Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Cmentarz żydowski w Bieruniu Starym

Bieruń to mniej więcej 20-tysięczne, przemysłowe miasto, położone na lewym brzegu Wisły - w miejscu, gdzie przez stulecia przebiegała granica państwowa. Miasto chwali się korzeniami sięgającymi głęboko w przeszłość – pierwsze pewne wzmianki o osadzie pochodzą z czasów średniowiecznych, lecz tradycja umiejscawia początki Bierunia jeszcze dalej wstecz. Prawa miejskie otrzymał Bieruń już w XIV wieku, zaś później kilkakrotnie je tracił i odzyskiwał. Do dziś zachował się średniowieczny układ urbanistyczny Bierunia Starego, z czworobocznym rynkiem i siecią wychodzących z niego ulic. W XVIII wieku zaznaczyła swoją obecność w Bieruniu nieliczna społeczność żydowska, reprezentowana przez kilku kupców i rzemieślników. Około 1750 roku liczba Żydów wzrosła, tak że pokusili się oni o założenie gminy wyznaniowej. Niestety, władze odrzuciły ten pomysł. Mimo to w Bieruniu funkcjonował dom modlitwy i cheder, czyli szkoła żydowska, a w 1778 roku założono własny cmentarz. Na początku XIX wieku Żydzi na Śląsku doczekali się równouprawnienia. Wkrótce w Bieruniu zorganizowano więc gminę wyznaniową, wzniesiono też bożnicę. Liczba osób wyznania mojżeszowego wzrosła wtedy do ponad 100, ale do gminy należeli też żydzi z sąsiednich miejscowości. Już w pierwszych latach XX wieku zaznaczył się spadek liczby Żydów w regionie. Większość opuściła Bieruń po I wojnie, po przyłączeniu tych terenów do Polski. Do dziś w Bieruniu przetrwał budynek dawnej synagogi przy ul. Oświęcimskiej (obecnie remiza strażacka) oraz cmentarz przy ul. św. Wita, nad rzeką Mleczną. Nekropolia jest kępą zieleni w gęsto zabudowanym otoczeniu. Za świeżo wzniesionym murem, za który dostajemy się przechodząc przez bramę ozdobioną dwiema menorami, wśród drzew kryją się powalone najczęściej nagrobki. Mają one kształt prostokątnych macew lub obelisków; wykonano je zaś albo z piaskowca, albo z granitu. Najstarsze pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku. Większość (ogółem zachowało się tutaj około 50 pomników) posiada inskrypcje w języku hebrajskim i niemieckim. Ornamentyka nagrobków jest dość uboga.
Lokalizacja
ulica św. Wita
43-150 Bieruń
Bieruń
Region Pszczyński
w mieście
Informacje ogólne
: zabytkowe cmentarze
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Pliki dźwiękowe

1506
/Media/Default\.MainStorage/Poi/l0fmlieq.0u4\1506.mp3

W pobliżu

Bieruń
Drewniany kościół pw. św. Walentego w Bieruniu Starym zwany jest przez mieszkańców pieszczotliwie „Walencinkiem”. Nie znamy dokładnej daty jego powstania. Pierwsza pisemna wzmianka o obiekcie pochodzi dopiero z 1628 roku, ze sprawozdania wizytacyjnego, które sporządził Johann Hoffman - będący zresztą ostatnim ewangelickim dziekanem pszczyńskim. Można wysnuwać przypuszczenia, że świątynia powstała w końcu wieku XVI, lub w początkach XVII. Kościół pw. św. Walentego leży na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.
Lędziny
Czy święci Cyryl i Metody, apostołowie Słowian, dotarli w IX wieku z misją ewangelizacyjną na dzisiejszy Śląsk? Wiele, a na pewno tradycja, wskazuje na to, że miejscem, gdzie mogli głosić Dobrą Nowinę była tzw. Klemensowa Górka w Lędzinach. Stoi na niej kościół pod wezwaniem św. Klemensa, doskonale widoczny od strony Tychów. Świątynię zbudowano w latach 1769-1772 i tak wrosła w krajobraz, że jej wizerunek umieszczono nawet w herbie miasta.
Tychy
Paprocany to południowa dzielnica Tychów, popularna jako miejsce rekreacji i wypoczynku. Atrakcją tej części miasta jest malownicze Jezioro Paprocańskie oraz rozległe tereny leśne. Mało kto pamięta, że w XVIII i XIX wieku kwitł tutaj przemysł ciężki, a to za sprawą huty żelaza, założonej w 1703 roku przez księcia pszczyńskiego. Po zamkniętym w 1878 zakładzie pozostało kilka murowanych budynków oraz… rozległe jezioro.
Tychy
Jezioro Paprocańskie (zwane też Jeziorem Paprocany) w Tychach jest akwenem z pierwszą klasą czystości wód, znajdującym się w granicach miasta. Mieszkańców i turystów zachwyca urokliwa flora oraz fauna z licznymi chronionymi gatunkami (np. łabędź niemy czy czapla siwa). Można tutaj wspaniale wypocząć. Każdy znajdzie coś dla siebie – od plaż, wypożyczalni sprzętu wodnego, tras rowerowych i pieszych, po zawody wędkarskie i koncerty muzyczne.
Tychy
Park Miejski w Tychach, będący w ostatnich latach obiektem rewitalizacji, znajduje się przy ul. Edukacji, obok Urzędu Miejskiego. Od 1975 roku stoi tu intrygujący monument, postawiony w latach 70-tych XX w. i - z powodu swego kształtu - prześmiewczo zwany Żyrafą. Samo „monstrum” (podobnie jak okoliczności jego powstania, przywodzące na myśl filmy Barei) jest jedną z pamiątek po czasach PRL, kiedy konstrukcja ta stanowiła Pomnik Walki i Pracy.
Tychy
Rysiek Riedel - charyzmatyczny wokalista Dżemu, najważniejszego polskiego zespołu, grającego bluesa - co prawda urodził się i zmarł w Chorzowie, ale kojarzony jest przede wszystkim z miejscem swojego zamieszkania i ostatniego spoczynku - Tychami. W grudniu 2011 roku, właśnie w tym mieście, na ul. Niepodległości odsłonięto dwumetrowy pomnik piosenkarza, idącego pod wiatr z harmonijką ustną w dłoni. Autorem rzeźby jest Tomasz Wenklar.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Tychy
Położona nieopodal tyskiego Jeziora Paprocany restauracja specjalizuje się w kuchni śląskiej.
Jankowice
Karczma Wiejska leży w malowniczym zakątku wsi na skraju lasów pszczyńskich vis a vis Rezerwatu „Żubrowisko” w Jankowica... więcej>>
Tychy
W ciepłym i eleganckim wystroju oferujemy Państwu wyśmienitą kuchnię z tradycyjnymi i wyszukanymi potrawami, zawsze smac... więcej>>
Pszczyna
Restauracja Kameralna przy Hotelu Piaskowy *** w Pszczynie to nastrojowe miejsce, które sprzyja zarówno kameralnym, jak ... więcej>>

Noclegi

Bieruń
Do dyspozycji gości 49 miejsc noclegowych w 1 i 2-osobowych pokojach o zróżnicowanym standarcie oraz pub, czynny od 14.00 do 23.00.
Bieruń
Do dyspozycji gości 50 pokoi, ogród letni na 300 miejsc (w tym szałas - grill: 60 miejsc,) w pobliżu znajduje się jezioro.
zobacz więcej