Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Układ urbanistyczny Przyrowa

Przyrów jest dużą wsią gminną, leżącą 35 km na wschód od Częstochowy, na północy województwa śląskiego. Są to tereny Jury Krakowsko-Częstochowskiej. W średniowieczu okolice nad dolnym biegiem Wiercicy, która niedaleko stąd zasila Wartę, stanowiły trudną do przebycia połać bagien i podmokłych lasów. Pierwszą osadą, która dała później początek Przyrowowi, była wieś Komorów, powstała prawdopodobnie już w XIII wieku. 15 marca 1369 roku, na rynku w Olsztynie koło Częstochowy, król Kazimierz Wielki obdarował Komorów przywilejem lokacyjnym. Zasadźcą był Jakub Rachcicki z Nagłowic, który uiścił za to królowi opłatę 20 grzywien. Miasto ukształtowało się jednak nieco na północ od Komorowa, na prawym brzegu Wiercicy. W jego organizacji stosowano się do zasad prawa średzkiego, które było odmianą prawa magdeburskiego. Do dnia dzisiejszego zachował się średniowieczny układ urbanistyczny Przyrowa, z centralnie położonym, prostokątnym rynkiem (obecnie nosi on nazwę placu Kazimierza Wielkiego) oraz wybiegającymi z jego narożników ulicami. Przez stulecia największym atutem Przyrowa było położenie na ważnym szlaku handlowym, łączącym stołeczny Kraków z największymi ośrodkami Wielkopolski. Dlatego główne ulice w mieście, przecinające rynek, stanowiły fragment tego traktu. Niestety, zniszczenia z czasów potopu szwedzkiego doprowadziły do trwałego upadku Przyrowa. Wreszcie, w 1869 roku, w ramach represji popowstaniowych, rosyjski car odebrał mu prawa miejskie. Przyrów posiada niską zabudowę. Na placu rynkowym stoi studnia i obelisk upamiętniający miejscowe ofiary II wojny światowej, ale największą atrakcją jest przedstawiona na płaskorzeźbach historia miejscowości. Na północny zachód od rynku wznosi się kościół parafialny, z początku XX stulecia. Bardzo interesujący zabytek znajdziemy w Komorowie, przy drodze z Przyrowa do Janowa. To zabytkowy kościół św. Mikołaja.

Lokalizacja
Przyrów
Przyrów
Jura Krakowsko-Częstochowska
na wsi
Informacje ogólne
: zabytkowa zabudowa/układ urbanistyczny
Ceny i udogodnienia
: nie dotyczy
: inna dostępność dla osób niepełnosprawnych
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie

Pliki dźwiękowe

0870
/Media/Default\.MainStorage/Poi/odm2ytqi.4wu\0870.mp3

W pobliżu

Przyrów
Kościół pod wezwaniem św. Mikołaja w Przyrowie to niewielka świątynia, o niezwykłym kształcie, położona 1,5 km na południowy zachód od centrum wioski. Zbudowano ją prawdopodobnie pod koniec XVII wieku, z kamienia wapiennego i przykryto drewnianym dachem, obitym gontami. Świątynia jest orientowana, od strony zachodniej wznosi się wieża na rzucie kwadratu, zaś do szerokiej nawy przylega okrągłe prezbiterium, zwieńczone kopułą.
Aleksandrówka
Sanktuarium Świętej Anny związane jest z czczoną tutaj od pięciuset lat cudowną figurą wyobrażającą tzw. św. Annę Samotrzeć, a więc ujętą w towarzystwie Matki Bożej i Dzieciątka Jezus. Sam kościół pw. św. Anny wzniesiony został w latach 1609-1617. Zbudowany również w XVII w. klasztor służył przez dwa wieki bernardynom, potem zaś, od drugiej połowy XIX stulecia, stał się klasztorem dominikanek, służąc im do czasów dzisiejszych.
Przyrów
Rezerwat „Wielki Las” znajduje się na terenie Parku Krajobrazowego Stawki – jednego z najmniejszych tego typu obszarów chronionych w Polsce. Rezerwat utworzono w 1982 roku w celu ochrony najwartościowszej pod względem przyrodniczym części parku, liczącej 32 ha powierzchni. To tereny podmokłe, z licznymi strumieniami i mokradłami, porośnięte wilgotnym lasem olszowo-jesionowym. W runie występuje m.in. skrzyp olbrzymi, liczydło górskie i storczyk Fuchsa.
Julianka
Park Krajobrazowy Stawki położony jest w gminie Przyrów, na obszarze określanym jako Niecka Włoszczowska (znajdującym się w bliskim sąsiedztwie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej). Park Stawki, będący najmniejszym parkiem krajobrazowym w Polsce, obejmuje lesiste, częściowo zabagnione obszary, słabo zaludnione, a przez to stanowiące dogodne środowisko życia różnych gatunków roślin i zwierząt.
Julianka
W położonej na północ od Złotego Potoka miejscowości Julianka warte zobaczenia są zabudowania dworca kolejowego z okazałym budynkiem stacyjnym oraz stojącą nieopodal wieżą ciśnień. Obiekty te wzniesiono w 1911 roku na linii kolejowej łączącej Kielce z Częstochową. Reprezentacyjny dworzec przyjmował m.in. gości hrabiostwa Raczyńskich ze Złotego Potoka. W 1976 roku na stacji doszło do jednej z najtragiczniejszych katastrof kolejowych w historii Polski.
Wiercica to krótka, czysta i bardzo malownicza rzeka, płynąca w całości (przez około 30 km) na terenie województwa śląskiego. Od swych źródeł do Janowa płynie w pięknej dolinie, popularnej wśród turystów ze względu na atrakcje przyrodnicze i krajoznawcze. Na krótkim odcinku pomiędzy miejscowością Sygontka a ujściem do rzeki Warty, Wiercica – przy odpowiednim stanie wody – umożliwia niezwykle atrakcyjny spływ kajakiem.
zobacz więcej

Szlak Kulinarny Śląskie Smaki

Częstochowa
Restauracja znajduje się w samym centrum miasta, w zabytkowych piwnicach Ratusza Częstochowskiego.
Kroczyce
Zajazd położony w malowniczej scenerii Jury Krakowsko-Częstochowskiej oferuje dania kuchni staropolskiej, jurajskiej i m... więcej>>
Częstochowa
Dwupoziomowy lokal kusi własnym produkowanym na miejscu piwem oraz wyjątkową kuchnią z kultowymi już daniami regionalnym... więcej>>
Zawiercie
Obiekt położony jest w sercu Jury na obrzeżach miasta Zawiercie otoczonymi terenami leśnymi, blisko głównych dróg krajow... więcej>>

Noclegi

Ponik
Zapraszamy do przedwojennej, drewnianej Gajówki malowniczo położonej pośród lasów Jury Krakowsko - Częstochowskiej. Dom jest otoczony lasem i w związku z tym - nie mamy sąsiadów. W domu do dyspozycji gości są 2 pokoje dwuosobowe i 1 pokój czteroosobowy. Dla każdego pokoju przygotowaliśmy łazienkę. Do dyspozycji gości pozostaje również w pełni wyposażona, duża kuchnia.
zobacz więcej

Gastronomia

Sygontka
Restauracja urządzona w tradycyjnym, wiejskim stylu oferuje najlepszą na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej kuchnię rybną.
Janów
Pizzeria - Restauracja "PAPARAZZO" rozpoczęła swoją działalność w 2004 r., i od samego początku oferuje swoim klientom ręcznie wyrabianą pizzę według oryginalnej włoskiej receptury. Polecają szeroką gamę pizzy oraz dania obiadowe. Paparazzo to miejsce, w którym można spokojnie zjeść ze znajomymi pyszną pizzę, przeprowadzić spotkanie biznesowe z klientem, zorganizować uroczysty rodzinny obiad oraz w dobrym klimacie napić się piwa i odpocząć lub zagrać w bilard.
Lelów
W położonym w samym centrum Lelowa lokalu można skosztować specjałów kuchni żydowskiej i ich polskich odpowiedników.
zobacz więcej