Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Śluza Dzierżno Kanału Gliwickiego

Na przełomie XVIII i XIX wieku Górny Śląsk przeżywał okres intensywnego rozwoju przemysłowego - nowe zakłady powstawały m.in. w Królewskiej Hucie, Zabrzu i Gliwicach. Władze pruskie podjęły więc decyzję o budowie Kanału Kłodnickiego, łączącego Gliwice z Odrą. Ukończona ostatecznie w latach 20. XIX wieku nowa droga wodna umożliwiła transport górnośląskich bogactw w szeroki świat. Po upływie stulecia Kanał Kłodnicki był już budowlą przestarzałą. Dlatego rząd niemiecki zdecydował o zastąpieniu go nowocześniejszym Kanałem Gliwickim. Jego budowę rozpoczęto w 1934 roku, a ukończono oficjalnie w roku 1939. Pełną zdolność przepustową osiągnął dopiero w 1941. Na długości prawie 41 km zbudowano 6 podwójnych śluz komorowych, które dziś można śmiało zaliczyć do zabytków techniki. Jedną z najciekawszych jest śluza Dzierżno. Budowlę zlokalizowano pomiędzy zbiornikiem wodnym Dzierżno Małe i planowanym na lata późniejsze zbiornikiem Dzierżno Duże. Bardzo niekorzystne podłoże (płynne piaski) nastręczało budowniczym wielu problemów. W niezwykły sposób zapobiegano napływowi wody do głębokich wykopów, w których posadowione były fundamenty budowli - wykopy uszczelniane były… słoniną. Niestabilne podłoże było przyczyną katastrofy budowlanej, do jakiej doszło 15 lipca 1941 roku. Odbudowa śluzy zakończona została pod koniec tego roku. Śluza Dzierżno umożliwia pokonanie różnicy poziomów wody wynoszącej 10,2 m, co daje jej czwarte miejsce na liście najwyższych śluz w Polsce. Obiekt zaliczany jest do tzw. śluz szybowych. Dwie komory, o wymiarach 71 m długości i 12 m szerokości, oddzielone peronem, umożliwiają śluzowanie statków i zestawów złożonych z pchacza i barki. Zarówno pracujące do dziś maszyny, rozdzielnie, jak i urządzenia sterownicze pochodzą z lat budowy śluzy. Obiekt wyróżnia się także interesującą formą architektoniczną. Zwiedzanie wnętrza śluzy może odbywać się tylko po uzgodnieniu z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Gliwicach lub Dyrekcją Zlewni Rzeki Kłodnicy w Kędzierzynie-Koźlu. W pobliżu śluzy, pomiędzy kanałem a zbiornikiem Dzierżno Duże, zachowały się fragmenty dawnego młyna wodnego na rzece Kłodnicy, której koryto niegdyś tędy przebiegało. Zobaczyć tam można kamienne ciosy, na których osadzone było koło wodne oraz nikłe resztki fundamentów. Zainteresowaniem cieszy się również, licząca kilkaset osobników, kolonia kormoranów. Do śluzy dojechać można trasą nr 40 z Pyskowic w kierunku na Kędzierzyn-Koźle. Przed miejscowością Bycina skręcamy ostro w lewo, w wąską drogę przechodzącą dalej w ulicę Nad Kanałem.

Lokalizacja
Śluza
Pyskowice
Pyskowice
Aglomeracja Górnośląska
nad wodą, na wsi
Informacje ogólne
: technika i nauka
Ceny i udogodnienia
: Nie dotyczy
Dostępność
: cały rok

tylko z zewnątrz

Atrakcje
Trasy
Galerie

Pliki dźwiękowe

0900
/Media/Default\.MainStorage/Poi/uccehady.0p5\0900.mp3

W pobliżu

Taciszów
W Taciszowie koło Gliwic od kilkudziesięciu lat odlewa się dzwony, które brzmią w świątyniach całego świata. Tworzą je przedstawiciele najbardziej znanej, polskiej rodziny ludwisarzy o nazwisku Felczyńscy. Tradycje firmy sięgają 1808 roku i wschodniogalicyjskiego Kałusza, a początki w Taciszowie – czasów po II wojnie światowej. Jednym z ostatnio powstałych tutaj dzwonów jest „Serce Łodzi”, który po raz pierwszy zabrzmiał nad Łodzią w czerwcu 2012 roku.
Gliwice
Jeziora Dzierżno Duże i Dzierżno Małe powstały przez wypełnienie wodą dawnych wyrobisk popiaskowych. Starszy jest zbiornik Dzierżno Małe, który został utworzony w 1938 r., położony w rejonie ujścia rzeki Dramy do Kanału Gliwickiego. Leżące nieopodal Dzierżno Duże (Zbiornik Rzeczycki) powstało natomiast w 1964 r. Nazwy obydwu zbiorników pochodzą od dzielnicy Pyskowic o nazwie Dzierżno. Funkcję ośrodka rekreacyjnego pełni przede wszystkim Dzierżno Małe.
Bycina
Bycina leży w powiecie gliwickim, w gminie Rudziniec. Nazwa miejscowości wzięła się od wypasu byków, zaś pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1263 r. Z końcem XVII w. wzniesiony został w Bycinie późnobarokowy, okazały pałac. Obiekt, widoczny z daleka dzięki swemu położeniu na wzgórzu, jest obecnie znacznie zniszczony, do czego przyczyniły się działania wojenne oraz szczególne nieprzyjazne tego rodzaju zabytkom czasy PRL.
Paczyna
Dzwonnica w Paczynie przypomina o starym kościele pod wezwaniem św. Marcina, który stał nieopodal do początku lat 30. ubiegłego wieku. Wtedy zastąpiono go okazałą, murowaną budowlą. Niewysoką dzwonnicę postawiono w XVII wieku (dokumenty wspominają o jej istnieniu w 1679 roku), w konstrukcji słupowej. Wieńczy ją charakterystyczna izbica, którą, podobnie jak ściany, oszalowano deskami. Dach jest namiotowy, chroniony gontami.
Pławniowice
Zespół pałacowo-parkowy w Pławniowicach w powiecie gliwickim, w gminie Rudziniec, pełni dziś rolę Ośrodka Edukacyjno-Formacyjnego diecezji gliwickiej. Łatwo tu trafić, gdyż położony jest przy węźle autostrady A4 z drogą krajową nr 40, pomiędzy Gliwicami a Strzelcami Opolskimi. Główną część kompleksu stanowi pałac wzniesiony w latach 1882-85 przez rodzinę Ballestremów, otoczony niewielkim, zabytkowym parkiem. W parku tym rośnie wiele interesujących, egzotycznych gatunków drzew.
Pławniowice
Obok pławniowickiego pałacu Ballestremów znajduje się nieco mniejszy budynek, wzniesiony w tym samym czasie i posiadający podobną, eklektyczną architekturę z silnymi motywami neogotyku. Jest to tzw. Dom Kawalera (Kavalier Haus), zbudowany przez Franciszka Ballestrema dla syna, Leona. Obiekt ten, który czasowo pełnił funkcję jego lokum, stał się później luksusową rezydencją, przeznaczoną dla przybywających do Pławniowic gości.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Zabrze
Szyb Maciej to zespół obiektów dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Concordia" położony w dzielnicy Zabrza – Maciejowie. Ara... więcej>>
Rybnik
Obiekt, dysponujący eleganckim i przestronnym wnętrzem z letnim patio, położony jest w uroczym miejscu nad Zalewem Rybni... więcej>>
Jankowice
Restauracja Hotelu Spa LASKOWO *** słynie z doskonałej kuchni polskiej, w jej tradycyjnej jak i nowatorskiej odsłonie. K... więcej>>

Noclegi

Pyskowice
Ośrodek Żeglarski PHU "Posejdon" jest położony z dala od aglomeracji miejskiej, wśród lasów, nad jeziorem Dzierżno Małe k. Pyskowic.
zobacz więcej