SZCZEGÓŁY ATRAKCJI TURYSTYCZNEJ

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Zabytkowy układ przestrzenny w Siewierzu

Siewierz to pięciotysięczne, niewielkie miasteczko powiatu będzińskiego, położone na północ od największych miast aglomeracji górnośląskiej, na skrzyżowaniu ważnych dróg (w tym drogi krajowej S1). Osada powstała być może na początku XI wieku i – co ciekawe – w miejscu innym, niż późniejsze miasto. Najstarszy Siewierz leżał nieco na południe od dzisiejszego. Założono go przy szlaku handlowym, na wzgórzu. Już wtedy musiał być znacznym grodem, skoro przed rokiem 1144 wzniesiono w nim kamienny kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela. Tragiczny dla Siewierza był najazd tatarski z 1259 roku. Skośnoocy wojownicy zostawili po sobie zgliszcza. Ostała się jedynie wspomniana, romańska świątynia. Poszukano więc wkrótce lepszego miejsca pod osadnictwo - przeniesiono się w dolinę rzeki Czarnej Przemszy, gdzie było miejsce na powstanie miasta. Prawa miejskie, oparte na wzorcu magdeburskim, otrzymał Siewierz z woli księcia opolsko-raciborskiego Władysława, w 1276 roku. Wówczas to wytyczono rozległy rynek. Długo otaczały go wyłącznie drewniane domki. Dopiero pod koniec XVII i na początku XVIII wieku stanęły w ich sąsiedztwie cztery murowane kamienice. Jednak jeszcze sto lat temu siewierski rynek otaczały głównie parterowe domy, kryte gontem, z podcieniami od strony rynku. Ta drewniana zabudowa przestała istnieć przed I wojną światową. Dziś na siewierskim Rynku warto zwrócić uwagę na rekonstrukcję murów dawnego, XVI-wiecznego ratusza. Umieszczono na niej tablicę z widokiem tegoż budynku, uwiecznionym w XIX wieku przez słynnego malarza, Józefa Chełmońskiego. W płycie Rynku, innym kolorem kostki i wapiennym kamieniem, pokazano też dalszy zarys ratuszowych murów. W rogu Rynku stoi kamienica z eleganckim, trójkątnym szczytem o falistych krawędziach. Dom ten powstał na przełomie XVII i XVIII wieku. Pełnił on funkcję kamienicy mieszkalnej, a od pocz. XIX stulecia - zajazdu. W 1823 roku zatrzymał się w nim nawet, podróżujący tędy, car Aleksander I. Jednak najstarsza kamienica przy Rynku stoi w pierzei południowej – piwnice tej dawnej kancelarii grodzkiej datuje się na początek XVII wieku. Również układ ulic odzwierciedla przebieg dawnych szlaków handlowych. Ulica Bytomska wyprowadzała w kierunku Śląska, Krakowska – do ówczesnej stolicy Polski, a obecna Piłsudskiego – na północ. Na wschód od centrum miasta wznosi się kościół parafialny i ruiny zamku biskupów krakowskich.

Lokalizacja
Siewierz
Siewierz
Jura Krakowsko-Częstochowska
w mieście, w centrum miasta
Informacje ogólne
: zabytkowa zabudowa/układ urbanistyczny
Ceny i udogodnienia
: Nie dotyczy
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Audiowycieczki z tego miasta

Zapraszamy na przygotowaną specjalnie dla dzieci audiowycieczkę po zamku w Siewierzu!
Zapraszamy na audiowycieczkę po zamku w Siewierzu!
Zapraszamy na audiowycieczkę po Siewierzu!

Pliki dźwiękowe

1035
/Media/Default\.MainStorage/Poi/v1b4ejnr.pza\1035.mp3

W pobliżu

Siewierz
W Siewierzu, starym i pełnym zabytków mieście położonym między Katowicami a Częstochową, warto odszukać ciekawy budynek starej gminy, w typie dworkowym, stojący przy ul. Kościuszki - nieopodal kościoła parafialnego. Dom, przykryty mansardowym dachem, postawiła na przełomie XVIII i XIX wieku rodzina Franków. W drugiej połowie XIX stulecia w budynku znalazły siedzibę władze gminy. Obecnie mieści się w nim m.in. Izba Tradycji i Kultury Dawnej w Siewierzu.
Siewierz
Kościół pod wezwaniem św. Macieja w Siewierzu stoi w pobliżu Rynku, nieopodal zamku biskupów krakowskich – książąt siewierskich. Przez stulecia pełnił rolę siewierskiej fary. Pierwsze wiadomości o świątyni pochodzą z XV wieku, ale wiadomo, że powstał on wraz z lokacją miasta w 2 poł. XIII stulecia. Posiadał murowane prezbiterium i drewnianą nawę główną którą w wieku XVI zamieniono na murowaną. Ostateczny wygląd uzyskał w wyniku przebudowy dokonanej pod koniec XVIII stulecia. Kościół jest budowlą barokowo-klasycystyczną. Warto zwrócić uwagę na tzw. bramę biskupią i ciekawy portal wejściowy.
Siewierz
Niewielki, jednonawowy kościół św. Barbary i św. Walentego w Siewierzu wzniesiony został w 1618 r., jako kościół szpitalny. Zastąpił wówczas poprzednią, drewnianą budowlę stojącą na tym samym miejscu. W świątyni zachowało się wyposażenie z pierwszej połowy XVII w., wśród którego warto zwrócić uwagę na barokowe ołtarze. W głównym umieszczono wizerunki patronów kościoła - św. Barbary z Nikomedii i św. Walentego.
Siewierz
Współczesny Siewierz jest niewielkim miastem w powiecie będzińskim, które przecina ruchliwa droga krajowa S1, tzw. „gierkówka”. Niewielu podróżujących zdaje sobie sprawę, że przez stulecia miasto funkcjonowało jako stolica niezależnego księstwa, a biskupi krakowscy tytułowali się - aż po kres pierwszej Rzeczypospolitej – książętami siewierskimi. Najczytelniejszym śladem tej przeszłości są ruiny zamku w Siewierzu. Do dziś zachowały się mury warowni, wieża (z utworzoną w 2008 r. platformą widokową) i barbakan.
Czarna Przemsza, rzeka płynąca przez główne miasta Zagłębia Dąbrowskiego, przez stulecia była wykorzystywana do transportu wodnego. Obecnie coraz częściej spotyka się na niej kajakarzy, którzy pokonują ją w celach rekreacyjnych. Spływ można rozpocząć już w okolicach zamku w Siewierzu, by następnie pokonać wody Zalewu Przeczycko-Siewierskiego i zakończyć wodną wędrówkę w malowniczej okolicy będzińskiej warowni.
Siewierz
Kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela w Siewierzu zaliczany jest do najstarszych w Polsce. Prawdopodobnie został zbudowany przed 1144 r. Kamienne ciosy ścian, niewielkie rozmiary, skromna, pozbawiona ozdób bryła - wskazują na jego romańskie pochodzenie. Według XV-wiecznego kronikarza, Jana Długosza, fundatorem świątyni był Piotr Włostowic, zwany Duninem – palatyn księcia Bolesława Krzywoustego, postać znacząca i otoczona legendami. Kościół św. Jana przypomina o wielkim znaczeniu Siewierza u początków polskiego państwa.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Zawiercie
Obiekt położony jest w sercu Jury na obrzeżach miasta Zawiercie otoczonymi terenami leśnymi, blisko głównych dróg krajow... więcej>>
Dąbrowa Górnicza
Restauracja Zagłębie Smaku znajduje się na pierwszym piętrze hotelu Holiday Inn w Dąbrowie Górniczej.
Kroczyce
Zajazd położony w malowniczej scenerii Jury Krakowsko-Częstochowskiej oferuje dania kuchni staropolskiej, jurajskiej i m... więcej>>
Katowice
Restauracja Kuchnia Otwarta specjalizuje się w potrawach tradycyjnej kuchni polskiej, a wszystkie serwowane dania opiera... więcej>>