SZCZEGÓŁY ATRAKCJI TURYSTYCZNEJ

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Pałac Zwierkowskich w Białej Wielkiej

Biała Wielka jest, wbrew nazwie, niewielką miejscowością, położoną na wschód od Lelowa. Przez wieś przepływa, wijąc się malowniczo, rzeka Białka, której wody wykorzystano budując kilka stawów oraz młynów wodnych, które do dziś są atrakcją turystyczną. Wioska liczy już kilka stuleci, posiada mały kościółek rozbudowany z XVII-wiecznej kaplicy, ale najcenniejszym zabytkiem jest, stojący wśród drzew parkowych (na wschód od centrum miejscowości), dawny pałac Zwierkowskich i Schuetzów. Zwierkowscy to znany polski ród, który w dziejach zapisał się szczególnie zasługami żołnierskimi. Ignacy Zwierkowski był konfederatem barskim, a na początku XIX wieku posiadał spory majątek ziemski, złożony z Drochlina, Turzyna i właśnie Białej. Rezydował w tej ostatniej, w klasycystycznym pałacu, postawionym na przełomie XVIII i XIX wieku. Syn Ignacego, Walenty Zwierkowski zdobył sławę przede wszystkim jako żołnierz napoleoński - uczestnik szarży pod Somosierrą oraz bitwy pod Wagram. Po klęsce Napoleona osiadł w Białej Wielkiej i brał czynny udział w polityce Królestwa Polskiego. Podczas powstania listopadowego ponownie chwycił za broń, a po jego upadku zmuszony został do emigracji. W 1852 roku majątek wraz z pałacem kupił przybyły z Saksonii Adolf Ludwik Schuetz. Okazał się on wspaniałym gospodarzem, wprowadzającym w swoim majątku wiele nowinek agrotechnicznych. Z czasem rodzina Schuetzów się spolonizowała. Mimo to, w 1945 roku ich dobra znacjonalizowano, a w pałacu w Białej urządzono szkołę. Obecnie pozostaje on w rękach prywatnych. Pałac jest obiektem murowanym, dwukondygnacyjnym, postawionym na planie prostokąta, z dwoma ryzalitami po bokach. Stylistycznie nawiązuje do klasycyzmu. Otacza go ładny park, w którym rosną pomnikowe drzewa - np. platan i tulipanowiec.

Lokalizacja
194
Biała Wielka
Lelów
Jura Krakowsko-Częstochowska, Śląsk
nad wodą, na wsi
Informacje ogólne
: zamki/pałace/dwory
Ceny i udogodnienia
: Nie dotyczy
Dostępność
: cały rok

w trakcie remontu; teren prywatny

Atrakcje
Trasy
Galerie

Pliki dźwiękowe

1648
/Media/Default\.MainStorage/Poi/0pjur4lk.xzi\1648.mp3

W pobliżu

Lelów
Białka Lelowska jest krótkim lewym dopływem Pilicy, którego źródła znajdują się we wsi Irządze, a ujście w Koniecpolu. Rzeka płynie głównie wśród pól i łąk, rzadziej pokonując tereny leśne. Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk Białka Lelowska w ramach sieci Natura 2000 obejmuje ponad 7 ha powierzchni pomiędzy Białką Wielką a Wąsoszem. Na tym odcinku rzeka zachowała piaszczyste dno i czyste wody, w których żyje pstrąg potokowy. Spotkamy tu także m.in. bobry i wydry.
Biała Wielka
Biała Wielka i jej okolice leżą na uboczu uczęszczanych szlaków. Warto tu zaglądnąć, by obejrzeć m.in. dwa zabytkowe dwory, czy też zabytki związane z powszechnym tu młynarstwem. W Białej Wielkiej zobaczymy wodny młyn z 1935 r., który obecnie znów jest czynny. Malownicza okolica zachęca do spacerów i dłuższych wędrówek. Wycieczkę do młyna można także połączyć z krótkim spływem rzeczką Białą Lelowską.
Biała Wielka
W Bogumiłku, malowniczo wśród lasów położonej osadzie wsi Biała Wielka koło Lelowa, znajduje się zadbany zespół dworsko-parkowy, o blisko stuletniej historii. Dwór wzniósł w latach 20. ubiegłego stulecia Antoni Schütz, przedstawiciel rodziny zasłużonej dla rozwoju gospodarczego tych okolic, przybyłej do Polski z Saksonii w drugiej połowie XVIII wieku. Od 1969 roku gospodarzem dworu jest Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Jana Brzechwy.
Lelów
Sanktuarium Matki Bożej Pocieszycielki Lelowskiej związane jest z parafialnym kościołem pw. św. Marcina. Pierwotna świątynia wzniesiona została tu w XIV w. Odbudowana po pożarze w 1638 r., ponownie spłonęła w 1939 - podpalona przez wkraczających do Polski żołnierzy niemieckich. Obraz Matki Bożej, czczonej w tutejszym sanktuarium, stanowiący replikę pierwotnego, XVII-wiecznego, wykonał Czesław Ćwinarowicz w 1948 r. dla odbudowanego wówczas kościoła.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Kroczyce
Zajazd położony w malowniczej scenerii Jury Krakowsko-Częstochowskiej oferuje dania kuchni staropolskiej, jurajskiej i m... więcej>>
Zawiercie
Obiekt położony jest w sercu Jury na obrzeżach miasta Zawiercie otoczonymi terenami leśnymi, blisko głównych dróg krajow... więcej>>
Częstochowa
Dwupoziomowy lokal kusi własnym produkowanym na miejscu piwem oraz wyjątkową kuchnią z kultowymi już daniami regionalnym... więcej>>
Częstochowa
Restauracja znajduje się w samym centrum miasta, w zabytkowych piwnicach Ratusza Częstochowskiego.