SZCZEGÓŁY ATRAKCJI TURYSTYCZNEJ

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Górnośląskie Koleje Wąskotorowe

Pierwsza – normalnotorowa – linia kolejowa ruszyła na Górnym Śląsku w 1846 roku i łączyła Wrocław z Mysłowicami. Niestety, omijała wiele ważnych ośrodków miejskich, często zresztą na życzenie ich mieszkańców, którzy mnożyli wyimaginowane powody, dla których obecność kolei w ich mieście byłaby niewskazana. Wkrótce okazało się, że kolej sprzyja rozwojowi gospodarczemu. Na początku lat 50. XIX stulecia rozpoczęto budowę linii kolejowych o rozstawie torów 785 mm - mniejszym od stosowanego przez kolej normalnotorową. Łączyły one setki zakładów przemysłowych, umożliwiając przewożenie towarów, a sporadycznie także pasażerów. Największym inwestorem, do czasu nacjonalizacji kolei przez państwo pruskie w 1883 roku, było Towarzystwo Kolei Górnośląskich. Z czasem scaliło ono w jeden system wiele odcinków, ułożonych i obsługiwanych przez innych prywatnych przedsiębiorców. Po II wojnie światowej gospodarzem kolejki stały się PKP. Pierwsze linie połączyły Tarnowskie Góry z Wirkiem (obecnie dzielnica Rudy Śląskiej) oraz Karb (dzielnica Bytomia) z Szopienicami (dzielnica Katowic). Sieć rozwijała się bardzo dynamicznie, osiągając w latach 50. XX wieku w sumie blisko 250 km długości. Najdłużej obsługiwanym zakładem była Elektrownia Chorzów, do której ostatni transport węgla w ten sposób przyjechał w 2001 roku. Na początku drugiego dziesięciolecia XXI wieku popularna „rosbanka” kursuje nieregularnie na odcinku Bytom PKP Wąskotorowy–Miasteczko Śląskie. Linia liczy ponad 21 km; pociąg pokonuje tę odległość w nieco ponad godzinę, przewożąc turystów i wycieczkowiczów. Trasa zaczyna się na dworcu PKP w Bytomiu. Następne jej przystanki to: Szombierki, Karb, Dąbrowa Miejska, Sucha Góra, Repty Kopalnia Zabytkowa, Tarnowskie Góry, Lasowice, Miasteczko Śląskie Zalew, Miasteczko Śląskie. Największą stacją GKW jest Bytom Karb Wąskotorowy. Zachowały się na niej budynki lokomotywowni, gdzie zobaczyć można m.in. dwa parowozy, pojazdy spalinowe (w tym powszechnie stosowaną, rumuńską lokomotywę typu Lxd2), wagony towarowe i osobowe oraz pojazdy pomocnicze (np. drezynę). Ciekawostką jest wagon–salonka z 1912 roku. Górnośląskie Koleje Wąskotorowe w Bytomiu znajdują się na Szlaku Zabytków Techniki.

Kronika Szlakowa

Budowa publicznych kolei wąskotorowych została podjęta przez Towarzystwo Kolei Górnośląskiej na podstawie koncesji uzyskanej w 1851 roku. Pierwsze odcinki sieci o rozstawie szyn równym 785 mm (czyli 30 cali pruskich) powstały już 2 lata później. Przez ponad 150 lat istnienia, sieć Górnośląskich Kolei Wąskotorowych oplotła swoimi torami wszystkie ważniejsze zakłady przemysłowe: kopalnie, huty, elektrownie i kamieniołomy. W latach powojennych, po wchłonięciu linii kolei lokalnej Gliwice – Rudy – Racibórz, sieć GKW liczyła ponad 230 km długości. Do tej liczby należy dodać kolejne ponad 100 km bocznic, często zelektryfikowanych. Cały samowystarczalny system kolejowy rozciągał się od Miasteczka Śl. do Rudy Śl. w osi północ-południe oraz od Katowic do Raciborza w osi wschód-zachód.

Lokalizacja
ulica Reja 1
41-902 Bytom
Bytom
Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Kontakt
: +48 666 904 142
: info@sgkw.eu
: www.sgkw.eu
: Facebook: www.facebook.com/GKWBytom
Informacje ogólne
: zabytki techniki
Ceny i udogodnienia
: dzieci
: przewodnik
: parking
Dostępność
: sezonowo

rozkład dostępny na stronie www

Atrakcje
Trasy
Galerie

Pliki dźwiękowe

Górnośląskie Koleje Wąskotorowe
/Media/Default/.MainStorage/Poi/v54sstct.haa/AudioFiles/file.mp3

W pobliżu

Bytom
O zabudowaniach blisko 100-letniej elektrociepłowni „Szombierki” w Bytomiu pisze się: „katedra industrialu”. Ceglane budynki zaprojektowali kuzyni Georg i Emil Zillmannowie, na zamówienie spółki Schaffgotschów. W momencie powstania zaliczała się do większych elektrowni na Śląsku. Do dziś imponuje rozmiarami i stylem nawiązującym do modernizmu. Z dala widoczna jest wieża zegarowa oraz trzy kominy.
Bytom
Park im. Franciszka Kachla to jeden z najstarszych parków Górnego Śląska. Ma 43 ha powierzchni. Początki tego terenu zielonego wiążą się z podarowaniem społeczeństwu Bytomia, przez Huberta von Tiele-Wincklera (w 1840 r.), sporego kawałka lasu dworskiego. Nieogrodzony, łatwo dostępny obiekt, szczęśliwie dotrwał do naszych czasów i służy zarówno rodzinom z dziećmi, zakochanym, właścicielom czworonogów, szachistom, tenisistom, wędkarzom.
Bytom
Budynek dawnej siłowni huty „Bobrek” przy ul. Konstytucji w Bytomiu Bobrku jest jedyną pozostałością po działającej tutaj, przez prawie półtora stulecia, hucie żelaza. W zabytkowym budynku elektrowni, przed laty, funkcjonowały urządzenia przemysłowej elektrowni na gaz wielkopiecowy. Ceglane gmachy siłowni wzniesiono w dwóch etapach, na początku ubiegłego wieku, nawiązując stylistycznie do architektury romańskiej.
Bytom
Kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w Szombierkach został zbudowany w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku. Inwestycję wsparli finansowo właściciele tutejszego majątku, a zarazem wielu zakładów przemysłowych na Śląsku – Schaffgotschowie. Kościół jest miejscem ostatniego spoczynku legendarnego, związanego z Szombierkami przemysłowca – Karola Goduli. Płytę nagrobną z łacińską inskrypcją odnajdziemy przed ołtarzem głównym.
Bytom
W Bobrku, dzielnicy Bytomia graniczącej z Zabrzem, znajduje się największe w mieście zabytkowe osiedle robotnicze – tak zwana Nowa Kolonia Robotnicza, która powstała w pierwszych dziesięcioleciach ubiegłego stulecia dla pracowników huty „Julia” (późniejsza huta „Zygmunt”) oraz kopalni węgla kamiennego „Graefin Johanna” (później „Bobrek”). Większość z ponad stu wielorodzinnych domów została zbudowana w stylu historyzmu z elementami secesji.
Bytom
Bytom to jedno z tych górnośląskich miast, które II wojna światowa i czasy PRL nie potraktowały pobłażliwie – miasto utraciło wtedy wiele wspaniałych zabytków, a w tym tradycyjną siedzibę władz miejskich, czyli stojący na rynku ratusz. Obecnie władze samorządowe urzędują w potężnym, eklektycznym gmachu przy ul. Parkowej, który wzniesiono w drugim dziesięcioleciu XX wieku na potrzeby nowo utworzonego Sądu Cywilnego.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Katowice
Restauracja Kuchnia Otwarta specjalizuje się w potrawach tradycyjnej kuchni polskiej, a wszystkie serwowane dania opiera... więcej>>
Zabrze
Szyb Maciej to zespół obiektów dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Concordia" położony w dzielnicy Zabrza – Maciejowie. Ara... więcej>>
Katowice
Restauracja sunlight to wizytówka hotelu, dostępna nie tylko dla gości hotelowych. Wypełniona światłem i otwarta, choć j... więcej>>