała nazwę „Królowa Luiza" na cześć zmarłej wcześniej małżonki pruskiego monarchy.
Zabrzańska kopalnia od samego początku była niezwykła. Jako kopalnia państwowa mogła bowiem liczyć na wiele przywilejów, takich jak bardzo duże pole górnicze, specjalne zwolnienia z opłat czy dostęp do najlepszych fachowców i najnowszych urządzeń. To właśnie w „Królowej Luizie" zamontowano bowiem w 1795 roku jedną z pierwszych w górnictwie węglowym maszyn parowych. Również tutaj po raz pierwszy wprowadzono wodny transport urobku korzystając ze spławnej Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej. Jej niemal nieprzerwany rozwój trwał przez cały XIX wiek, a kopalnia stała się jedną z największych i najnowocześniejszych kopalń w Europie, dając tym samym impuls do rozwoju całego Zabrza. Można o niej mówić także jak o „matce innych kopalń", ponieważ sąsiednie zakłady – Bielszowice i Makoszowy – powstały pierwotnie jako szyby wydobywcze kopalni „Królowa Luiza".
Pomimo podziału pod koniec lat 20. XX wieku na dwie oddzielne kopalnie -„Królowa Luiza Zachód" i „Królowa Luiza Wschód" – jej rozwój trwał nadal, aż do lat 50.XX kiedy na Polu Zachód zaczęły wyczerpywać się pokłady węgla. Kryzys lata 80. i następnie restrukturyzacja sprawiły, że również drugie pole wydobywcze – Pole Poremba – zostało zlikwidowane. Ostatnia tona węgla wyjechała tu pod koniec marca 1998 roku, zamykając ponad dwuwiekową historię tego zakładu.

Lokalizacja
ulica Wolności 410
41-800 Zabrze
Zabrze
Śląsk, Aglomeracja Górnośląska
w centrum miasta
Kontakt
: +48 32 630 30 91
: +48 32 271 40 77
: biuro@muzeumgornictwa.pl
: sztolnialuiza.pl
: Adres: ul. Wolności 410 - część naziemna, zwiedzanie części naziemnej skansenu tylko dla grup liczących nie mniej niż 10 osób po uprzednim telefonicznym uzgodnieniu terminu.
Informacje ogólne
: muzea, podziemne trasy turystyczne, poprzemysłowe, technika i nauka, zabytki techniki
Ceny i udogodnienia
: Cennik na stronie www.
: dzieci, rodziny, euro<26, grupy
: przewodnik, przewodnik po angielsku, przewodnik po niemiecku, sklep z pamiątkami
: parking
Dostępność
: cały rok

Wtorek, środa: 9:00-14:30
Czwartek, piątek, sobota: 9:00-20:00
Niedziela: 13:30-18:00

Atrakcje
Trasy
Galerie

Audiowycieczki z tego miasta

Zapraszamy na audiowycieczkę po centrum Zabrza!

W pobliżu

Zabrze
W 1983 roku dyrekcja KWK „Zabrze – Bielszowice” podjęła decyzję budowy nowej sztolni szkoleniowo-propagandowej, którą połączono ze starymi wyrobiskami dawnej kopalni „Królowa Luiza”. Powstała wzorcowa sztolnia szkoleniowa, doskonale imitująca prawdziwą kopalnię i posiadająca m.in. zmechanizowane ściany wydobywcze. Otwarcie całego zespołu wyrobisk, nazwanego Ośrodkiem Szkolenia Zawodowego i Propagandy Górnictwa przy KWK „Zabrze – Bielszowice”, nastąpiło w grudniu 1985 r. Współcześnie na bazie dawnego ośrodka szkoleniowego i wyrobisk „Królowej Luizy” powstał Park 12C, dedykowany przede wszystkim dla rodzinom z dziećmi i zorganizowanym grupom szkolnym.
Zabrze
Wieża ciśnień przy ulicy Zamojskiego w Zabrzu zalicza się do największych i najoryginalniejszych budowli tego typu - nie tylko na Śląsku, ale i w całej Polsce. Wieża została zbudowana w 1909 roku na górującym nad okolicą wzniesieniu i dostarczała wodę aż do czasów powojennych. Wieżę dźwigają filary postawione na planie ośmiokąta oraz filar centralny. Część ze zbiornikiem przykryto dachem mansardowym. Dolne kondygnacje zajmowały niegdyś mieszkania pracownicze i pomieszczenia gospodarcze.
Zabrze
Browary Górnośląskie w Zabrzu cieszą się ponad 150-letnią tradycją i wciąż warzą piwo. Pierwszy browar w dzisiejszym Zabrzu uruchomił w 1860 roku Loebel Haendler przy Drodze Następcy Tronu, czyli późniejszej głównej arterii miasta – ulicy Wolności. Piwo z browaru Haendlera cieszyło się bardzo dużym uznaniem - niektóre marki popularne były także poza Śląskiem. Dzisiejszy browar jest nowoczesny, jednak zachowały się nieliczne przedwojenne budynki oraz tradycyjne urządzenia do warzenia piwa.
Zabrze
Ulica Wolności w Zabrzu jest główną ulicą miasta, a zarazem jedną z najdłuższych w Polsce – ciągnie się przez prawie 10 km: od granicy z Rudą Śląską (na wschodzie), aż po Gliwice (na zachodzie). Podczas wędrówki ul. Wolności dotrzemy między innymi do trzech kościołów (w tym do zabytkowej, drewnianej świątyni pod wezwaniem św. Jadwigi), Skansenu Górniczego „Królowa Luiza” czy efektownego gmachu dawnego hotelu „Admiralspalast”. W środkowej części ulica stanowi reprezentacyjny deptak Zabrza.
Zabrze
Historia powstania zabrzańskiego kościoła św. Anny, wzniesionego z końcem XIX wieku, wiąże się ze zbudowanym wcześniej w mieście kościołem oraz parafią św. Andrzeja, z której tutejsza parafia się wyodrębniła. Potrzeba budowy nowej świątyni spowodowana była rozwojem miasta oraz wzrostem liczby parafian, których nie mieścił już wybudowany w latach 1863-66 kościół św. Andrzeja (parafia ta w końcu XIX w. liczyła ponad 30 tys. mieszkańców i obejmowała całe ówczesne Zabrze).
Zabrze
Kopalnia „Guido” w Zabrzu powstała w latach 50. XIX wieku. Imię otrzymała na cześć swojego właściciela, magnata przemysłowego, Guido Henckela von Donnersmarcka.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Zabrze
Szyb Maciej to zespół obiektów dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Concordia" położony w dzielnicy Zabrza – Maciejowie. Ara... więcej>>
Katowice
Restauracja Kuchnia Otwarta specjalizuje się w potrawach tradycyjnej kuchni polskiej, a wszystkie serwowane dania opiera... więcej>>
Ornontowice
Cukiernia z tradycjami sięgającymi początku lat 90.

Gastronomia

Zabrze
Pragniemy zaprosić Państwa do naszej Karczmy, gdzie w miłym i przytulnym wnętrzu profesjonalnie zorganizujemy dla Państwa każde przyjęcie rodzinne, okolicznościowe i firmowe.
zobacz więcej